Een paar kilometer rijden en zomaar meerdere euro’s per krat bier besparen. Voor steeds meer Nederlanders in de grensstreek is de rekensom snel gemaakt. Duitse supermarkten en drankwinkels worden inmiddels massaal bezocht door Nederlanders die hun kofferbak volladen met bier. Bij sommige winkels vlak over de grens bestaat zelfs 80 tot 90 procent van de klanten uit Nederlanders.
En dat terwijl het prijsverschil de komende jaren mogelijk alleen maar groter wordt. Nederland wil de bieraccijns in 2027 opnieuw verhogen, terwijl Duitsland bier juist buiten een accijnsverhoging houdt. Nederlandse brouwers waarschuwen daarom voor de gevolgen.
Voor veel consumenten aan de grens lijkt ondertussen vooral de prijs te tellen: als een krat in Duitsland rond de 12 euro kost en in Nederland richting 18 euro gaat, is een ritje naar de oosterburen snel terugverdiend.
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
Nederlanders halen massaal Duits bier
Wie op een doordeweekse ochtend de parkeerplaats van een Duitse supermarkt vlak over de grens bekijkt, zou zomaar kunnen denken nog in Nederland te zijn.
Bij Rewe in Anholt, vlak bij het Achterhoekse Gendringen, staan opvallend veel auto’s met Nederlandse kentekenplaten. Binnen is het beeld minstens zo duidelijk.
Nederlanders lopen af en aan met bierkratten. Niet één krat voor het weekend, maar regelmatig zes, zeven of zelfs acht tegelijk.
De Duitse supermarkt is daar inmiddels volledig op ingericht. Op de drankafdeling staan honderden kratten van verschillende merken klaar, naast grote hoeveelheden alcoholvrij bier en radlers. Voor Nederlanders is vooral één onderdeel interessant: de aanbiedingen.
Krat bier voor slechts 11,99 euro
Een voorbeeld maakt het prijsverschil snel duidelijk. Een krat Krombacher met twintig halve liters is in de aanbieding voor 11,99 euro. Voor Nederlandse begrippen is dat een opvallend lage prijs voor tien liter bier.
Ook andere Duitse biermerken zijn aanzienlijk goedkoper dan veel consumenten aan deze kant van de grens gewend zijn. Dat maakt het vooral interessant voor mensen die grotere hoeveelheden nodig hebben.
Een tuinfeest, verjaardag of barbecue kan voldoende reden zijn om de auto richting Duitsland te sturen. Wie meerdere kratten tegelijk koopt, kan immers tientallen euro’s besparen. De extra kilometers en brandstofkosten zijn dan relatief snel terugverdiend.
Zes euro verschil per krat
Nederlandse klanten merken het verschil duidelijk in hun portemonnee. Frank Dieker uit Gaanderen behoort tot de mensen die daarvoor graag even naar Duitsland rijden.
Naast pils koopt hij bijvoorbeeld ook losse flesjes Veltins V+ Curuba, een biermix die volgens hem in Nederland behoorlijk prijzig kan zijn.
Ook weizenbier is volgens hem aan de Duitse kant van de grens veel aantrekkelijker geprijsd. Voor ongeveer het bedrag waarvoor in Nederland een relatief klein pakket wordt verkocht, kan in Duitsland soms een volledig krat worden meegenomen.
Dat soort verschillen veranderen het koopgedrag.
Wanneer een krat in Duitsland ongeveer 12 euro kost en een vergelijkbare hoeveelheid in Nederland rond de 18 euro, gaat het om ongeveer 6 euro verschil. Bij zes kratten loopt de besparing al op tot ongeveer 36 euro.
Accijnsverhoging veranderde de biermarkt
Volgens Nederlandse brouwers speelt de accijnsverhoging uit 2024 een belangrijke rol bij het steeds grotere prijsverschil.
Nederlandse Brouwers liet onderzoek uitvoeren naar de gevolgen daarvan voor de verkoop van bier. Vooral in grensgebieden blijken de cijfers opvallend.
In maart van dit jaar werd daar bijna 19 procent minder bier verkocht dan drie jaar eerder.
Ook buiten de grensstreek loopt de bierverkoop terug. In de rest van Nederland bedroeg de daling volgens het onderzoek bijna 15 procent.
Er spelen dus duidelijk meer factoren dan alleen grenswinkelen. Mensen kunnen bijvoorbeeld minder bier drinken of hun consumptiepatroon veranderen. Toch valt op dat de terugval in grensgebieden duidelijk groter is.
Duitsland profiteert van Nederlandse klanten
Het bier dat niet meer in Nederlandse supermarkten wordt gekocht, verdwijnt natuurlijk niet automatisch volledig uit het consumptiepatroon.
Een deel lijkt simpelweg enkele kilometers verderop te worden aangeschaft.
Duitse winkels profiteren daarvan. Zeker plaatsen direct aan de Nederlandse grens hebben een enorme Nederlandse klantenkring opgebouwd.
Dat verandert zelfs gewoontes die jarenlang vanzelfsprekend waren.
