Het leven van Freek Rikkerink veranderde vorig jaar in één klap toen hij te horen kreeg dat hij stadium 4 longkanker heeft en dat de ziekte is uitgezaaid. Toch wil de 33-jarige zanger zichzelf niet voortdurend bekijken door het etiket ‘ongeneeslijk ziek’.
In een openhartig gesprek in Cor Potcast vertelt Freek hoe hij na de eerste periode van verdriet op zoek ging naar manieren om met zijn diagnose om te gaan en vooral te kijken naar wat hij nog wél kan doen.
Daarbij zoekt hij houvast in verhalen van andere patiënten, let hij naar eigen zeggen nauwkeurig op zijn slaap en voeding en verdiepte hij zich in meditatie. Tegelijkertijd benadrukt Freek dat hij geen berusting voelt.
Hij weet hoe ernstig zijn diagnose is, maar probeert zijn leven niet volledig te laten bepalen door statistieken. Die instelling heeft ook veranderd hoe hij naar tijd kijkt: iets wat hij heel graag wil doen, stelt hij tegenwoordig liever niet meer uit.
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
Diagnose zette alles op zijn kop
Freek kreeg vorig jaar te horen dat hij ernstig ziek is. Bij de zanger is sprake van stadium 4 longkanker waarbij uitzaaiingen zijn vastgesteld. Het nieuws veranderde vanzelfsprekend niet alleen zijn eigen leven, maar ook dat van zijn partner Suzan.
De eerste weken na de diagnose stonden volgens Freek vooral in het teken van verdriet. Er moest ruimte zijn om te beseffen wat er was gebeurd en om te verwerken dat hun toekomst er plotseling heel anders uitzag.
Dat proces verliep bij Suzan en Freek niet precies hetzelfde. Volgens de zanger is Suzan iemand die haar gevoelens sterker ervaart en uit, terwijl hij zelf meer vanuit de ratio naar situaties probeert te kijken.
Geen van beide manieren is volgens hem beter of slechter. Het laat vooral zien hoe verschillend mensen kunnen reageren wanneer ze met ingrijpend nieuws worden geconfronteerd.
Suzan en Freek verwerken anders
Ook in de periode daarna vonden Suzan en Freek ieder hun eigen manier om met de situatie om te gaan. Terwijl Freek zich begon te verdiepen in informatie en ervaringen van anderen, richtte Suzan haar aandacht onder meer op de babykamer.
Freek noemt dat haar manier om met alles om te gaan. Het bezig zijn met iets concreets en positiefs gaf haar kennelijk houvast in een periode waarin tegelijkertijd veel onzekerheid bestond.
Zelf koos Freek voor een andere route. Na de eerste weken van verdriet kwam bij hem steeds sterker de vraag naar boven wat hij zelf nog kon doen.
In plaats van uitsluitend bezig te zijn met wat niet meer mogelijk zou zijn, wilde hij onderzoeken waar hij nog invloed op kon uitoefenen. Dat leidde tot veel lezen, video’s bekijken en luisteren naar verhalen van mensen die met kanker leven.
Freek zoekt naar wat wél kan
Die zoektocht werd voor Freek een belangrijk onderdeel van zijn dagelijks leven. Hij vertelt dat hij veel boeken is gaan lezen en video’s heeft bekeken van mensen met bijzondere ziekteverlopen.
Daarbij kwam hij ook terecht bij onderwerpen die regelmatig onder alternatieve gezondheid worden geschaard. Zo verdiepte hij zich onder meer in voeding, emoties, meditatie en de mogelijke wisselwerking tussen lichaam en brein.
Het is belangrijk om daarbij onderscheid te maken tussen persoonlijke manieren om met ziekte en welzijn om te gaan en bewezen medische behandelingen. Dat iemand zich door voeding, meditatie of een bepaalde levensstijl beter voelt, betekent niet dat daarmee kanker kan worden genezen.
Freek presenteert zijn zoektocht vooral als iets waarmee hij probeert te ontdekken wat hij zelf kan doen naast de realiteit van zijn ziekte. Zijn eigen lichaam en dagelijks welzijn krijgen daardoor veel aandacht.
Voeding en slaap krijgen aandacht
Zo houdt Freek tegenwoordig naar eigen zeggen goed in de gaten hoe hij eet en slaapt. Ook onderzoekt hij welke dingen andere patiënten hebben gedaan die hen persoonlijk hebben geholpen.
Daarbij kwam hij tot een inzicht dat voor hem belangrijk is geworden: patiënten met kanker zijn volgens hem niet allemaal onder één label te plaatsen.
