Zondagmiddag 22 juni was het raak in het centrum van Den Haag. Klimaatactivisten van Extinction Rebellion (XR) voerden actie bij de ingang van de populaire kledingwinkel Stradivarius aan de Grote Marktstraat.
Met hun protest wilden ze aandacht vragen voor de impact van fast fashion op het klimaat. Dit deden ze niet onopgemerkt: de ingang van de winkel werd besmeurd met een olie-achtige, zwarte vloeistof.
Wat gebeurde er precies?
Rond het middaguur goten twee XR-activisten tientallen liters van een zwarte, olie-achtige substantie uit bij beide ingangen van Stradivarius.
Ze namen daarbij plaats op de grond, topless, pal voor de winkeldeuren. Hun boodschap: de mode-industrie draagt fors bij aan de klimaatcrisis en dat moet stoppen. Volgens Extinction Rebellion is de fastfashionindustrie verantwoordelijk voor ongeveer 8% van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen.
Actie tegen fast fashion
Met deze opvallende actie richt XR zich opnieuw tegen grote modeketens die volgens hen winst boven duurzaamheid stellen.
Stradivarius, onderdeel van modegigant Inditex (waar ook Zara onder valt), staat symbool voor het soort modebedrijven dat voortdurend nieuwe collecties op de markt brengt. Dit zogeheten ‘fast fashion’-model stimuleert overproductie, verspilling en een gigantisch gebruik van energie en water.
De actie van XR is dan ook bedoeld om het publiek wakker te schudden en consumenten aan te zetten tot meer bewuste keuzes. Minder kleding kopen, kiezen voor tweedehands of duurzame merken en meer aandacht voor hergebruik zijn enkele oplossingen die de groep aandraagt.
Politie snel ter plaatse
De actie bleef niet lang onopgemerkt. Winkelend publiek reageerde verrast en soms geïrriteerd, vooral omdat de toegang tot Stradivarius tijdelijk werd afgesloten.
Klanten die op dat moment naar binnen wilden, moesten hun weg zoeken om de zwarte vloeistof heen. Vanwege de gladheid en het gevaar voor uitglijden besloot de politie om de winkel direct af te sluiten.
Agenten arriveerden binnen enkele minuten op de locatie en zetten het gebied rondom de winkel af. De twee actievoerders werden aangehouden en afgevoerd naar het politiebureau. Ze zullen zich waarschijnlijk moeten verantwoorden voor openbare ordeverstoring en mogelijk ook voor schade aan de openbare ruimte.
Winkel tijdelijk onbereikbaar
Totdat de substantie op de stoep volledig is verwijderd, blijft Stradivarius gesloten voor klanten. Reinigingsdiensten zijn opgeroepen om het gebied schoon te maken en de straat weer veilig begaanbaar te maken. Het is nog onduidelijk hoe lang dit zal duren.
Voor de winkel betekent dit niet alleen een tijdelijke sluiting, maar mogelijk ook imagoschade. De actie van XR kan invloed hebben op hoe consumenten het merk zien, zeker onder jongeren die steeds vaker waarde hechten aan duurzaamheid en klimaatbewustzijn.
Waarom Extinction Rebellion deze actie voert
Extinction Rebellion staat bekend om zijn directe, vaak ontregelende protestacties. De beweging wil overheden en bedrijven dwingen tot actie tegen klimaatverandering door aandacht te vestigen op onderwerpen die volgens hen onderbelicht blijven. Mode is zo’n onderwerp.
De productie van kleding brengt veel milieuschade met zich mee: van vervuiling van rivieren door chemische verfstoffen, tot CO2-uitstoot door transport en energieverbruik.
Daarnaast zorgen lage lonen en slechte werkomstandigheden in productielanden voor sociale problemen. XR noemt de fast fashion-industrie dan ook een dubbele crisis: voor mens én planeet.
Door letterlijk een ‘olievlek’ bij een winkel te veroorzaken, wilden de actievoerders het probleem tastbaar maken. De zwarte substantie symboliseert de vervuiling en schade die de industrie wereldwijd veroorzaakt.
Reacties uit het publiek gemengd
De meningen over de actie zijn verdeeld. Sommige voorbijgangers uitten hun begrip voor de boodschap, maar vonden de manier van protest te extreem.
Anderen waren ronduit boos omdat ze werden gehinderd tijdens het winkelen. Op social media verschenen al snel beelden en video’s van het incident, wat leidde tot discussie over de effectiviteit van dit soort protesten.
Voorstanders prijzen de actie om zijn urgentie en visuele impact. Tegenstanders vinden dat winkels en omstanders niet het slachtoffer zouden moeten worden van klimaatacties.
Toekomstige acties niet uitgesloten
Extinction Rebellion heeft aangegeven dat dit soort protesten zullen doorgaan zolang overheden en bedrijven onvoldoende doen tegen klimaatverandering. De groep ziet het als haar missie om via burgerlijke ongehoorzaamheid het gesprek over het klimaat op scherp te zetten.
Voor winkelketens als Stradivarius is het een wake-up call. Steeds meer consumenten verwachten transparantie, duurzaamheid en sociale verantwoordelijkheid. Bedrijven die daar niet op inspelen, lopen risico imagoschade op te lopen — zeker als klimaatactivisten zich op hen blijven richten.
Wat kun je als consument doen?
De actie van XR roept ook de vraag op: wat kun je zelf doen om de impact van de mode-industrie te verkleinen? Hier zijn een paar tips:
- Koop minder, maar beter: kies voor duurzame merken die werken met biologisch katoen of gerecyclede materialen.
- Geef kleding een tweede leven via tweedehands winkels of kledingruil.
- Herstel kleding in plaats van het direct weg te gooien.
- Wees kritisch op merken en informeer jezelf over hun productieprocessen.
Met bewuste keuzes draag je bij aan een duurzamere mode-industrie. En wie weet: voorkom je dat jouw favoriete winkel het doelwit wordt van de volgende actie.
De actie bij Stradivarius in Den Haag laat nog maar eens zien dat het klimaatdebat zich ook letterlijk op straat afspeelt.
