De NAVO-top die op 24 en 25 juni in Den Haag plaatsvindt, blijkt een stuk duurder uit te vallen dan eerst gedacht.
Waar eerder werd gerekend met een budget van ongeveer 95 miljoen euro, is inmiddels duidelijk geworden dat de kosten zijn opgelopen tot maar liefst 183,4 miljoen euro. Dit komt naar voren uit de voorjaarsnota van het kabinet, waarin onder andere grote overheidsuitgaven worden toegelicht.
Het grootste prijskaartje hangt aan de veiligheid van de top. Sinds de vorige NAVO-bijeenkomst in Den Haag in 2014 zijn de geopolitieke spanningen flink toegenomen.
Denk aan oorlogen, terroristische dreigingen en cyberaanvallen. Het resultaat: er zijn aanzienlijk strengere veiligheidsmaatregelen nodig dan tien jaar geleden.
Beveiliging op een ongekend niveau
De wereld ziet er anno 2025 anders uit dan in 2014. De NAVO-top vindt plaats in een periode waarin spanningen tussen grootmachten als Rusland, China en westerse landen op scherp staan. Daarbovenop komt de blijvende dreiging van aanslagen en digitale aanvallen. Niet zo gek dus dat Nederland voor de veiligheid van de internationale gasten alle zeilen bijzet.
De inzet van beveiliging is dan ook extreem te noemen. In totaal worden er 27.000 politieagenten gemobiliseerd.
Dat is meer dan de helft van het hele politieapparaat in Nederland. Deze agenten zijn niet alleen actief in Den Haag zelf, maar ook op strategische plekken zoals langs de route van en naar Schiphol, en rondom het World Forum waar de top plaatsvindt.
Voor een stad als Den Haag is zo’n beveiligingsoperatie ongekend. “We hebben het over een van de grootste veiligheidsevenementen in Nederland van de afgelopen decennia,” klinkt het vanuit kringen rondom de organisatie.
Met tientallen staatshoofden, premiers en ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken die allemaal hun eigen beveiligingsteams meebrengen, moet werkelijk elk detail kloppen.
Meer gasten, meer kosten
Een andere reden voor de forse kostenstijging is het toegenomen aantal deelnemers aan de top. Waar eerdere edities een beperkt aantal delegatieleden per land kenden, is dat nu flink uitgebreid.
De NAVO telt op dit moment 32 lidstaten, en elke staat stuurt meerdere vertegenwoordigers, vaak met een complete staf aan adviseurs, beveiligers en tolken.
In totaal verwacht de gemeente Den Haag zo’n 8500 bezoekers in de stad gedurende de topdagen. Dat zijn niet alleen de officiële gasten, maar ook internationale journalisten, veiligheidsdiensten en ondersteunend personeel.
Dat vraagt om grootschalige logistiek: extra hotelcapaciteit, vervoer, afsluitingen van wegen en uitgebreide communicatielijnen. Alles moet tiptop geregeld zijn om niet alleen veiligheid te garanderen, maar ook om Nederland als gastland professioneel neer te zetten.
Verkeerschaos dreigt in Randstad
De NAVO-top brengt ook de nodige overlast met zich mee voor inwoners van de Randstad. Zo worden er tussen zondag 22 juni en donderdag 26 juni meerdere wegen tijdelijk afgesloten.
Vooral op de A4, A44 en N44 zullen automobilisten rekening moeten houden met vertragingen en omleidingen. Ook binnen de stad Den Haag zelf zullen er straten worden afgesloten en omgevingen tijdelijk verboden terrein zijn.
Rijkswaterstaat en de gemeente Den Haag adviseren weggebruikers dan ook dringend om thuis te werken of het openbaar vervoer te nemen. “Als je geen reden hebt om de auto in te stappen, doe het dan gewoon niet,” luidt het advies. Op diverse plekken worden informatieborden geplaatst om automobilisten tijdig te waarschuwen.
Voor bewoners betekent dit mogelijk dagenlang hinder, vooral in wijken rond het World Forum en andere verblijfslocaties van de delegaties.
Er wordt ook gesproken over tijdelijke beperkingen in parkeerbeleid en toegang tot bepaalde delen van de stad. Dat zorgt nu al voor de nodige frustraties bij lokale ondernemers en inwoners. “Ik snap dat veiligheid voorop staat, maar het lijkt alsof alles moet wijken voor die paar dagen,” klinkt het in een Haagse buurtapp.
Kosten onder vuur in Tweede Kamer
De flinke overschrijding van het budget heeft intussen ook in politiek Den Haag tot vragen geleid. Verschillende Kamerleden willen opheldering over hoe het mogelijk is dat de kosten bijna zijn verdubbeld.
Met name in tijden waarin andere publieke sectoren onder druk staan, zoals zorg en onderwijs, voelt zo’n prijskaartje voor een internationale top wrang aan.
Het kabinet verdedigt de extra uitgaven door te wijzen op de uitzonderlijke omstandigheden. “De veiligheid van internationale gasten én van onze eigen bevolking heeft de hoogste prioriteit,” zo laat een woordvoerder van het ministerie van Algemene Zaken weten. Daarbij wordt benadrukt dat Nederland met deze top ook zijn positie als belangrijk NAVO-lid wil onderstrepen.
Of dit argument voldoende zal zijn om de kritiek te pareren, moet nog blijken. Voor veel burgers komt een uitgave van 183 miljoen euro over als buitensporig – zeker als daar tegenover staat dat je zelf een week lang om moet rijden en geen pakketjes meer aan huis ontvangt.
Internationale uitstraling of dure prestigezaak?
Voorstanders van het evenement wijzen erop dat de NAVO-top ook economische voordelen met zich meebrengt. Denk aan hotelovernachtingen, mediabelangstelling, en de langdurige zichtbaarheid van Nederland als stabiele partner binnen de NAVO. Maar tegenstanders noemen het vooral een prestigekwestie. Een dure investering, terwijl het land op andere fronten op de centen moet letten.
Wat vaststaat, is dat alle ogen op Den Haag gericht zullen zijn in de week van 24 juni. Of het evenement uiteindelijk de moeite waard is, valt nog te bezien. Maar één ding is zeker: goedkoop is het in elk geval niet.