Hoewel twee mensen op papier misschien een vergelijkbare diagnose hebben, kan hun situatie in de praktijk sterk verschillen. Leeftijd, lichamelijke conditie, specifieke eigenschappen van een tumor en de reactie op behandeling kunnen allemaal invloed hebben op het ziekteverloop.
Dat maakt algemene statistieken belangrijk voor artsen en patiënten, maar ze voorspellen niet exact hoe het individuele verloop van één persoon zal zijn.
Voor Freek is juist die individuele onzekerheid een bron van hoop geworden.
Freek voelt zich niet ongeneeslijk ziek
Ondanks zijn ernstige diagnose zegt Freek dat hij zichzelf niet voortdurend als ongeneeslijk ziek ervaart. Dat is een opvallende uitspraak, juist omdat hij tegelijkertijd open is over het feit dat bij hem stadium 4 longkanker is vastgesteld.
Zijn gevoel verandert de medische diagnose vanzelfsprekend niet. Voor Freek gaat het vooral om de manier waarop hij mentaal met die werkelijkheid probeert te leven.
Hij wil voorkomen dat het woord ‘ongeneeslijk’ alles gaat bepalen wat hij doet, denkt en verwacht.
Tegelijkertijd wil hij naar eigen zeggen ook niet in een permanente strijd terechtkomen. Het idee dat hij iedere dag tegen zijn ziekte moet ‘vechten’, past niet bij de manier waarop hij ermee probeert om te gaan.
Volgens hem kan zo’n houding ervoor zorgen dat het hele leven als een voortdurende worsteling gaat voelen.
Van berusting is geen sprake
Dat betekent volgens Freek nadrukkelijk niet dat hij zich bij de situatie heeft neergelegd. Van berusting is volgens hem geen sprake.
Hij stelt zichzelf juist de vraag wat hij nog kan doen om tot de uitzonderingen te behoren. Daarbij verwijst hij naar patiënten bij wie een ziekteverloop anders gaat dan statistisch gezien verwacht.
Verhalen van zulke mensen geven hem veel kracht. Hij probeert te ontdekken hoe zij met hun situatie omgingen en wat hij uit hun ervaringen kan meenemen.
Dat betekent uiteraard niet dat dezelfde keuzes bij iedere patiënt hetzelfde resultaat opleveren. Kanker is een complexe ziekte en individuele succesverhalen kunnen niet één op één worden vertaald naar andere patiënten.
Voor Freek lijken die verhalen vooral een mentale functie te hebben: ze geven hem redenen om vooruit te blijven kijken.
Reis naar Denver voor meditatie
Zijn zoektocht bracht Freek zelfs naar Denver in de Verenigde Staten. Daar hield hij zich bezig met meditatie en ideeën over de relatie tussen het brein en het lichaam.
Het onderwerp interesseert hem naar eigen zeggen al bijna een jaar. De ervaring in Denver omschrijft hij als bijzonder positief.
Vooral het beter leren luisteren naar zijn eigen lichaam lijkt voor hem waardevol te zijn geweest.
Meditatie wordt door veel mensen gebruikt om rust te vinden, stress te verminderen of bewuster met gedachten en gevoelens om te gaan. Voor iemand die dagelijks met een ernstige diagnose moet leven, kan zo’n moment van mentale rust begrijpelijkerwijs veel betekenen.
Freek lijkt zijn bezoek dan ook vooral te zien als onderdeel van zijn bredere zoektocht naar manieren om zo goed mogelijk met zijn situatie te leven.
Verhalen van patiënten geven kracht
Van alles wat hij heeft gelezen en bekeken, lijken de verhalen van andere mensen met kanker misschien wel de meeste indruk te maken.
Freek zoekt bewust naar ervaringen van mensen die langer met de ziekte leven. Niet alleen omdat hij geïnteresseerd is in wat zij praktisch hebben gedaan, maar vooral omdat hun verhalen hem hoop geven.
Hij zegt daar veel kracht uit te halen.
Dat menselijke aspect kan minstens zo belangrijk zijn als alle cijfers die bij een ernstige diagnose worden genoemd. Statistieken vertellen iets over grote groepen patiënten, terwijl persoonlijke verhalen laten zien hoe verschillend individuele levens kunnen verlopen.
Voor Freek biedt die gedachte ruimte om niet iedere dag bezig te zijn met het slechtst mogelijke scenario.
Op podium wil Freek sterk blijven
Ook tijdens zijn werk probeert de zanger een manier te vinden om met alle emoties om te gaan. Muziek en optreden zijn immers altijd een belangrijk onderdeel van zijn leven geweest.
