De Hongaarse premier Viktor Orbán heeft in een nationale televisietoespraak stevige kritiek geuit op de koers van de Europese Unie.
Volgens hem gedragen Europese leiders zich steeds meer als een oorlogskabinet, terwijl Hongarije juist alles op alles zet om buiten een direct conflict met Rusland te blijven.
De uitspraken zorgen opnieuw voor spanning tussen Boedapest en Brussel en onderstrepen de groeiende verdeeldheid binnen Europa over oorlog, vrede en financiële steun aan Oekraïne.
Orbán sprak zijn zorgen uit in een uitzending op de Hongaarse zender TV2, waarin hij waarschuwde dat belangrijke beslissingen over oorlog en escalatie volgens hem achter gesloten deuren worden genomen.
Besluiten die volgens de premier nauwelijks met burgers worden gedeeld, maar wel grote gevolgen kunnen hebben voor de toekomst van het continent.
Volgens Orbán verandert de Europese top in een ‘oorlogsraad’
Tijdens zijn toespraak stelde Orbán dat Europese regeringsleiders tijdens recente topoverleggen feitelijk functioneren als een oorlogskabinet.
De nadruk zou daarbij niet liggen op diplomatie of de-escalatie, maar op het verslaan van Rusland. In zijn ogen schuift Europa daarmee gevaarlijk dicht richting een directe confrontatie.
Volgens Orbán realiseren veel Europeanen zich onvoldoende hoe ver deze plannen inmiddels gaan.
Hij benadrukte dat Hongarije bewust anti-oorlogsdemonstraties heeft georganiseerd om burgers te informeren over de richting waarin de Europese Unie zich beweegt. Niet om paniek te zaaien, maar om bewustwording te creëren.
Verhouding met de Verenigde Staten onder druk
Een belangrijk punt in Orbáns betoog is de veranderde relatie tussen Europa en de Verenigde Staten. Sinds de inauguratie van Donald Trump, zo stelde hij, is de afstand tussen Washington en Brussel groter geworden.
Waar de Verenigde Staten volgens Orbán nu nadrukkelijk inzetten op onderhandelingen en vrede, zou Europa juist blijven aansturen op escalatie.
“Binnen de NAVO was het vroeger ondenkbaar dat Europa een andere koers zou varen dan de Verenigde Staten,” stelde Orbán.
Volgens hem is die vanzelfsprekendheid verdwenen, wat het strategisch evenwicht onder druk zet en de kans op misrekeningen vergroot.
Plannen rond Russische tegoeden zorgen voor extra spanning
Als concreet voorbeeld noemde Orbán plannen die in Duitsland zouden circuleren om bevroren Russische tegoeden in West-Europa te confisqueren.
Volgens hem zou zo’n stap Europa openlijk tot vijand van Rusland maken, met alle gevolgen van dien.
Orbán waarschuwde dat hiermee een belangrijke grens wordt overschreden. Waar bevriezing van tegoeden nog als drukmiddel kan worden gezien, zou daadwerkelijke confiscatie volgens hem gelijkstaan aan een oorlogsdaad. Dat zou het risico op verdere escalatie aanzienlijk vergroten.
Strategisch evenwicht volgens Orbán verdwenen
De Hongaarse premier stelde dat het mechanisme dat grootschalige escalatie moest voorkomen inmiddels niet meer functioneert. Waar vroeger voorzichtigheid en afstemming centraal stonden, ziet hij nu een Europese leiding die bereid is grote risico’s te nemen.
Hij uitte de vrees dat Europa zelf het toneel kan worden van een toekomstig conflict. Niet als verre toeschouwer, maar als direct betrokken partij.
Dat scenario noemt Orbán “het slechtst denkbare” voor landen met een geschiedenis waarin oorlog diepe littekens heeft achtergelaten.
‘Oorlogspartij’ versus ‘vredespartij’ binnen Europa
In zijn toespraak trok Orbán een scherpe scheidslijn tussen wat hij noemt de oorlogspartij en de vredespartij.
