De politieke verhoudingen in Nederland lijken op het eerste gezicht stabiel sinds de Tweede Kamerverkiezingen, maar onder de oppervlakte schuift er meer dan gedacht.
Dat blijkt uit de nieuwste peiling van Peiling Maurice de Hond.
Vooral twee partijen springen eruit: de Partij voor de Vrijheid (PVV) en Forum voor Democratie (FVD). Waar de PVV opnieuw stevig terrein verliest, weet Forum voor Democratie juist opvallend veel kiezers aan zich te binden.
Bij de meeste andere partijen blijft het beeld rustig. Acht partijen zien hun zetelaantal onveranderd ten opzichte van eerdere peilingen.
Vijf andere partijen winnen of verliezen hooguit één of twee zetels. Toch is het totale politieke landschap minder statisch dan het lijkt, omdat de verschuiving tussen PVV en FVD groot is en inhoudelijk veel zegt over het sentiment onder rechtse kiezers.
PVV raakt in korte tijd veel zetels kwijt
De PVV is sinds de verkiezingen maar liefst negen zetels kwijtgeraakt in de peilingen. Dat is een forse daling in een periode van nog geen drie maanden.
De partij van Geert Wilders blijft weliswaar groot, maar de neerwaartse trend is duidelijk zichtbaar en roept vragen op over de houdbaarheid van de huidige steun.
Analisten wijzen op meerdere mogelijke oorzaken. Zo wordt door een deel van de achterban het gevoel gedeeld dat verkiezingsbeloften lastig waargemaakt kunnen worden binnen de huidige politieke realiteit.
Ook het uitblijven van concrete resultaten op dossiers als migratie, koopkracht en nationale soevereiniteit zou bij sommige kiezers tot teleurstelling leiden.
Daarnaast speelt mee dat de PVV voor veel kiezers jarenlang dé protestpartij was, maar inmiddels onderdeel is geworden van het reguliere machtsspel. Voor een deel van het electoraat is juist dat ‘establishmentgevoel’ reden om verder te kijken.
Forum voor Democratie profiteert van onvrede
Waar de PVV verliest, wint Forum voor Democratie. De partij van Thierry Baudet groeit in dezelfde periode met zeven zetels.
Daarmee komt FVD in de peiling opvallend dicht in de buurt van de PVV, iets wat lange tijd ondenkbaar leek.
Forum lijkt vooral te profiteren van kiezers die zich niet gehoord voelen door traditionele partijen, maar ook door voormalige protestpartijen. De nadruk op nationale soevereiniteit, kritiek op internationale instituties en een harde lijn tegen technocratisch bestuur blijft bij een deel van het electoraat aanslaan.
Opvallend is dat deze groei plaatsvindt ondanks – of juist dankzij – de scherpe positionering van FVD.
Waar sommige partijen hun toon matigen om een breder publiek te bereiken, kiest Forum bewust voor een uitgesproken profiel. Voor kiezers die zich afzetten tegen compromispolitiek werkt dat juist mobiliserend.
Stabiliteit bij andere partijen maskeert verschuivingen
Hoewel de meeste partijen nauwelijks verschuiven in zetelaantallen, betekent dat niet dat het politieke sentiment stil staat.
De peiling laat zien dat veel kiezers hun voorkeur vasthouden, maar dat een relatief kleine groep zeer beweeglijk is. Juist binnen dat segment vinden de grootste verschuivingen plaats.
Partijen in het politieke midden en aan de linkerzijde zien weinig verandering. Dat wijst erop dat het huidige debat vooral binnen het rechtse spectrum speelt.
De strijd om de rechtse kiezer is daarmee opnieuw geopend, waarbij identiteit, geloofwaardigheid en koersvastheid belangrijke factoren zijn.
Vertrouwen en geloofwaardigheid centraal voor kiezers
Wat uit de peiling duidelijk naar voren komt, is dat vertrouwen een steeds grotere rol speelt. Kiezers lijken kritischer te kijken naar wat partijen daadwerkelijk kunnen en willen leveren.
Grote woorden alleen zijn niet langer voldoende; geloofwaardigheid en consistentie worden belangrijker.
Voor de PVV betekent dit dat verwachtingen hoog liggen en teleurstelling snel kan toeslaan. Voor FVD geldt het tegenovergestelde: lage verwachtingen maken plaats voor hernieuwde aandacht, zeker nu de partij zich opnieuw weet te profileren als alternatief voor teleurgestelde rechtse kiezers.
Politieke verhoudingen blijven voorlopig in beweging
Hoewel peilingen momentopnames zijn, laten ze wel trends zien die niet genegeerd kunnen worden. De huidige cijfers suggereren dat het rechtse electoraat nog zoekende is naar een partij die zowel ideologisch overtuigt als bestuurlijk vertrouwen uitstraalt.
Of de PVV het verloren terrein kan terugwinnen, zal afhangen van zichtbare resultaten en duidelijke keuzes. Voor Forum voor Democratie ligt de uitdaging juist in het vasthouden van de groei en het omzetten van momentum in structurele steun.
Wat deze peiling zegt over de komende periode
De komende maanden zullen bepalend zijn voor de verdere verhoudingen op rechts. Interne partijstrategieën, publieke optredens en de omgang met actuele dossiers kunnen het verschil maken.
Eén ding is duidelijk: de rust die na verkiezingen vaak wordt verwacht, is voorlopig ver te zoeken.
De peiling van Maurice de Hond onderstreept dat politieke loyaliteit minder vanzelfsprekend is geworden.
Kiezers bewegen sneller, vergelijken meer en zijn bereid hun stem opnieuw te overwegen. Dat maakt de komende periode politiek gezien spannend, vooral voor partijen die hun achterban als vanzelfsprekend beschouwen.
Daarnaast speelt mee dat politieke communicatie een steeds grotere rol krijgt in hoe kiezers hun keuze bepalen. Sociale media, podcasts en alternatieve nieuwsplatforms zorgen ervoor dat partijen directer dan ooit hun achterban kunnen bereiken. Vooral partijen met een duidelijke, consistente boodschap profiteren daarvan.
Wanneer kiezers het gevoel hebben dat een partij haar verhaal niet verwatert of bijstuurt onder druk, versterkt dat de loyaliteit.
Tegelijkertijd worden partijen die vaag blijven of te veel schipperen sneller afgestraft. Dat mechanisme lijkt in deze peiling duidelijk zichtbaar.
Tot slot laat deze ontwikkeling zien dat de electorale strijd niet alleen draait om beleid, maar ook om vertrouwen in leiderschap.
Kiezers willen weten wie er écht voor hen staat wanneer het erop aankomt. Dat geldt in het bijzonder in een tijd van internationale spanningen, economische onzekerheid en maatschappelijke onrust.
Peilingen zoals deze maken duidelijk dat politieke steun geen vast gegeven meer is, maar voortdurend verdiend moet worden. Voor partijen die dat onderschatten, kan het zetelverlies sneller oplopen dan verwacht.