In de Achterhoek hoorde een krat Grolsch voor veel huishoudens bijna standaard bij een feestje. Inmiddels staan er steeds vaker Krombacher, Veltins en andere Duitse pilsners op tafel.
Wanneer de smaak bevalt én de prijs aanzienlijk lager ligt, is de overstap voor veel consumenten snel gemaakt.
Aanbiedingen bepalen welk bier meegaat
Merkentrouw lijkt daarbij minder belangrijk te worden. Nederlandse klanten kijken volgens medewerkers van Duitse winkels vooral naar de aanbiedingen.
Christoph van Nuss, werkzaam bij Rewe Lütfring in Anholt, ziet dat dagelijks gebeuren. Minstens de helft van de klanten in deze winkel zou uit Nederland komen.
Krombacher is onder Nederlanders volgens hem momenteel bijzonder populair. Daarna volgt Veltins.
Warsteiner was vroeger eveneens een favoriet onder Nederlandse klanten, maar zou inmiddels minder vaak worden gekozen.
Toch lijkt het merk uiteindelijk ondergeschikt aan de prijs. Staat een bekend pilsmerk die week scherp geprijsd, dan verdwijnen daar grote hoeveelheden van richting Nederlandse kofferbakken.
Nederlanders kopen zes tot acht kratten
Ook de hoeveelheid die wordt gekocht valt de Duitse winkelmedewerkers op.
Duitse klanten nemen volgens Van Nuss meestal één of twee kratten mee. Nederlanders pakken het meteen een stuk groter aan.
Zes tot acht kratten per bezoek zijn bepaald geen uitzondering.
Dat betekent natuurlijk niet automatisch dat Nederlanders ineens enorme hoeveelheden bier drinken. Wie speciaal twintig of dertig kilometer rijdt om goedkoop boodschappen te doen, wil niet een week later dezelfde rit opnieuw maken.
Daarom wordt meteen voorraad ingeslagen.
Het statiegeldsysteem zorgt bovendien voor een herkenbaar tafereel. Nederlanders arriveren met meerdere lege Duitse kratten, leveren die in en rijden vervolgens met dezelfde hoeveelheid volle kratten terug naar huis.
Sommige winkels zijn bijna Nederlands
Nog opvallender is de situatie bij Trinkgut Harmeling in Süderwick. Deze Duitse drankspeciaalzaak ligt vrijwel direct aan de grens.
Volgens medewerker Holt Greve bestaat daar ongeveer 80 tot 90 procent van de klanten uit Nederlanders.
Voor de winkel is de Nederlandse consument dus geen aardige extra doelgroep meer, maar praktisch de belangrijkste klantenkring.
Greve ziet eveneens dat Nederlanders niet altijd voor één specifiek merk komen. De aanbiedingen bepalen grotendeels wat uiteindelijk in het winkelwagentje belandt.
Zelfs mensen uit Doetinchem, ongeveer 25 kilometer verderop, zouden speciaal naar Süderwick rijden om bier en andere boodschappen te halen.
Bier combineren met tanken
Dat ritje wordt bovendien vaak gecombineerd met andere aankopen.
Wie toch naar Duitsland rijdt, kan meteen boodschappen doen of tanken. Daardoor hoeft het prijsverschil op bier niet eens alle reiskosten zelfstandig goed te maken.
Voor mensen die op vijf of tien kilometer van de grens wonen, is de drempel helemaal laag.
Wim Kleinhesselink uit De Heurne vertelt bijvoorbeeld dat hij zijn bier standaard in Duitsland haalt, ondanks dat hij zichzelf niet als grote drinker ziet.
Volgens hem doen veel mensen uit zijn dorp hetzelfde.
De Heurne ligt slechts enkele kilometers van Süderwick. Met zo’n korte afstand en de huidige prijsverschillen is Duitsland voor sommige grensbewoners feitelijk net zo dichtbij als een Nederlandse supermarkt.
Niet ieder Nederlands bier is duurder
Toch betekent winkelen in Duitsland niet automatisch dat ieder krat bier goedkoper is.
Dat blijkt wanneer de prijzen van Nederlandse merken worden vergeleken.
Bij Trinkgut kost een krat Grolsch bijvoorbeeld 17,99 euro en voor Hertog Jan wordt 18,99 euro gevraagd.
Op het eerste gezicht kan dat aantrekkelijk lijken, maar een Nederlandse supermarkt kan met een goede aanbieding alsnog goedkoper zijn.
Bij een Jumbo in Dinxperlo, slechts ongeveer 500 meter verderop, worden bijvoorbeeld twee kratten Hertog Jan voor 31,98 euro aangeboden doordat het tweede krat voor de halve prijs meegaat.
Per krat komt dat lager uit dan de Duitse prijs.
Wie echt maximaal wil besparen, moet dus nog steeds aanbiedingen vergelijken.
Nederlandse brouwers maken zich zorgen
Voor Nederlandse bierbrouwers is de ontwikkeling minder feestelijk.
Brancheorganisatie Nederlandse Brouwers waarschuwt al langer dat de biermarkt in grensregio’s extra onder druk staat.
