Op zaterdag 31 mei 2025 verzamelden tientallen activisten van Extinction Rebellion zich bij het Media Park in Hilversum, recht voor het gebouw van de NOS.
Hun boodschap was duidelijk: het is tijd dat de publieke omroep meer verantwoordelijkheid neemt in de manier waarop ze verslag doet van de klimaatcrisis en het conflict in Gaza. De actie verliep vreedzaam, maar met een luid en scherp geluid richting de nationale nieuwsvoorziening.
Waarom deze actie juist bij de NOS?
Extinction Rebellion (XR) kiest bewust voor de NOS als doelwit van hun protest. Volgens de activisten laat de NOS kansen liggen om het publiek goed te informeren over de ernst van klimaatverandering.
Ze stellen dat extreem weer en de bredere klimaatcrisis te vaak los van elkaar worden gepresenteerd, alsof het toeval is. Volgens XR moet de publieke omroep de relatie tussen menselijke uitstoot, opwarming van de aarde en natuurrampen explicieter benoemen.
Wat de actiegroep voorstelt, is concreet: een wekelijks klimaatjournaal waarin klimaatrechtvaardigheid en structurele oplossingen centraal staan. Niet alleen droog nieuws, maar verhalen over beleid, activisme, ongelijkheid en de effecten van klimaatverandering wereldwijd – en vooral: hoe het ons allemaal raakt.
Niet alleen over het klimaat: ook kritiek op Gaza-verslaggeving
Naast het klimaatonderwerp uitte Extinction Rebellion ook harde kritiek op de NOS-verslaggeving over Gaza. Volgens de actievoerders is er sprake van een “nepneutraliteit” in de berichtgeving. Dat betekent: schijn van objectiviteit die volgens hen de werkelijke machtsverhoudingen en mensenrechtenschendingen verhult.
Ze vinden dat de NOS te vaak beide kanten van het verhaal gelijkwaardig behandelt, terwijl de feiten volgens hen duidelijk wijzen op structureel geweld tegen Palestijnen.
De groep stelt zelfs dat de acties van Israël in Gaza als genocide zouden moeten worden benoemd, iets waar de NOS volgens hen te terughoudend in is. Ook pro-Palestinademonstranten sloten zich aan bij de actie, wat de boodschap van solidariteit tussen klimaatactivisme en mensenrechten onderstreepte.
Met spandoeken waarop onder andere ‘NOS wees eerlijk’ stond en leuzen als “NOS, can’t you see, silence is complicity” maakten de demonstranten hun punt. De sfeer bleef vreedzaam, maar de boodschap was scherp en indringend.
Reactie van de NOS: journalistieke onafhankelijkheid staat voorop
De NOS reageerde snel op de actie. Hoofdredacteur Giselle van Cann liet weten dat de organisatie het demonstratierecht volledig respecteert, maar dat er geen inhoudelijke concessies worden gedaan onder druk van protest.
“Zeggen dat je voor persvrijheid staat en tegelijk eisen stellen aan de inhoud van berichtgeving, dat gaat niet samen,” aldus Van Cann.
De NOS benadrukt dat hun redactionele keuzes onafhankelijk tot stand komen, zonder invloed van buitenaf – of dat nu van politici is of van actievoerders. Volgens Van Cann moet journalistiek vrij blijven van druk om geloofwaardig te blijven.
Wat wil XR bereiken met deze actie?
Extinction Rebellion heeft vaker duidelijk gemaakt dat ze niet alleen pleiten voor klimaatactie, maar ook voor klimaatrechtvaardigheid.
Dat betekent: aandacht voor hoe klimaatverandering ongelijk verdeeld uitpakt over de wereldbevolking, en hoe bestaande machtsstructuren daar een rol in spelen. De rol van media in het beïnvloeden van publieke opinie en politiek beleid is hierin cruciaal, vindt de beweging.
Door het publieke debat te beïnvloeden via directe actie – zoals deze bij de NOS – wil XR zorgen dat klimaatcommunicatie eerlijker, vollediger en urgenter wordt. Ze willen niet dat klimaatverandering alleen wordt gepresenteerd als natuurverschijnsel, maar als politieke crisis die vraagt om politieke keuzes.
Grote media onder druk: balans tussen vrijheid en verantwoordelijkheid
Deze actie past in een bredere trend waarin grote mediabedrijven steeds vaker onder vuur liggen. Niet alleen van activisten, maar ook van wetenschappers en burgers die vragen stellen over representatie, framing en wat er juist níet wordt gezegd in het nieuws. De NOS – als publieke omroep met een belangrijke maatschappelijke rol – ligt onder een vergrootglas.
Hoe moet journalistiek omgaan met een wereld die steeds polariseert? Hoe bewaak je onafhankelijkheid, terwijl je tegelijkertijd moet erkennen dat sommige verhalen meer urgentie en context nodig hebben? Die vragen liggen nu open op tafel, mede dankzij acties als deze.
Wat kunnen we verwachten na deze actie?
Hoewel de NOS duidelijk maakte dat ze hun redactionele koers niet zullen aanpassen op basis van druk van demonstranten, zet deze actie wel druk op het debat over media en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Extinction Rebellion en andere maatschappelijke bewegingen zullen hun acties waarschijnlijk voortzetten, in de hoop meer publieke en politieke aandacht te genereren.
Voor de media betekent dit dat ze moeten blijven reflecteren op hun rol. Want hoewel persvrijheid cruciaal is, vraagt het publiek ook om transparantie, nuance en eerlijkheid – zeker bij thema’s die letterlijk over leven en dood gaan, zoals klimaat en oorlog.
Meer betrokkenheid, meer debat
Wat deze actie vooral laat zien, is dat er groeiende maatschappelijke betrokkenheid is bij de manier waarop media functioneren. Dat burgers en activisten niet langer toekijken, maar participeren, vragen stellen en eisen durven stellen. Dat is geen bedreiging voor journalistiek, maar juist een teken dat mensen de waarde van eerlijke informatie begrijpen.
Extinction Rebellion heeft met deze actie opnieuw de vinger op de zere plek gelegd. Nu is het aan de samenleving – en de media zelf – om het gesprek verder te voeren. Over klimaat. Over Gaza. Over waarheid. En over de rol van journalistiek in een snel veranderende wereld.
