Nederlanders worden met een nieuwe landelijke campagne uitgedaagd om voortaan maximaal vijf minuten onder de douche te staan. Daarmee moet het dagelijkse drinkwatergebruik flink omlaag, want hoewel veel mensen al bewuster omgaan met water, gebruiken huishoudens gemiddeld nog altijd ongeveer 118 liter per persoon per dag. Vooral de douche blijkt daarbij een grote slokop.
Dat lijkt misschien een klein detail in het dagelijks leven, maar juist daar valt volgens betrokken organisaties veel winst te behalen. Nederlanders douchen gemiddeld vijf keer per week en staan per keer ongeveer 7,5 tot 8,5 minuten onder de douche. Wie dat terugbrengt naar vijf minuten, kan op jaarbasis duizenden liters drinkwater besparen.
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
Nederlanders moeten korter gaan douchen
De nieuwe campagne heet ‘Word geen Douchebag. Fris in 5 minuten’ en is opgezet binnen het samenwerkingsverband Leven met Water. Daarbij werken onder meer het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, drinkwaterbedrijven, waterschappen, gemeenten, provincies en andere partijen samen.
Het doel is om Nederlanders op een laagdrempelige manier bewuster te maken van hun watergebruik. Niet door direct met verboden of ingewikkelde regels te komen, maar door één dagelijkse gewoonte centraal te stellen: de tijd onder de douche.
Douche gebruikt opvallend veel water
Huishoudens zijn verantwoordelijk voor ongeveer driekwart van al het drinkwatergebruik in Nederland. Daarvan gaat ongeveer 40 procent op aan douchen. Daarmee is de badkamer een van de belangrijkste plekken waar besparing mogelijk is.
Veel mensen letten inmiddels al op kleinere dingen. De kraan uit tijdens het tandenpoetsen, de kleine wc-knop gebruiken en niet onnodig water laten lopen zijn bekende voorbeelden. Toch blijft het totale gebruik met gemiddeld 118 liter per persoon per dag behoorlijk hoog.
Vijf minuten wordt nieuwe uitdaging
De campagne richt zich daarom heel bewust op maximaal vijf minuten douchen. Dat is duidelijk korter dan de huidige gemiddelde douchetijd. Nederlanders staan nu gemiddeld tussen de 7,5 en 8,5 minuten onder de douche en doen dat ongeveer vijf keer per week.
Wie bijvoorbeeld drie minuten per douchebeurt bespaart, komt op vijftien minuten minder douchen per week uit. Over een heel jaar telt dat flink op. Niet alleen in tijd, maar vooral in waterverbruik.
Drinkwatergebruik moet flink omlaag
Het uiteindelijke doel ligt nog iets verder weg. Het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing wil dat huishoudens in 2035 gemiddeld nog 100 liter drinkwater per persoon per dag gebruiken.
Dat betekent een daling van ongeveer 18 liter per dag vergeleken met het huidige gemiddelde. Op het niveau van één persoon lijkt dat misschien nog te overzien, maar vermenigvuldigd over miljoenen inwoners gaat het om enorme hoeveelheden drinkwater.
Korter douchen wordt daarom gezien als een relatief eenvoudige manier om een groot deel van die besparing te realiseren.
Veel Nederlanders willen al besparen
Opvallend is dat de bereidheid om zuiniger met drinkwater om te gaan er al behoorlijk is. Uit eerder onderzoek van gedragsbureau Duwtje bleek dat 77 procent van de ondervraagden zich verantwoordelijk voelt om minder drinkwater te gebruiken.
Dat betekent dus dat een ruime meerderheid vindt dat waterbesparing niet alleen iets is voor de overheid of drinkwaterbedrijven. Toch blijft er een verschil tussen goede bedoelingen en daadwerkelijk gedrag.
Slechts 18 procent praat over drinkwaterbesparing met anderen. Nog kleiner is de groep die thuis concrete afspraken maakt over hoe lang er gedoucht mag worden.
Afspraken thuis blijken te werken
Ongeveer één op de zeven Nederlanders maakt thuis afspraken over de douchetijd. Dat lijkt weinig, maar juist bij die groep is een duidelijk verschil zichtbaar. Mensen die afspraken maken, douchen gemiddeld korter.
Dat is interessant, omdat het laat zien dat een eenvoudige huisregel effect kan hebben. Denk aan een timer van vijf minuten, een vaste afspraak binnen het gezin of simpelweg elkaar eraan herinneren om niet onnodig lang onder de douche te blijven staan.
Het hoeft dus niet meteen ingewikkeld te worden om gedrag te veranderen.
Een kwart wil sowieso korter
Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat 27 procent van de respondenten zelf al aangeeft korter te willen douchen. De gewenste douchetijd van deze groep ligt gemiddeld op ongeveer 5,5 minuten.
Daarmee zit die wens verrassend dicht bij de vijf minuten die nu in de landelijke campagne centraal staan. Voor een flink deel van de bevolking lijkt die richtlijn dus helemaal niet zo extreem als op het eerste gezicht misschien klinkt.
De grootste uitdaging zit waarschijnlijk vooral bij mensen die hun lange douchebeurt juist als rustmoment zien.
Douchen is vaak ook ontspanning
Voor veel mensen is douchen namelijk meer dan alleen even wassen. Het is een moment om wakker te worden, tot rust te komen of de dag af te sluiten. Juist daardoor kan vijf minuten behoorlijk kort voelen.
