De spanningen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie lopen opnieuw op, dit keer over klimaatbeleid en energie.
De regering van Donald Trump ziet mogelijkheden om Amerikaanse olie- en gasbedrijven te bevrijden van wat binnen de sector wordt omschreven als draconische Europese klimaatregels.
Volgens energie-experts en insiders zorgen deze regels voor hogere kosten, meer bureaucratie en uiteindelijk ook duurdere energie voor consumenten, zowel in Europa als daarbuiten.
Europese regels raken Amerikaanse bedrijven direct
De Europese Unie heeft de afgelopen jaren steeds meer wetgeving ingevoerd die ook gevolgen heeft voor buitenlandse bedrijven die actief zijn op de Europese markt.
Amerikaanse energieproducenten die olie of gas leveren aan Europa moeten zich houden aan uitgebreide rapportageverplichtingen, emissienormen en duurzaamheidsregels.
Volgens critici gaan deze regels veel verder dan milieubescherming alleen. Ze zouden de concurrentiepositie van Amerikaanse bedrijven aantasten en fungeren als verborgen handelsbarrières.
Binnen de Amerikaanse energiesector groeit dan ook de frustratie over de invloed die Brussel uitoefent op bedrijven buiten Europa.
Handelsakkoord lost niet alles op
In juli sloten de Verenigde Staten en de Europese Unie nog een groot handelsakkoord, waarbij Europa toezegde om tot 2028 voor honderden miljarden dollars aan Amerikaanse energie af te nemen.
Dat akkoord werd in Washington gezien als een succes, vooral voor de Amerikaanse olie- en gasindustrie.
Toch zijn veel klimaatmaatregelen gewoon van kracht gebleven. Volgens insiders is dit het moment voor de regering-Trump om extra druk uit te oefenen en te zorgen voor een eerlijker speelveld.
Het argument: Europa kan niet enerzijds afhankelijk zijn van Amerikaanse energie en anderzijds dezelfde leveranciers overladen met regels en kosten.
Energie-industrie roept Trump op tot actie
Binnen de sector klinkt steeds luider de roep om politieke steun.
Het American Petroleum Institute, de belangrijkste belangenorganisatie van de Amerikaanse olie- en gasindustrie, stelt dat stevige druk vanuit Washington nodig is om Brussel tot koerswijziging te bewegen.
Volgens beleidsvertegenwoordigers van de industrie zijn vooral de zogeheten extraterritoriale regels een probleem. Dat zijn regels die in Europa worden opgesteld, maar in de praktijk bepalen hoe bedrijven wereldwijd moeten opereren als ze toegang willen houden tot de EU-markt.
Deze Europese regels liggen onder vuur
Energie-experts wijzen met name op drie Europese maatregelen die Amerikaanse bedrijven raken. De eerste is de Europese methaanverordening, die strengere emissienormen oplegt aan olie- en gasproducenten.
De tweede is de Critical Entities Resilience Directive, die bedrijven verplicht tot uitgebreide risicoanalyses en rapportages.
De derde is de Corporate Sustainability Due Diligence Directive, die ondernemingen dwingt een zogenoemd net-zero-transitieplan op te stellen.
Volgens critici zorgen deze regels voor een enorme administratieve last. Bedrijven moeten investeren in compliance-afdelingen, juridische ondersteuning en nieuwe rapportagesystemen, puur om aan Europese eisen te voldoen.
Kosten lopen snel op
Strategische energie-analisten waarschuwen dat de nalevingskosten flink kunnen oplopen. In sommige gevallen zouden die kosten tussen de tien en dertig procent van de operationele uitgaven bedragen.
Die extra lasten verdwijnen niet zomaar, maar worden doorberekend aan afnemers.
Dat betekent dat niet alleen Europese consumenten, maar ook Amerikaanse huishoudens indirect de rekening betalen. Hogere kosten voor exporterende bedrijven werken door in de hele energieketen.
Trump dreigt opnieuw met harde maatregelen
President Trump liet eerder al weten niet terug te deinzen voor stevige handelsmaatregelen. Importheffingen worden door zijn regering gezien als een effectief middel om druk uit te oefenen op handelspartners. In het verleden gebruikte Trump deze tactiek al om landen te bewegen meer Amerikaanse energie af te nemen.
Volgens het Witte Huis past de huidige koers volledig binnen Trumps bredere agenda van eerlijke handel en energie-onafhankelijkheid. De bekende slogan drill, baby, drill wordt daarbij opnieuw van stal gehaald.
Europa afhankelijk van Amerikaanse energie
Sinds de oorlog in Oekraïne is Europa in toenemende mate afhankelijk geworden van energie uit de Verenigde Staten. Amerikaanse olie en vooral vloeibaar aardgas spelen een belangrijke rol in het vervangen van Russische leveringen. Dat maakt de positie van Washington sterker in onderhandelingen met Brussel.
Volgens Amerikaanse beleidsmakers is het dan ook onlogisch dat Europa tegelijkertijd strengere regels oplegt aan precies die bedrijven die helpen de Europese energievoorziening veilig te stellen.
Risico op uitsluiting van de EU-markt
Bedrijven die weigeren zich aan de Europese klimaatregels te houden, lopen het risico op hoge boetes of zelfs uitsluiting van de Europese markt. Dat zet Amerikaanse energieproducenten voor een lastige keuze: meegaan in dure en complexe regelgeving of een belangrijke afzetmarkt verliezen.
Critici noemen dit een vorm van economische dwang. De uitgebreide rapportageverplichtingen vergroten bovendien de kans op juridische procedures tegen bedrijven, wat extra onzekerheid met zich meebrengt.
Amerikaans verzet groeit
Het American Petroleum Institute steunt het energiebeleid van Trump en ziet dit moment als cruciaal. Nu Europa grote hoeveelheden Amerikaanse energie nodig heeft, zou Washington moeten aandringen op het schrappen of versoepelen van niet-tarifaire handelsbelemmeringen.
Volgens de industrie is het onhoudbaar dat Europese klimaatambities worden afgewenteld op buitenlandse bedrijven, terwijl Europese economieën afhankelijk blijven van dezelfde energiebronnen.
Wat dit betekent voor de toekomst
De komende maanden zullen uitwijzen hoe hard de regering-Trump de confrontatie met Brussel aangaat. Een escalatie kan leiden tot nieuwe spanningen tussen de VS en de EU, maar ook tot heronderhandeling van klimaat- en handelsregels.
Voor consumenten staat er veel op het spel. Energieprijzen, leveringszekerheid en economische stabiliteit hangen nauw samen met deze discussies. Of Europa bereid is water bij de wijn te doen, blijft voorlopig onzeker.
Conclusie: botsing tussen klimaat en handel
De strijd rond Europese klimaatregels laat zien hoe nauw klimaatbeleid en internationale handel met elkaar verweven zijn.
Wat in Brussel wordt gepresenteerd als noodzakelijke verduurzaming, wordt in Washington gezien als oneerlijke belemmering voor Amerikaanse bedrijven.
Met Donald Trump aan het roer lijkt de kans groot dat deze discussie verder escaleert. Eén ding is duidelijk: de spanning tussen Europese klimaatambities en Amerikaanse energiebelangen is voorlopig nog lang niet verdwenen.
