Kostgeld: een onderwerp dat bijna iedere jongvolwassene raakt zodra hij of zij nog thuis woont maar wél een inkomen heeft.
Veel ouders vragen hun werkende kinderen om een bijdrage in de kosten van het huishouden. Maar wat is nou eigenlijk ‘normaal’? En hoe denken ouders én jongeren hier echt over? Uit recente cijfers blijkt dat het gemiddelde bedrag aan kostgeld hoger ligt dan veel mensen denken – en dat roept vragen op.
Wat is kostgeld precies?
Kostgeld is de bijdrage die een thuiswonend kind levert aan het huishouden van de ouders. Dit kan gaan om een vast maandbedrag, een bijdrage in boodschappen, of meebetalen aan huur of energiekosten. Vaak wordt het gevraagd zodra een kind zelf geld verdient, bijvoorbeeld via een (bij)baan of na het afstuderen. Hoewel het concept op zichzelf niet nieuw is, blijft het onderwerp gevoelig. Want wanneer is het redelijk, en wanneer wordt het eigenlijk te veel?
Gemiddelde bedragen: zoveel wordt er gevraagd
Volgens recente gegevens van onder andere Nibud en enquêtes van diverse nieuwssites, vragen Nederlandse ouders gemiddeld tussen de €250 en €400 per maand aan kostgeld wanneer hun kind fulltime werkt. In sommige gevallen ligt dat bedrag zelfs hoger.
Ouders geven aan dat ze hiermee een deel van de woonlasten, boodschappen en energiekosten compenseren.
Voor jongeren voelt het soms als een flinke hap uit hun inkomen. En dat zorgt voor discussie. Want is het eerlijk om een kind, dat net begint met werken of sparen voor een eigen woning, zulke bedragen te laten betalen?
Waarom ouders kostgeld vragen
Veel ouders geven aan dat het niet alleen om het geld gaat, maar ook om het bijbrengen van verantwoordelijkheid. “Je woont thuis, gebruikt water, stroom, internet, eet mee… Waarom zou je dan niets bijdragen?” is een veelgehoorde redenering. Sommigen zetten het geld zelfs apart om het later terug te geven bij bijvoorbeeld de aankoop van een eerste woning.
Toch zijn er ook ouders die geen kostgeld vragen, simpelweg omdat ze vinden dat het kind zolang mogelijk de kans moet krijgen om te sparen. Dat zorgt voor scheve gezichten onder leeftijdsgenoten, vooral als de één €400 moet afstaan en de ander gratis thuis woont.
Jongeren zijn verdeeld
Niet iedereen vindt kostgeld onterecht. Sommige jongeren begrijpen het volledig. “Ik woon thuis, verdien mijn eigen geld, dus ik vind het logisch dat ik meebetaal,” zegt een 22-jarige student die parttime werkt. “Het is een soort huur, en dat leer je toch ook later?”
Anderen zijn minder enthousiast. “Ik betaal €350 per maand, en daarbovenop koop ik zelf kleding, betaal mijn telefoonabonnement en probeer te sparen voor een huurwoning – wat bijna onmogelijk is,” aldus een 24-jarige die nog bij haar moeder woont. “Het voelt alsof ik nergens op vooruit ga.”
Grote verschillen tussen gezinnen
Wat opvalt, is hoe groot de verschillen zijn tussen huishoudens. Sommige ouders vragen een symbolisch bedrag van €50 per maand, vooral om hun kind bewust te maken van de waarde van geld. Anderen hanteren een strakker model en vragen een bedrag dat gebaseerd is op een percentage van het inkomen – vaak rond de 20%.
Een ouder op een forum vertelt: “Mijn zoon verdient €1.800 per maand. Hij betaalt €360 kostgeld. Dat vinden wij redelijk. Hij heeft nog ruim voldoende over om te sparen en leuke dingen te doen.”
Een ander verhaal klinkt heel anders: “Mijn dochter werkt 32 uur, maar we vragen niks. Ze spaart hard voor een eigen huis. Wij kunnen het missen en willen haar vooruithelpen.”
Inflatie en wooncrisis spelen mee
De huidige economische situatie speelt zeker mee in de discussie. De stijgende energieprijzen, duurdere boodschappen en hogere woonlasten zorgen ervoor dat ouders simpelweg meer kosten moeten maken. Het is dan ook niet verwonderlijk dat sommige gezinnen besluiten om hun kinderen te laten meebetalen.
Tegelijkertijd zitten veel jongeren klem op de woningmarkt. Starterswoningen zijn schaars én onbetaalbaar, huren rijzen de pan uit, en wachtlijsten voor sociale huur zijn lang.
Daardoor blijven veel twintigers (en zelfs dertigers) langer thuis wonen. En hoe langer iemand thuis woont, hoe groter de kans dat kostgeld een gespreksonderwerp wordt.
Wat is redelijk?
Er is geen wet die bepaalt hoeveel kostgeld je als ouder mag vragen. Het blijft een afspraak tussen ouder en kind. Toch is er behoefte aan richtlijnen.
Nibud geeft als suggestie om 10 tot 20 procent van het inkomen aan te houden als bijdrage. Ook raden ze aan om goede afspraken te maken en deze eventueel op papier te zetten, zodat er geen onduidelijkheid ontstaat.
Belangrijk is ook de vraag: wat krijg je ervoor terug? Wordt het geld gebruikt voor gezamenlijke kosten, of spaart een ouder het stiekem voor later? Communicatie speelt hierin een sleutelrol.
Open gesprek is cruciaal
Het belangrijkste advies van experts: ga het gesprek aan. Zowel ouders als kinderen moeten open en eerlijk kunnen praten over geld. Waar gaat het geld naartoe? Is het bedrag in verhouding met het inkomen? En: voelt het eerlijk?
Een kind dat €1.200 netto verdient en €400 moet afstaan, zal meer druk ervaren dan iemand die €3.000 per maand binnenhaalt. Het draait uiteindelijk om balans, wederzijds begrip én het doel van het kostgeld.
Conclusie
Het gemiddelde bedrag dat ouders vragen aan kostgeld lijkt hoger dan veel mensen verwachten, en dat roept gemengde gevoelens op. Voor sommige jongeren voelt het als een logische bijdrage, voor anderen als een extra last bovenop een toch al moeilijke start.
Wat duidelijk is: er bestaat geen ‘one size fits all’. Elk gezin heeft zijn eigen situatie, financiële draagkracht en overtuigingen. Maar één ding is zeker – zolang het onderwerp open besproken wordt, kunnen frustraties en misverstanden vaak voorkomen worden.
