De politieke discussie in Amsterdam laait opnieuw op nu DENK haar verkiezingsprogramma voor de komende vier jaar heeft gepresenteerd.
De partij kiest nadrukkelijk voor het begrip ‘Amsterdammerschap’ en wil dat inwoners van de hoofdstad meer ruimte krijgen om hun religieuze en culturele identiteit te laten zien. Dat leidt nu al tot felle reacties, zowel binnen als buiten de gemeenteraad.
In het programma zet DENK zich af tegen beleid dat groepen tegenover elkaar zou zetten.
Volgens de partij wordt er te vaak gestuurd op verschillen tussen bewoners, bijvoorbeeld op basis van afkomst, inkomen of opleidingsniveau.
DENK zegt juist te willen verbinden, maar kiest tegelijkertijd duidelijke standpunten die bij veel Amsterdammers de wenkbrauwen doen fronsen.
Amsterdammerschap als verbindend ideaal
Volgens DENK moet ‘Amsterdammerschap’ de kern vormen van het lokale beleid. De partij stelt dat iedereen die in de stad woont en bijdraagt aan het leven in Amsterdam, onderdeel is van die identiteit.
Daarbij wil DENK voorkomen dat beleid vooral gunstig uitpakt voor hoogopgeleide of welvarende inwoners.
Opvallend is dat de partij wél voorrang wil geven aan Amsterdammers bij de toewijzing van sociale huurwoningen.
Dat standpunt lijkt op gespannen voet te staan met eerdere uitspraken over gelijke behandeling, maar volgens DENK is het juist bedoeld om te voorkomen dat mensen die al jarenlang in de stad wonen, steeds verder naar de rand worden geduwd.
Meer aandacht voor Amsterdamse symbolen en straattaal
In het verkiezingsprogramma staat ook dat de Amsterdamse identiteit zichtbaarder moet worden in het straatbeeld. Zo wil DENK dat de vlag met de bekende Andreaskruizen vaker wordt gehesen bij openbare gebouwen. Daarnaast moet er meer waardering komen voor lokale dialecten en straattaal.
Niet alleen het Jordanees, maar ook varianten zoals de zogenoemde Smibanese straattaal uit de Bijlmer verdienen volgens de partij erkenning. Daarmee wil DENK laten zien dat de stad bestaat uit meerdere culturen die samen Amsterdam vormen.
Ruimte voor religie in het dagelijks leven
Een van de meest besproken onderdelen van het programma gaat over religie. DENK wil dat alle religies in Amsterdam volop ruimte krijgen.
Dat betekent onder meer dat vrijwilligers van religieuze en maatschappelijke organisaties recht zouden moeten krijgen op duizend gratis parkeeruren per jaar.
Ook pleit de partij voor het stimuleren van gebedsruimtes op scholen en universiteiten. Volgens DENK draagt dit bij aan inclusiviteit en wederzijds begrip. Tegenstanders vrezen echter dat religie hiermee te veel verweven raakt met publieke instellingen.
Geen verschil tussen moskee en kerk
Een ander gevoelig punt is het standpunt over religieuze geluiden in de openbare ruimte.
Wat DENK betreft mag er geen onderscheid meer zijn tussen de gebedsoproep van moskeeën en het luiden van kerkklokken. Beide zouden volgens de partij gelijk behandeld moeten worden binnen de bestaande regelgeving.
Daarnaast wil DENK experimenteren met een vorm van ‘huurkoop’ voor mensen die vanuit religieuze overtuiging geen hypotheek kunnen afsluiten. Op die manier zouden ook deze groepen meer kans krijgen op een koopwoning in de stad.
Niqabverbod en koranverbranding
In het programma staat expliciet dat de gemeente niet moet handhaven op het niqabverbod, dat door velen als discriminerend wordt gezien. Daarmee neemt DENK een duidelijk standpunt in tegen bestaande landelijke regels.
Ook wil de partij dat Amsterdam geen toestemming meer geeft voor het verbranden van de koran als vorm van protest. Volgens DENK gaat het hier niet om vrijheid van meningsuiting, maar om het bewust kwetsen van een grote groep inwoners.
Gaza-monument en harde woorden over Israël
Internationaal beleid speelt eveneens een grote rol in het programma. DENK wil dat er in Amsterdam een monument komt ter nagedachtenis aan de slachtoffers in Gaza.
Het monument moet volgens de partij een blijvende herinnering zijn aan het leed dat Palestijnen is aangedaan.
Daarnaast pleit DENK voor strengere economische sancties tegen Israël. Volgens de partij draagt ook de Nederlandse regering verantwoordelijkheid voor wat er in het gebied gebeurt. Deze standpunten zorgen voor stevige discussies, zeker gezien de gevoeligheid van het conflict.
Armoede na acht jaar links bestuur
Op sociaal-economisch vlak haalt DENK hard uit naar het huidige bestuur van Amsterdam. De partij stelt dat het teleurstellend is dat de stad na acht jaar links bestuur is uitgegroeid tot de ‘armoedehoofdstad van Nederland’.
Daarom zet DENK in op uitbreiding van bestaande armoederegelingen en nieuwe maatregelen om inwoners met een laag inkomen te ondersteunen.
Concrete details over financiering blijven echter grotendeels achterwege, wat bij critici vragen oproept.
DENK als automobilistenpartij
Opmerkelijk is dat DENK zichzelf profileert als dé partij voor automobilisten in Amsterdam. Waar veel andere partijen inzetten op het terugdringen van autoverkeer, kiest DENK juist voor meer ruimte op de weg.
De partij wil onder meer een wekelijks gratis parkeeruurtje invoeren en het aantal verkeersknips en wegafsluitingen beperken.
Ook moet de uitbreiding van betaald parkeren volgens DENK veel terughoudender worden aangepakt. Ondernemers en taxichauffeurs zouden daardoor meer bewegingsvrijheid krijgen.
Andere partijen reageren kritisch
De plannen van DENK staan niet op zichzelf. Andere partijen in de gemeenteraad kwamen recent ook met opvallende voorstellen.
Zo noemde de Partij voor de Dieren de aanwezigheid van wolven in de stad zelfs een ‘verrijking’ en pleitte zij voor minder bestrijding van dieren zoals ratten.
De ChristenUnie kwam met het idee om kerkgangers korting te geven op parkeren, terwijl een afsplitsing van BIJ1 zelfs sprak over het volledig onteigenen van grote vastgoedeigenaren.
Ambitie om te groeien en mee te besturen
DENK heeft momenteel twee zetels in de Amsterdamse gemeenteraad, maar hoopt bij de komende verkiezingen fors te groeien. Bij de laatste parlementsverkiezingen was de partij al een van de grotere spelers in de stad.
Lijsttrekker Sheher Khan heeft aangegeven dat DENK graag wil meebesturen in een nieuw college. Of andere partijen daar voor openstaan, is nog maar de vraag gezien de verdeeldheid over veel van de voorgestelde plannen.
Verdeelde reacties onder Amsterdammers
Onder Amsterdammers roept het programma uiteenlopende reacties op. Waar sommige inwoners zich herkennen in de roep om meer inclusiviteit en religieuze vrijheid, spreken anderen van polarisatie en het loslaten van seculiere principes.
De komende verkiezingscampagne belooft dan ook fel te worden. Eén ding is duidelijk: met haar plannen zet DENK Amsterdam opnieuw midden in een stevig politiek debat over identiteit, religie, armoede en de toekomst van de stad.