Tot de oorlogspartij rekende hij onder anderen Ursula von der Leyen, Friedrich Merz en Manfred Weber. Zij zouden volgens hem structureel inzetten op militaire en financiële escalatie.
De vredespartij bestaat volgens Orbán uit zijn eigen partij Fidesz en landen die pleiten voor terughoudendheid en diplomatie. Internationaal schaart hij de Verenigde Staten onder die groep, met Trump als belangrijkste pleitbezorger van onderhandelingen.
Miljardensteun aan Oekraïne roept vragen op
Een ander zwaar punt van kritiek betreft de financiële steun aan Oekraïne. Volgens Orbán wil de Europese Unie in twee jaar tijd 90 miljard euro beschikbaar stellen.
Geld dat Europa volgens hem niet heeft, waardoor grootschalige leningen noodzakelijk zijn.
Orbán betwijfelt of deze leningen ooit worden terugbetaald. Hij waarschuwde dat de rekening uiteindelijk bij Europese burgers terechtkomt, via belastingen en hogere lasten. Volgens hem is dat een risico dat veel regeringen onvoldoende benoemen.
Weigering van garanties door Hongarije, Slowakije en Tsjechië
Hongarije, Slowakije en Tsjechië hebben volgens Orbán geweigerd garanties af te geven voor deze schulden.
De Hongaarse premier was daar uitgesproken over. Volgens hem zou deelname Hongaarse gezinnen omgerekend honderden miljarden forint hebben gekost.
“Dat gaan wij niet betalen,” stelde Orbán resoluut. Hij benadrukte dat Hongarije niet bereid is om financiële risico’s te dragen voor beleid waar het fundamenteel niet achter staat.
Europese bedrijven lopen zelf grote financiële risico’s
Orbán wees er daarnaast op dat Europese bedrijven meer vermogen in Rusland hebben dan het bedrag dat mogelijk geconfisqueerd zou worden.
Ook Hongaarse ondernemingen hebben volgens hem aanzienlijke belangen in Rusland.
Volgens de premier wordt dit aspect vaak onderbelicht. Het confisqueren van Russische tegoeden kan volgens hem leiden tot tegenmaatregelen, waarbij Europese bedrijven miljarden verliezen. Dat zou de economische schade voor Europa verder vergroten.
Vergelijking met de periode voor de Eerste Wereldoorlog
In zijn toespraak trok Orbán een historische parallel die opviel. Hij vergeleek de huidige situatie met de periode voorafgaand aan de Eerste Wereldoorlog. Volgens hem speelden ook toen banken en financiële instellingen een rol in het aanjagen van spanningen.
Orbán waarschuwde dat economische belangen opnieuw zwaarder lijken te wegen dan de lange termijn stabiliteit van Europa.
Vanuit Hongaars perspectief is oorlog volgens hem het ergste scenario denkbaar, omdat het decennia van opbouw in korte tijd kan vernietigen.
Hongarije wil koste wat kost buiten oorlog blijven
Hoewel Orbán aangaf dat Hongarije voorlopig een oorlogsvrije kerst tegemoet gaat, benadrukte hij dat het gevaar niet geweken is.
De ambitie van de Europese Unie om uiterlijk in 2030 klaar te zijn voor een mogelijke oorlog met Rusland noemt hij zorgwekkend.
Volgens hem maken deze plannen de komende verkiezingen in Hongarije tot een fundamentele keuze. Het gaat niet alleen om beleid, maar om de vraag of het land zich laat meesleuren in een conflict of vast blijft houden aan een onafhankelijke koers.
Een duidelijke boodschap aan Brussel
Orbáns boodschap aan de Europese Unie is helder: Hongarije wil geen onderdeel zijn van een escalatiestrategie. De premier herhaalde meerdere malen dat zijn land zich niet in een oorlog laat trekken, ongeacht druk van buitenaf.
Met zijn scherpe woorden zet Orbán de tegenstellingen binnen Europa opnieuw op scherp.
Waar sommige landen inzetten op militaire kracht en financiële steun, kiest Hongarije nadrukkelijk voor afstand, voorzichtigheid en diplomatie. De vraag is hoe lang deze kloof binnen de Europese Unie houdbaar blijft.