Wie gewend is tien minuten of langer onder warm water te staan, zal zijn routine flink moeten aanpassen. Toch hoeft vijf minuten niet onmogelijk te zijn. Wie meteen begint met wassen en niet minutenlang blijft staan zonder iets te doen, kan in relatief korte tijd klaar zijn.
De campagne probeert dat vooral als uitdaging te brengen en niet als straf.
Zoveel water kan het schelen
Hoeveel drinkwater iemand precies bespaart, hangt af van de douchekop en de waterdruk. Een douche kan meerdere liters water per minuut gebruiken, waardoor iedere minuut minder direct verschil maakt.
Stel dat iemand gemiddeld drie minuten korter doucht en dat vijf keer per week doet. Dan gaat het op jaarbasis om honderden minuten minder watergebruik. In liters kan dat al snel oplopen tot duizenden liters per persoon.
Bij een gezin met meerdere personen wordt het verschil nog groter.
Korter douchen bespaart ook energie
Er zit bovendien nog een tweede voordeel aan korter douchen. Het water moet meestal worden verwarmd. Wie minder lang warm doucht, gebruikt daardoor niet alleen minder water, maar ook minder energie.
Dat kan uiteindelijk merkbaar zijn op de energierekening. Vooral huishoudens die dagelijks lang en warm douchen, kunnen door een paar minuten minder verbruik besparen op gas of elektriciteit.
De campagne draait officieel vooral om drinkwaterbesparing, maar financieel kan de verandering dus eveneens aantrekkelijk zijn.
Andere gewoontes kosten ook veel
Douchen is niet de enige plek waar ongemerkt veel drinkwater verloren gaat. Ook tijdens tandenpoetsen, scheren en schoonmaken kan de kraan onnodig lang openstaan.
Een opvallend voorbeeld is scheren met een continu lopende kraan. Volgens de beschikbare informatie kan dat tot wel 50 liter water per keer kosten. Dat is een enorme hoeveelheid voor iets wat eenvoudig te voorkomen is door de kraan tussendoor dicht te draaien.
Juist zulke gewoontes lijken klein, maar tellen over een heel jaar behoorlijk op.
Drinkwater wordt minder vanzelfsprekend
Nederland staat bekend als een land met veel water, maar dat betekent niet dat schoon drinkwater onbeperkt beschikbaar is. Drinkwaterbedrijven waarschuwen al langer dat de vraag blijft stijgen, terwijl droge periodes, bevolkingsgroei en druk op beschikbare bronnen het systeem steeds zwaarder belasten.
Daarom wordt niet alleen gekeken naar nieuwe infrastructuur en extra waterbronnen. Ook het dagelijkse verbruik van huishoudens moet omlaag.
Wie minder gebruikt, verkleint direct de druk op het drinkwatersysteem.
Campagne kiest opvallende slogan
De naam ‘Word geen Douchebag. Fris in 5 minuten’ is bewust prikkelend gekozen. In plaats van een traditionele overheidsslogan wordt geprobeerd om mensen met humor en directe taal te bereiken.
Dat is waarschijnlijk ook nodig, want waterbesparing klinkt voor veel mensen niet bepaald spannend. Door er een challenge van te maken, hoopt de campagne dat mensen elkaar gaan aanspreken en misschien zelfs gaan vergelijken wie het snelst klaar is.
Of Nederlanders massaal meegaan in die vijf minuten, moet uiteraard nog blijken.
Doel van 100 liter blijft ambitieus
De stap van gemiddeld 118 liter naar 100 liter per persoon per dag is behoorlijk. Korter douchen alleen zal het volledige verschil waarschijnlijk niet oplossen, maar het kan wel een belangrijke bijdrage leveren.
Juist omdat vrijwel iedereen doucht, heeft een kleine gedragsverandering meteen een groot bereik. Als miljoenen mensen per douchebeurt een paar minuten minder water gebruiken, loopt de nationale besparing razendsnel op.
Daarom ligt de nadruk nu juist op iets wat bijna iedereen zonder extra kosten kan doen.
Vijf minuten kan nieuwe normaal worden
Of vijf minuten douchen uiteindelijk echt de nieuwe standaard wordt, zal vooral afhangen van gedrag. Mensen moeten bereid zijn om een comfortabele gewoonte aan te passen en dat langere tijd vol te houden.
De cijfers laten in ieder geval zien dat een flinke groep Nederlanders die stap best ziet zitten. Veel mensen voelen zich verantwoordelijk voor drinkwaterbesparing en ruim een kwart wil uit zichzelf al korter onder de douche staan.
Daarmee is de campagne misschien minder streng dan hij op het eerste gezicht klinkt.
Kleine aanpassing met groot effect
De kern van de boodschap blijft eenvoudig: iedere minuut minder onder de douche bespaart drinkwater. Daar is geen dure installatie, verbouwing of ingewikkelde technologie voor nodig.
Wie zijn douchetijd terugbrengt van ongeveer acht minuten naar vijf minuten, kan op jaarbasis een flinke hoeveelheid water besparen. Doe je dat met een heel huishouden, dan wordt het verschil nog groter.
Met het landelijke doel van 100 liter drinkwater per persoon per dag in 2035 in zicht, wordt de badkamer daarmee een van de eerste plekken waar Nederlanders zelf direct iets kunnen veranderen. Een paar minuten eerder de kraan uitdraaien lijkt misschien onbeduidend, maar als miljoenen mensen hetzelfde doen, kan juist die kleine gewoonte uiteindelijk een verrassend groot verschil maken.
