Een nieuwe beweging onder christenen zorgt voor flink wat discussie. Onder de naam Linkse Kerk hebben gelovigen zich verenigd die vinden dat het christendom steeds vaker wordt gebruikt voor politieke doelen aan de rechterkant van het spectrum.
Volgens hen schuurt dat met de kern van het geloof. Critici noemen het initiatief juist overbodig en waarschuwen voor verdere polarisatie binnen kerken.
De oprichting van de Linkse Kerk raakt aan een bredere discussie die al langer speelt: hoort politiek thuis in het geloof, en zo ja, waar ligt dan de grens?
Wat is de Linkse Kerk precies?
De Linkse Kerk is geen kerk in de traditionele zin van het woord. Er zijn geen eigen gebouwen, geen vaste diensten en geen nieuw kerkgenootschap.
Het gaat om een netwerk van gelijkgestemde christenen die zich zorgen maken over maatschappelijke ontwikkelingen en zich daar gezamenlijk over willen uitspreken.
Volgens de initiatiefnemers is het doel om christenen samen te brengen die zich niet herkennen in het steeds luidere politieke geluid binnen sommige kerkelijke kringen. Daarbij gaat het vooral om thema’s als zorg voor de schepping, solidariteit, sociale rechtvaardigheid en aandacht voor kwetsbare groepen in de samenleving.
De naam Linkse Kerk is bewust gekozen. Het is een geuzennaam, bedoeld om kritiek te pareren. Als zorg voor milieu, vluchtelingen en sociale gelijkheid als ‘links’ of ‘woke’ wordt bestempeld, dan willen de initiatiefnemers die term juist omarmen.
Zorgen over politisering van het christendom
Volgens initiatiefnemer Marjella Bronkhorst wordt het christelijk geloof steeds vaker ingezet voor politieke doelen die weinig te maken hebben met de boodschap van Jezus.
In interviews geeft zij aan dat vooral rechtspopulistische stromingen het geloof gebruiken om nationalistische en uitsluitende ideeën te legitimeren.
Binnen bepaalde evangelische en reformatorische kringen zou volgens haar invloed zichtbaar zijn van conservatieve Amerikaanse bewegingen, zoals die rond Charlie Kirk en zijn organisatie Turning Point. Dat gedachtegoed zou ook in Nederland terrein winnen, tot onrust van linkse christenen.
De kern van het geloof, zo stellen zij, draait om naastenliefde, barmhartigheid en verantwoordelijkheid voor elkaar. Wanneer het geloof wordt gekoppeld aan vreemdelingenhaat of harde politieke standpunten, voelen zij zich genoodzaakt om daar publiekelijk afstand van te nemen.
Verbinding of juist nieuwe scheidslijnen?
Niet iedereen is enthousiast over het initiatief. Arnold Huijgen, Theoloog der Nederlanden, noemt de oprichting van de Linkse Kerk een overbodige stap. Volgens hem dreigt het christendom hierdoor juist verder uiteen te vallen langs politieke lijnen.
Kerken zijn volgens Huijgen bij uitstek plekken waar mensen met uiteenlopende politieke overtuigingen samenkomen. Links, rechts en midden kunnen daar naast elkaar zitten, zonder dat de focus ligt op partijpolitiek. Door een expliciet linkse beweging te starten, zouden christenen zich juist terugtrekken in een eigen bubbel.
Dat vergroot volgens hem de polarisatie. Waar linkse christenen zich afzonderen, ontstaat het risico dat rechtse christenen hetzelfde doen. Het gevolg kan zijn dat de kerk steeds minder een verbindende rol speelt en steeds meer een afspiegeling wordt van maatschappelijke tegenstellingen.
Discussie over bekende namen
Een belangrijk punt van frictie is de rol van publieke figuren die zich beroepen op christelijke waarden. Zo wordt journalist Wierd Duk door de initiatiefnemers genoemd als voorbeeld van iemand die volgens hen het geloof gebruikt voor een nationalistische agenda.
Volgens de Linkse Kerk worden in dat soort uitingen christelijke waarden ingezet om politieke standpunten kracht bij te zetten, waarbij ruimte ontstaat voor uitsluiting en wantrouwen tegenover anderen. Dat staat volgens hen haaks op de boodschap van Jezus, waarin juist compassie en vergeving centraal staan.
Tegenstanders vinden deze kritiek te eenzijdig. Zij stellen dat ook christenen met rechtse politieke overtuigingen oprecht vanuit hun geloof kunnen handelen en dat het gevaarlijk is om geloof en politiek zo strak aan elkaar te koppelen.
Is het christendom links of rechts?
De vraag of het christendom ‘links’ of ‘rechts’ is, komt in de discussie steeds terug. Volgens Huijgen is die vraag eigenlijk onzinnig. Begrippen als links en rechts zijn moderne politieke constructies die niet één op één toepasbaar zijn op Bijbelse teksten.
In de Bijbel komen elementen voor die zowel door linkse als rechtse politici worden aangehaald. Zorg voor armen en schuldenvergeving worden vaak als links gezien, terwijl morele regels en verantwoordelijkheid juist door rechtse stromingen worden benadrukt. Het christendom laat zich niet eenvoudig vangen in één politieke richting.
Dat verklaart ook waarom christenen al decennialang verspreid over het hele politieke spectrum stemmen. Van progressieve partijen tot conservatieve bewegingen: allemaal beroepen zij zich op dezelfde bron, maar leggen ze andere accenten.
Waarom voelt deze discussie nu zo scherp?
De timing van de Linkse Kerk is geen toeval. In een tijd waarin maatschappelijke tegenstellingen toenemen en politieke debatten verharden, sijpelt die spanning ook door in religieuze gemeenschappen. Thema’s als migratie, klimaat, identiteit en nationalisme raken direct aan morele overtuigingen.
Voor veel christenen voelt het ongemakkelijk wanneer hun geloof wordt vereenzelvigd met één politieke stroming. Anderen vinden juist dat geloof niet los te zien is van maatschappelijke keuzes. Die spanning zorgt ervoor dat initiatieven als de Linkse Kerk zowel steun als weerstand oproepen.
Een beweging met impact, ook zonder kerkgebouw
Of de Linkse Kerk op lange termijn veel invloed zal krijgen, is nog onduidelijk. Voorlopig lijkt het vooral een platform voor debat en herkenning. Voor christenen die zich in hun eigen kerk eenzaam voelen vanwege hun politieke overtuiging, kan het initiatief een gevoel van steun bieden.
Tegelijkertijd is de kritiek niet mals. Tegenstanders vrezen dat het geloof verder wordt opgesplitst langs politieke lijnen en dat de gezamenlijke basis onder druk komt te staan.
Conclusie: geloof en politiek blijven schuren
De oprichting van de Linkse Kerk laat zien hoe sterk geloof en politiek tegenwoordig met elkaar verweven zijn. Waar de ene groep het initiatief ziet als noodzakelijk tegengeluid, ziet de andere het als een stap richting verdere verdeeldheid.
Eén ding is duidelijk: het debat over de rol van geloof in de politiek is nog lang niet voorbij. Zolang maatschappelijke tegenstellingen blijven groeien, zal ook binnen kerken de vraag blijven terugkomen waar geloof ophoudt en politiek begint.
