Steeds meer winkels en horecagelegenheden accepteren geen contant geld meer. Bij de kassa hangt dan een bordje met ‘pinnen only’ of ‘geen contant geld’. Maar mag dat zomaar? En wat zijn precies de regels als het gaat om het weigeren van contante betalingen? Veel consumenten denken dat winkels verplicht zijn om cash aan te nemen, maar dat blijkt niet helemaal te kloppen.
Is contant geld nog een wettig betaalmiddel?
Contant geld, zoals munten en biljetten, wordt door de Nederlandse overheid en de Europese Centrale Bank nog steeds als wettig betaalmiddel gezien.
Dit betekent dat het officieel erkend is als een geldige manier om producten en diensten te betalen. Maar dat betekent niet automatisch dat een winkel het ook móet accepteren.
Wanneer mogen winkels contant geld weigeren?
Een winkel of horecazaak heeft het recht om zelf te bepalen welke betaalmethodes worden geaccepteerd.
Dit betekent dat een ondernemer ervoor kan kiezen om alleen pinbetalingen toe te staan of bijvoorbeeld enkel contactloos betalen via de smartphone.
Er zijn verschillende redenen waarom winkels en horecazaken steeds vaker voor pin-only gaan:
- Veiligheid: Geen contant geld in de kassa betekent minder kans op overvallen en diefstal.
- Hygiëne: Vooral sinds de coronapandemie zijn ondernemers bewuster geworden van de hygiënevoordelen van contactloos betalen.
- Efficiëntie: Pinnen gaat vaak sneller dan contant geld afrekenen, waardoor rijen bij de kassa korter blijven.
- Administratieve kosten: Het verwerken van contant geld, zoals het tellen en afstorten bij de bank, brengt extra kosten met zich mee.
Wat zegt de wet?
Volgens de Nederlandse wet mogen winkeliers en horecaondernemers zelf bepalen welke betaalmiddelen zij accepteren, zolang zij dit vooraf duidelijk aangeven.
Dit betekent dat als er bij de ingang of kassa duidelijk staat vermeld dat contant geld niet wordt geaccepteerd, klanten daar rekening mee moeten houden.
Er is echter één uitzondering: bij overheidsinstanties zoals gemeenten, politie en rechtbanken moet contant geld wél worden geaccepteerd.
Zij mogen het niet weigeren, omdat de overheid toegankelijk moet blijven voor iedereen, inclusief mensen die geen bankrekening hebben.
Consumentenrechten en contante betalingen
Voor consumenten die liever met cash betalen, kan het frustrerend zijn om een winkel binnen te lopen en te ontdekken dat alleen pinnen mogelijk is.
Toch heeft de winkelier het recht om contant geld te weigeren, mits dit vooraf duidelijk is aangegeven.
Wat als er geen bordje hangt en je toch contant wilt betalen? Dan ligt het iets ingewikkelder.
In principe kun je dan argumenteren dat je met een wettig betaalmiddel wilt betalen en dat de winkel dit had moeten aangeven. Maar in de praktijk kan een ondernemer alsnog weigeren en je vragen om te pinnen.
Kun je eisen om contant te betalen?
In Nederland kun je als klant niet eisen dat een winkelier jouw contante betaling accepteert. Dit geldt zelfs voor supermarkten, die steeds vaker overstappen op pin-only of zelfscankassa’s.
Omdat het accepteren van contant geld een keuze is van de ondernemer, heb je als consument weinig middelen om hiertegen in te gaan.
Wat betekent dit voor mensen zonder pinpas?
Voor sommige groepen mensen, zoals ouderen of mensen zonder bankrekening, kan het lastig zijn als winkels geen contant geld meer accepteren.
In Nederland zijn er nog steeds tienduizenden mensen die geen bankpas gebruiken en volledig afhankelijk zijn van contant geld.
De Nederlandsche Bank (DNB) waarschuwt dat contant geld toegankelijk moet blijven en dringt erop aan dat winkels het niet massaal gaan weigeren.
Dit om financiële uitsluiting te voorkomen. Toch is er op dit moment geen wet die winkels verplicht om cash aan te nemen.
Contant geld verdwijnt steeds verder
Hoewel contant geld nog steeds in omloop is, neemt het gebruik ervan snel af. In 2010 werd nog ongeveer 60% van alle aankopen met contant geld gedaan, terwijl dat in 2024 nog maar rond de 20% is.
De verwachting is dat dit percentage verder zal dalen, vooral nu steeds meer winkels, tankstations en horecazaken overstappen op pin-only.
Sommige experts vrezen dat contant geld op den duur helemaal uit het straatbeeld verdwijnt. Dit kan gevolgen hebben voor de privacy, aangezien pinbetalingen altijd worden geregistreerd en bijgehouden.
Daarnaast kan het problemen opleveren bij storingen in het banksysteem.
Wat betekent dit voor de toekomst?
De kans is groot dat contant geld in de komende jaren steeds minder vaak wordt geaccepteerd. Toch zijn er organisaties en belangenbehartigers die zich inzetten om cash als betaalmiddel beschikbaar te houden.
De Europese Centrale Bank ziet contant geld nog steeds als een essentieel onderdeel van het betalingsverkeer en heeft aangegeven dat het niet mag verdwijnen.
Voor consumenten betekent dit dat zij steeds vaker moeten wennen aan digitaal betalen. Tegelijkertijd blijft het belangrijk dat er alternatieven zijn voor mensen die afhankelijk zijn van contant geld.
Conclusie: wat kun je doen als je liever contant betaalt?
Wil je graag met contant geld blijven betalen? Dan is het verstandig om vooraf te controleren of een winkel of restaurant dit accepteert.
Als een zaak alleen pinnen toestaat, kun je dit helaas niet afdwingen. Wel kun je ervoor kiezen om winkels te ondersteunen die nog wel contant geld aannemen.
Hoe de toekomst eruitziet voor contante betalingen, blijft onzeker.
Maar één ding is duidelijk: het gebruik van cash neemt af en steeds meer ondernemers kiezen ervoor om het helemaal niet meer te accepteren.
