De dood van een dierbare brengt al genoeg verdriet met zich mee. Juist in die moeilijke periode willen families vaak dat een rouwkaart zo snel mogelijk bij vrienden, kennissen en familieleden op de mat valt. Daarom was er jarenlang een speciale regeling voor rouwpost, waarbij kaarten binnen 24 uur werden bezorgd. Maar daar komt nu een flinke verandering in.
PostNL heeft aangekondigd dat de prijs voor een rouwkaart die de volgende dag bezorgd moet worden stijgt van 1,40 euro naar 3,25 euro. Daarmee wordt de speciale rouwpost in één klap meer dan twee keer zo duur. De maatregel zorgt direct voor discussie. Kritische reacties laten niet lang op zich wachten en sommige mensen spreken zelfs van “lijkenpikkerij”.
Volgens PostNL ligt de werkelijkheid genuanceerder. Het postbedrijf wijst op stijgende kosten, een grote reorganisatie en de overstap naar een nieuw bezorgsysteem. Toch roept de forse prijsverhoging vragen op, zeker omdat het juist gaat om post die wordt verstuurd tijdens een emotionele periode in het leven van mensen.
Rouwkaart fors duurder
De grootste verandering is duidelijk zichtbaar op de portemonnee. Wie vanaf juli een rouwkaart gegarandeerd binnen 24 uur wil laten bezorgen, betaalt daarvoor 3,25 euro per kaart. Tot nu toe kostte diezelfde dienst slechts 1,40 euro.
Dat betekent dat de prijs meer dan verdubbelt. Voor gezinnen die tientallen of zelfs honderden rouwkaarten versturen, kan het verschil behoorlijk oplopen. Waar vroeger honderd kaarten 140 euro kostten, loopt dat straks op naar 325 euro als men kiest voor bezorging binnen één dag.
Voor veel mensen voelt dat als een flinke stijging. Zeker omdat een rouwkaart vaak geen luxeproduct is, maar een noodzakelijke manier om familie en vrienden tijdig te informeren over een overlijden en uitvaart.
Waarom PostNL de prijs verhoogt
Volgens PostNL hangt de prijsverhoging samen met een nieuwe manier van bezorgen. Vanaf juli mag het bedrijf namelijk twee dagen doen over het bezorgen van gewone brieven. Daarmee verdwijnt grotendeels de verplichting om post binnen 24 uur af te leveren.
Voor gewone post verandert daardoor relatief weinig. Maar voor rouwpost ligt dat anders. Juist daar blijft snelheid belangrijk. Om die snelle bezorging mogelijk te maken, wordt de rouwbrief voortaan via het pakketnetwerk verstuurd.
En dat netwerk is duurder dan het reguliere postnetwerk.
Volgens PostNL brengt deze werkwijze hogere kosten met zich mee, waardoor een hogere prijs onvermijdelijk zou zijn.
Keuze tussen 24 en 48 uur
Het postbedrijf benadrukt dat consumenten een keuze houden. Wie een rouwkaart niet binnen één dag hoeft te laten bezorgen, kan gebruikmaken van de reguliere briefpost.
In dat geval blijft de prijs gelijk aan die van een normale postzegel, namelijk 1,40 euro. Alleen wanneer mensen kiezen voor de gegarandeerde bezorging binnen 24 uur geldt het nieuwe tarief van 3,25 euro.
Toch ligt daar meteen een gevoelig punt. Veel nabestaanden willen juist zekerheid dat een kaart snel aankomt. Zeker wanneer een uitvaart al binnen enkele dagen plaatsvindt.
Daardoor zullen veel families waarschijnlijk alsnog kiezen voor de duurdere optie.
Kritiek op sociale media
De aankondiging leidde vrijwel direct tot kritiek. Op sociale media reageren mensen verbaasd over de forse stijging. Sommigen begrijpen dat kosten toenemen, maar vinden het bedrag buiten proportie.
Anderen wijzen erop dat rouwpost een bijzondere vorm van dienstverlening is die juist betaalbaar zou moeten blijven. Omdat het gaat om mensen in een kwetsbare periode, vinden critici dat winst maken op rouwpost verkeerd voelt.
De term “lijkenpikkerij” viel eerder al toen de plannen uitlekten. Die beschuldiging werd door PostNL resoluut van de hand gewezen.
PostNL verdedigt beslissing
Topman Pim Berendsen liet eerder weten dat de maatregel vooral voortkomt uit economische noodzaak. Volgens hem moet het bedrijf efficiënter werken om de postbezorging betaalbaar te houden.
Daarbij wijst hij erop dat snelle rouwpost straks gebruikmaakt van het pakketnetwerk. Dat netwerk kent hogere operationele kosten dan het traditionele brievennetwerk.
