Gert, 69 jaar oud, weet het zeker: dienstplicht zou weer verplicht moeten worden. In zijn ogen zou dat de jeugd van tegenwoordig ten goede komen. Hij ziet de jongere generaties soms met verbazing aan. “Ze zijn niks meer gewend,” zegt hij.
Gert herinnert zich nog goed hoe hij als jonge twintiger zelf zijn tijd doorbracht in de dienst. Hij heeft er geen spijt van – integendeel, hij denkt er vaak aan terug en ziet alleen maar de voordelen die het hem destijds heeft gebracht.
Volgens Gert draaide dienstplicht niet alleen om het leren hanteren van wapens of het volgen van orders, maar vooral om discipline, doorzettingsvermogen en kameraadschap. “In die tijd had je echt respect voor gezag,” legt hij uit.
“Er was geen discussie, als er iets gezegd werd dan deed je het gewoon. We moesten ons aanpassen en verantwoordelijkheid nemen, en dat is iets wat ik de jongeren van nu echt zou gunnen.” Hij gelooft dat de dienstplicht jongeren tegenwoordig de structuur en waarden kan bieden die volgens hem bij velen ontbreken.
Gert merkt op hoe de jeugd van vandaag met veel zaken anders omgaat. “Ze hebben tegenwoordig alles, maar weten niet wat doorzetten is. Alles moet snel en gemakkelijk, anders haken ze af,” vertelt hij hoofdschuddend. Hij gelooft dat veel jongeren weinig idee hebben van wat het betekent om zichzelf echt uit te dagen.
“Kijk, je wordt pas echt volwassen als je op je eigen benen moet staan en dat heb ik zelf ervaren tijdens mijn diensttijd. We moesten met elkaar samenwerken, door regen en wind, en daar leer je pas echt wat doorzettingsvermogen is.”
Gert vertelt dat hij met vrienden van zijn generatie vaak terugdenkt aan die tijd. Voor velen was de dienstplicht geen gemakkelijke periode, maar ze spreken erover met een soort trots die hij tegenwoordig bij jonge mensen vaak mist.
Een ander aspect van de dienstplicht dat Gert belangrijk vindt, is het idee van een gezamenlijke ervaring. “In die tijd was het niet belangrijk of je uit een rijk gezin kwam of niet, iedereen moest eraan geloven. Of je nou dokter zou worden of stratenmaker, je stond allemaal in dezelfde modder en werkte aan hetzelfde doel. Dat verbond ons.”
Gert ziet in dat juist die verbinding met elkaar, ongeacht de achtergrond, tegenwoordig vaak mist. “Nu is iedereen bezig met zichzelf, hun telefoon, hun profiel op social media. Ze zien elkaar eigenlijk niet eens meer echt. Maar in de dienst had je elkaar nodig, en dat schept een band.”
Toch begrijpt Gert ook dat de wereld veranderd is en dat dingen niet meer precies hetzelfde zijn als vroeger. Maar juist daarom ziet hij het nut van een verplichte dienstplicht in.
“Jongeren hebben vandaag de dag veel kansen en dat is mooi, maar juist daardoor raken ze vaak verward over wat ze nou echt willen in het leven. Tijdens de dienstplicht leer je niet alleen discipline, maar je leert ook jezelf kennen. Je hebt geen afleiding, geen scherm voor je neus, je wordt gewoon geconfronteerd met jezelf en de taak die je hebt. Dat geeft een bepaalde rust en duidelijkheid,” legt hij uit.
Sommigen zouden zeggen dat dienstplicht niet meer van deze tijd is, maar daar wil Gert niks van weten. “Het gaat niet om ouderwetse ideeën, het gaat om levenslessen die voor iedereen waardevol zijn. Jongeren leren omgaan met tegenslagen, leren op tijd komen, leren hoe belangrijk het is om ergens voor te vechten, niet alleen voor jezelf maar voor iets groters.”
Volgens Gert zijn dit eigenschappen die in elke tijd waardevol zijn, of dat nu in een moderne maatschappij is of niet. “Wat je tijdens de dienst leert, neem je de rest van je leven mee.”
Als hij in gesprek gaat met mensen van jongere generaties, merkt hij dat zij soms nieuwsgierig zijn naar zijn verhalen, maar ook vaak een gebrek aan interesse tonen.
“Veel jongeren zien het als ouderwets gedoe. Ze willen liever op een scherm kijken dan luisteren naar iemand die het allemaal al eens heeft meegemaakt. Dat is jammer, want juist uit die ervaringen kunnen ze veel leren.”
Gert ziet dat er een enorme kloof is tussen de huidige jeugd en zijn eigen generatie, en hij vraagt zich af of die kloof ooit overbrugd kan worden zonder gedeelde ervaringen zoals de dienstplicht.
In zijn ogen zou een terugkeer van de dienstplicht een stap zijn naar een meer verbonden samenleving. Hij hoopt dat het jongeren zal helpen om hun karakter te vormen en om te leren wat het betekent om voor anderen klaar te staan.
“Het gaat niet om een streng regime of militair gedoe, het gaat erom dat we elkaar begrijpen en dat iedereen een beetje harder wordt. Want als we elkaar beter begrijpen en iets harder in het leven staan, dan zijn we allemaal beter af.”
Gert ziet het als zijn plicht om zijn mening te delen, in de hoop dat er ooit een terugkeer komt van iets waar hij zoveel waarde aan hecht.