Freek vertelt dat hij op het podium niet voortdurend door zijn emoties overgenomen wil worden. Hij gebruikt daarbij een opvallende vergelijking: hij wil niet de leraar voor de klas worden die tijdens zijn werk volledig instort.
Dat betekent niet dat hij zijn emoties ontkent. Uit zijn verhaal blijkt juist dat verdriet en verwerking volop aanwezig zijn geweest.
Het verschil zit vooral in het moment waarop hij die gevoelens ruimte geeft.
Wanneer hij optreedt, wil hij kennelijk ook gewoon artiest kunnen zijn en samen met Suzan muziek maken, zonder dat ieder optreden volledig in het teken van zijn ziekte komt te staan.
Diagnose verandert kijk op tijd
Misschien wel de grootste verandering zit ondertussen in de manier waarop Freek naar het dagelijks leven kijkt.
Een ernstige diagnose maakt tijd plotseling veel minder vanzelfsprekend. Plannen die vroeger gemakkelijk naar volgend jaar konden worden verschoven, krijgen daardoor een andere betekenis.
Freek probeert dingen die hij graag wil doen daarom minder snel uit te stellen.
Als iets nu leuk of bijzonder voelt, ziet hij minder reden om te wachten op een zogenaamd perfect moment. Zijn instelling is veel meer geworden: waarom niet nu?
Dat klinkt eenvoudig, maar het is een behoorlijk fundamentele verandering in hoe iemand zijn leven indeelt.
Veel mensen plannen maanden of jaren vooruit en gaan er automatisch vanuit dat er later voldoende tijd is. Voor Freek is die vanzelfsprekendheid verdwenen.
Suzan en Freek blijven vooruitkijken
Tegelijkertijd gaat het gewone leven zoveel mogelijk door. De komst van hun kind, muziek, hun relatie en de dagelijkse dingen bestaan naast ziekenhuisbezoeken en de onzekerheid rond Freeks ziekte.
Juist dat contrast maakt hun situatie zo aangrijpend.
Aan de ene kant is er een diagnose die hun leven drastisch heeft veranderd. Aan de andere kant zijn er nog steeds toekomstplannen, nieuwe ervaringen en momenten waar ze naar uitkijken.
Dat Suzan zich na de eerste periode bijvoorbeeld op de babykamer stortte, zegt veel over die combinatie. Verdriet en hoop hoeven blijkbaar niet los van elkaar te bestaan. Ze kunnen tegelijkertijd aanwezig zijn.
Geen simpele antwoorden op kanker
Freeks verhaal laat ook zien hoe begrijpelijk de zoektocht naar controle is wanneer iemand wordt geconfronteerd met een ziekte waarop hij zelf maar beperkt invloed heeft.
Lezen over voeding, slaap, meditatie en ervaringen van andere patiënten kan het gevoel geven dat er nog dingen zijn die iemand zelf kan doen.
Daarbij blijft medische begeleiding vanzelfsprekend essentieel. Alternatieve ideeën of bijzondere ervaringsverhalen zijn geen vervanging voor bewezen oncologische zorg.
Freek lijkt zijn persoonlijke zoektocht vooral te gebruiken om zijn dagelijks leven vorm te geven en mentaal houvast te vinden.
Hij zoekt geen berusting, maar wil tegelijkertijd ook niet iedere dag in gevecht zijn met zijn eigen werkelijkheid.
Freek kiest bewust voor het nu
Uiteindelijk draait zijn verhaal daardoor niet alleen om kanker. Het gaat minstens zo sterk over de vraag hoe iemand wil leven wanneer de toekomst ineens veel onzekerder wordt.
Freek weet dat zijn medische situatie ernstig is. Toch wil hij voorkomen dat die diagnose iedere dag volledig bepaalt.
Hij leest, traint zijn aandacht, let op zijn lichaam en zoekt naar verhalen die hem hoop geven. Ondertussen probeert hij muziek te blijven maken en samen met Suzan vooruit te kijken.
Vooral zijn veranderde omgang met tijd lijkt veelzeggend. Dingen waar hij enthousiast over is, hoeven niet langer eindeloos te wachten.
De gedachte dat iets later altijd nog wel kan, is voor hem minder vanzelfsprekend geworden. Als iets belangrijk voelt en nu mogelijk is, wil hij het liever nu beleven.
Daarmee ontkent Freek zijn diagnose niet. Hij kiest vooral voor een manier van leven waarin naast onzekerheid ook ruimte blijft bestaan voor hoop, nieuwsgierigheid en plannen. Zoals hij zelf duidelijk maakt: van berusting is in ieder geval geen sprake.