Daarnaast stelt Berendsen dat de extra kosten relatief beperkt zijn wanneer ze worden afgezet tegen de totale kosten van een uitvaart. Volgens hem gaat het gemiddeld om enkele tientallen euro’s extra binnen een uitvaart die vaak duizenden euro’s kost.
Toch neemt dat niet alle kritiek weg.
Postmarkt staat onder druk
De prijsverhoging komt niet uit de lucht vallen. De traditionele postmarkt staat al jaren onder druk. Nederlanders versturen steeds minder brieven doordat communicatie steeds vaker digitaal verloopt.
Waar vroeger verjaardagskaarten, brieven en uitnodigingen standaard per post werden verzonden, gebeurt dat tegenwoordig vaak via e-mail, WhatsApp of sociale media.
Daardoor dalen de postvolumes al jarenlang. Tegelijk blijven veel kosten bestaan. Denk aan sorteercentra, bezorgers, voertuigen en logistieke systemen.
Dat zorgt voor een steeds lastigere financiële puzzel.
Minder postbezorgers nodig
PostNL is inmiddels bezig met een grote reorganisatie. Door de overstap naar minder bezorgdagen verwacht het bedrijf efficiënter te kunnen werken.
Volgens eerdere plannen zal het aantal benodigde bezorgers met ongeveer 18 procent afnemen. Dat gebeurt volgens PostNL vooral via natuurlijk verloop, waardoor gedwongen ontslagen zoveel mogelijk worden voorkomen.
De reorganisatie moet helpen om de kosten onder controle te krijgen. Want hoewel pakketbezorging groeit, blijft de traditionele briefpost steeds minder rendabel.
Juist daarom probeert het bedrijf zijn bezorgnetwerk anders in te richten.
Miljoenenverlies op briefpost
Dat de situatie serieus is, blijkt uit recente cijfers. PostNL maakte bekend dat het vorig jaar ongeveer 35 miljoen euro verlies heeft geleden op de universele postdienstverlening.
Dat is het deel van de postmarkt waarvoor wettelijke verplichtingen gelden. Denk aan het aantal bezorgdagen, de aanwezigheid van brievenbussen en de snelheid waarmee post moet worden bezorgd.
Volgens het bedrijf zijn die verplichtingen steeds moeilijker financieel vol te houden nu het aantal verstuurde brieven blijft dalen.
Daarom loopt er inmiddels ook een juridische procedure tussen PostNL en de Nederlandse staat over mogelijke compensatie.
Boete van miljoenen euro’s
Alsof de financiële druk nog niet groot genoeg is, kreeg PostNL onlangs ook een forse boete opgelegd van de Autoriteit Consument & Markt (ACM).
De toezichthouder legde een boete op van 7 miljoen euro omdat het bedrijf er niet in slaagde om voldoende post binnen de wettelijke termijn te bezorgen.
Volgens de regels moest minimaal 95 procent van de post binnen 24 uur worden afgeleverd. Die norm werd niet gehaald.
Dat incident onderstreept hoe lastig het voor PostNL is geworden om de traditionele dienstverlening op hetzelfde niveau te houden.
Wat betekent dit voor consumenten?
Voor consumenten betekent de verandering vooral dat snelheid duurder wordt. Wie zekerheid wil dat een rouwkaart de volgende dag aankomt, moet daarvoor aanzienlijk meer betalen.
Tegelijk blijft er een goedkopere optie beschikbaar voor mensen die genoegen nemen met bezorging binnen twee dagen.
Toch zullen veel families waarschijnlijk niet willen gokken met iets belangrijks als rouwpost. Zeker wanneer de uitvaartdatum dichtbij ligt.
Daardoor is de kans groot dat veel mensen noodgedwongen voor de duurdere optie kiezen.
Verandert dit de toekomst van post?
De discussie rond rouwpost laat eigenlijk een veel groter probleem zien. De traditionele postbezorging verandert snel. Minder brieven, hogere kosten en strengere eisen maken het steeds moeilijker om oude systemen in stand te houden.
Voor bedrijven als PostNL betekent dat voortdurend zoeken naar een balans tussen betaalbaarheid en service. Voor consumenten betekent het dat diensten die jarenlang vanzelfsprekend waren, steeds duurder worden.
De prijsverhoging van de rouwkaart is daar misschien wel het meest zichtbare voorbeeld van. Want juist op een moment waarop mensen vooral bezig zijn met afscheid nemen, worden ze nu ook geconfronteerd met een opvallend hoger prijskaartje.
Of de kritiek uiteindelijk invloed zal hebben op de plannen van PostNL, moet nog blijken. Voorlopig lijkt één ding zeker: vanaf juli kost een rouwkaart die de volgende dag op de mat moet liggen meer dan twee keer zoveel als nu. En dat zorgt voor een discussie die waarschijnlijk nog wel even zal doorgaan.