Voorzitter Fred Teeven wijst daarbij nadrukkelijk naar de accijnsverhoging van 2024. Sindsdien zou het prijsverschil met Duitsland een steeds grotere rol spelen.
Volgens de branche raakt dat niet alleen grote brouwerijen.
Ook Nederlandse supermarkten, slijterijen en horecaondernemers in grensgebieden kunnen omzet verliezen wanneer consumenten hun drank structureel in Duitsland aanschaffen.
Het geld verschuift daarmee letterlijk de grens over.
Ook Nederlandse schatkist loopt geld mis
Er speelt daarnaast nog een ander probleem: de belastinginkomsten.
Wanneer een Nederlander zijn bier in een Nederlandse supermarkt koopt, komt de bijbehorende accijns uiteindelijk bij de Nederlandse overheid terecht.
Wordt hetzelfde krat in Duitsland aangeschaft, dan profiteert de Duitse overheid van die belastingopbrengsten.
Teeven wijst erop dat ook België op deze manier profiteert van Nederlandse consumenten die voor goedkopere alcohol de grens oversteken.
Nederland kan de accijns dus verhogen met als doel extra inkomsten te genereren, maar wanneer daardoor voldoende consumenten in het buitenland gaan winkelen, kan een deel van het beoogde effect verloren gaan.
Dat is precies waarom grensregio’s zo gevoelig zijn voor grote prijsverschillen.
Nieuwe accijnsverhoging komt in 2027
De zorgen worden groter doordat Nederland van plan is de accijns op bier in 2027 opnieuw te verhogen.
Tegelijkertijd kiest Duitsland ervoor om bier buiten een accijnsverhoging te houden.
Als beide plannen zo worden uitgevoerd, kan het bestaande prijsverschil dus verder toenemen.
Voor iemand in Amsterdam, Utrecht of Groningen is speciaal naar Duitsland rijden voor een paar kratten bier meestal niet aantrekkelijk.
In plaatsen als Gendringen, Dinxperlo, Winterswijk en andere grensgebieden is de situatie compleet anders. Soms ligt een Duitse supermarkt letterlijk dichterbij dan een grote Nederlandse winkel.
Een prijsverschil van enkele euro’s kan daar direct invloed hebben op de keuze waar boodschappen worden gedaan.
Hogere accijns kan averechts werken
Daarmee ontstaat een lastige discussie over de Nederlandse accijnspolitiek.
Accijnzen op alcohol hebben niet alleen een financiële functie. Hogere prijzen kunnen ook worden gebruikt om alcoholconsumptie minder aantrekkelijk te maken.
Maar een belastingmaatregel werkt anders wanneer consumenten eenvoudig naar een buurland kunnen rijden.
Als dezelfde hoeveelheid bier enkele kilometers verderop aanzienlijk goedkoper verkrijgbaar blijft, verandert mogelijk vooral de locatie waar het wordt gekocht.
Voor Nederlandse brouwers en winkels is dat een belangrijk bezwaar.
Zij vrezen dat een verdere verhoging in 2027 niet alleen leidt tot hogere prijzen, maar ook tot nog meer grensverkeer.
Prijsverschil wordt steeds belangrijker
Voor de Nederlandse klanten die nu al bij Rewe en Trinkgut rondlopen, lijkt die discussie ondertussen vrij eenvoudig.
Een Achterhoeker die vier kratten in zijn auto laadt, rekent vooral uit wat hij onderaan de streep bespaart.
Een krat van ongeveer 12 euro tegenover circa 18 euro in Nederland betekent een verschil dat bij meerdere kratten snel oploopt.
Daar willen mensen best een stukje voor rijden.
Dat de parkeerplaatsen van Duitse supermarkten nu al volstaan met gele kentekenplaten, laat zien dat dit gedrag allang geen uitzondering meer is.
En juist dat maakt de geplande accijnsverhoging in 2027 interessant. Als het verschil met Duitsland daardoor nóg groter wordt, is het de vraag hoeveel Nederlandse consumenten alsnog besluiten de grens over te gaan.
Duitse bierverkopers lijken grote winnaar
Voorlopig lijken vooral Duitse supermarkten en drankwinkels de grote winnaar van de situatie.
Zij krijgen klanten die niet alleen een kratje meenemen, maar regelmatig zes tot acht kratten tegelijk kopen. Vaak worden tijdens dezelfde rit ook andere boodschappen gedaan en wordt de tank gevuld.
Nederlandse brouwers zien ondertussen hun verkoop teruglopen en waarschuwen dat de grensregio harder wordt geraakt dan de rest van het land.
De Nederlandse overheid staat daarmee voor een opvallend dilemma. Een hogere accijns maakt bier in eigen land duurder en kan extra belastinginkomsten opleveren, maar vergroot tegelijkertijd de financiële prikkel om het bier ergens anders te kopen.
En aan de Duitse kant van de grens hoeven winkeliers voorlopig weinig overtuigd te worden van het Nederlandse koopgedrag. Daar zien ze iedere dag precies wat een paar euro verschil per krat kan doen: lege Nederlandse kratten gaan naar binnen en volle Duitse kratten verdwijnen met zes of acht tegelijk weer richting Nederland.
