Huidkanker is de meest voorkomende vorm van kanker in Nederland. Jaarlijks krijgen bijna 80.000 mensen deze diagnose, en het aantal neemt nog steeds toe. Vooral in de lente en zomer is het belangrijk om bewust om te gaan met blootstelling aan de zon.
Wat veel mensen echter niet weten, is dat de plek waar huidkanker zich het vaakst ontwikkelt, verschilt tussen mannen en vrouwen. Vrouwen moeten daarbij vooral hun benen en heupen extra goed in de gaten houden. Waarom dat zo is? Dat lees je hier.
Verschillende risicoplekken bij mannen en vrouwen
Onderzoek van Cancer Research UK (CRUK) laat zien dat de locatie van huidkanker sterk samenhangt met het geslacht. Mannen krijgen in de meeste gevallen melanomen op de bovenkant van hun lichaam: de rug, borst en buik.
Vrouwen daarentegen ontwikkelen deze agressieve vorm van huidkanker juist het vaakst op de benen, heupen en voeten. Uit het onderzoek blijkt dat 35 procent van de vrouwelijke patiënten een melanoom op de onderste ledematen heeft.
Een van de mogelijke verklaringen voor dit verschil is kleding. Vrouwen dragen in de zomer vaker korte broeken, rokken of jurken. Daardoor worden de benen meer blootgesteld aan uv-straling. Mannen zijn dan weer vaker met ontbloot bovenlijf buiten, waardoor vooral de rug of borst risico lopen.
Wat is een melanoom en waarom is het gevaarlijk?
Een melanoom is een van de meest agressieve vormen van huidkanker. Deze ontstaat in de pigmentcellen van de huid en heeft de neiging om relatief snel uit te zaaien naar andere organen als het niet op tijd wordt ontdekt.
Hoewel melanomen minder vaak voorkomen dan andere typen huidkanker – zoals het basaalcelcarcinoom – zijn ze wel veel gevaarlijker.
Omdat het risico op uitzaaiing groot is, is het ontzettend belangrijk om een melanoom in een vroeg stadium te herkennen. Vroegtijdige behandeling vergroot de kans op genezing aanzienlijk.
Zo herken je een melanoom: de ABCDE-regel
Een eenvoudige manier om verdachte huidveranderingen te controleren, is door gebruik te maken van de ABCDE-regel. Deze regel helpt bij het herkennen van verdachte moedervlekken of vlekjes:
A – Asymmetrie: De ene helft van de moedervlek is anders dan de andere.
B – Border (rand): De randen zijn onregelmatig, vaag of grillig.
C – Color (kleur): De plek heeft meerdere kleuren, zoals bruin, zwart, rood of zelfs blauw.
D – Diameter: De vlek is groter dan zes millimeter.
E – Evolutie (verandering): De plek verandert in grootte, kleur of structuur, of gaat jeuken of bloeden.
Het is slim om je huid regelmatig te controleren en veranderingen bij te houden. Maak eventueel foto’s, zodat je kunt vergelijken of iets gegroeid of veranderd is. Bij twijfel is het altijd verstandig om een huisarts of dermatoloog te raadplegen.
Waarom vrouwen hun benen extra moeten checken
De benen zijn bij vrouwen dus het lichaamsdeel waar huidkanker het vaakst voorkomt. Dat betekent dat extra aandacht voor de huid op deze plek geen overbodige luxe is. Vergeet niet om bij een zelfcheck ook de achterkant van je benen, je knieën, enkels, voeten en zelfs de voetzolen te controleren. Veel mensen denken niet aan die plekken, terwijl ook daar melanomen kunnen ontstaan.
Gebruik eventueel een spiegel of vraag iemand om te helpen bij het bekijken van lastig zichtbare plekken. Een regelmatige controle – bijvoorbeeld elke maand – helpt bij het vroegtijdig opmerken van afwijkingen.
De rol van uv-straling en zonverbranding
Ongeveer 65 procent van de gevallen van melanoom wordt veroorzaakt door uv-straling. Die straling komt niet alleen van de zon, maar ook van zonnebanken. Vooral mensen met een lichte huid, sproeten of veel moedervlekken lopen een hoger risico. Zelfs een enkele keer verbranden kan het risico op huidkanker verdrievoudigen.
Dat maakt het extra belangrijk om jezelf goed te beschermen tegen de zon. Ook als je denkt dat je ‘niet snel verbrandt’. Vooral in de kindertijd en tienerjaren opgelopen zonschade vergroot de kans op latere huidproblemen aanzienlijk.
Zo bescherm je jezelf tegen huidkanker
Het goede nieuws is dat je veel kunt doen om het risico op huidkanker te verkleinen. En dat begint met een goede zonbescherming:
Gebruik elke dag zonnebrandcrème met minimaal SPF 30. Ook op bewolkte dagen of als je binnen werkt maar veel bij ramen zit.
Smeer voldoende en vaak, zeker als je zweet of zwemt.
Draag beschermende kleding, zoals luchtige broeken, een hoed en een zonnebril.
Vermijd de zon op piekuren tussen 11.00 en 15.00 uur.
Zeg nee tegen zonnebanken, want deze verhogen het risico op huidkanker aanzienlijk.
Zoek de schaduw op, zeker als je lange tijd buiten bent.
Heb je in het verleden veel onbeschermd in de zon gezeten? Dan is het nú extra belangrijk om je huid goed in de gaten te houden. Schade aan de huid kan zich pas tientallen jaren later uiten.
De cijfers in perspectief
Met bijna 80.000 nieuwe huidkankerpatiënten per jaar is deze ziekte niet meer weg te denken uit de Nederlandse gezondheidszorg. Hoewel basaalcelkanker het vaakst voorkomt, is het melanoom de vorm die de meeste zorgen baart vanwege het uitzaaiingsrisico.
De verwachting is dat het aantal diagnoses de komende jaren blijft toenemen, mede door veranderende leefgewoonten, vergrijzing en meer bewustwording.
Wat kun je doen als je twijfelt?
Zie je een plek op je huid die anders aanvoelt of eruitziet dan je gewend bent? Verandert een moedervlek of heb je ergens last van jeuk of bloedingen?
Wacht dan niet af. Maak een afspraak bij de huisarts, want alleen een medische professional kan een juiste diagnose stellen. Soms is een huidbiopsie nodig om uit te sluiten dat het om huidkanker gaat.
Conclusie: let op je benen en blijf waakzaam
Vrouwen lopen het grootste risico op huidkanker op hun benen en heupen. Door alert te zijn op veranderingen in de huid, regelmatig te controleren en je goed te beschermen tegen de zon, kun je het risico flink verkleinen.
Preventie en bewustwording zijn hierbij essentieel. Huidkanker is goed behandelbaar als je er op tijd bij bent. Maak er dus een gewoonte van om je huid – en vooral je benen – regelmatig te checken. Want jouw gezondheid begint bij jezelf.
Bron: Margriet
