In politiek Den Haag is opnieuw onrust ontstaan over iets wat op het eerste gezicht een detail lijkt, maar in de praktijk gevoelig ligt: de studieachtergrond van VVD-leider Dilan Yeşilgöz-Zegerius.
Terwijl de nasleep van eerdere discussies over onjuiste opleidingsinformatie nog voelbaar is, duikt nu een nieuwe kwestie op die steeds meer aandacht trekt in media en wandelgangen.
Wat begon als een ogenschijnlijk onschuldige vermelding op een informatieve website, groeide uit tot een onderwerp waar journalisten, historici en politieke volgers zich in vastbijten.
Niet omdat er sprake is van een bewezen overtreding, maar omdat de informatie op verschillende plekken nét anders wordt gepresenteerd. En juist dat verschil zorgt voor verwarring.
Een biografische vermelding die vragen oproept
De aanleiding ligt bij een vermelding op parlement.com, een platform dat wordt beheerd door het Montesquieu Instituut.
Daar staat dat Yeşilgöz tussen 1997 en 2002 cultuur, organisatie en management studeerde aan de Vrije Universiteit Amsterdam, met daarbij de expliciete toevoeging dat er geen academische titel is behaald.
Op zichzelf is dat helder geformuleerd. Toch ontstond er discussie toen eerdere mediaberichten erbij werden gehaald. In verschillende publicaties uit het verleden werd namelijk gesproken over “afgestudeerd” zijn in sociaal-culturele wetenschappen. Dat woordgebruik suggereert in Nederland vrijwel altijd dat een studie ook daadwerkelijk is afgerond met een diploma of graad.
Het verschil tussen “gestudeerd” en “afgestudeerd” lijkt klein, maar is dat zeker niet. In het Nederlandse onderwijssysteem is het onderscheid belangrijk en voor veel mensen ook vanzelfsprekend. Juist daarom leidt zo’n nuance tot vragen.
Tegenstrijdige berichtgeving uit het verleden
Bij haar aantreden als minister van Justitie en Veiligheid in 2022 schreef onder meer het Algemeen Dagblad dat Yeşilgöz was afgestudeerd.
Andere media namen die formulering over, zonder verdere toelichting. Dat is opvallend, omdat officiële bronnen die afronding niet bevestigen.
Op de website van het kabinet worden geen academische titels bij haar naam genoemd.
Ook op LinkedIn verwijst Yeşilgöz wel naar haar studie aan de Vrije Universiteit, maar zonder vermelding van een diploma of graad. Dat hoeft niets te betekenen, maar in combinatie met eerdere berichtgeving zorgt het wel voor een diffuus beeld.
Wat zeggen officiële en academische bronnen?
Het Documentatiecentrum Politieke Partijen van de Rijksuniversiteit Groningen is duidelijker. Daar staat dat Yeşilgöz tussen 1997 en 2003 sociaal-culturele wetenschappen studeerde, maar geen academische graad behaalde. Daarmee lijkt de feitelijke situatie helder: er is wel gestudeerd, maar de opleiding is niet afgerond met een titel.
De Vrije Universiteit zelf doet geen uitspraken over individuele studenten en beroept zich op privacyregels. Dat is begrijpelijk, maar betekent ook dat externe partijen geen extra bevestiging of ontkenning kunnen krijgen vanuit de onderwijsinstelling zelf.
De discussie rond de titel ‘drs.’
De kwestie kreeg extra aandacht toen bleek dat in 2022 een voorwoord van een publicatie werd ondertekend met: “Drs. Dilan Yeşilgöz-Zegerius, Minister van Justitie en Veiligheid.”
De titel drs. (doctorandus) werd vóór de invoering van het bachelor-mastersysteem toegekend aan studenten die een universitaire studie volledig hadden afgerond.
Als er geen graad is behaald, roept zo’n ondertekening logischerwijs vragen op. Hoe kan een dergelijke titel in een officiële context verschijnen? Was het een administratieve fout? Een automatische aanname? Of simpelweg een slordigheid die niet is opgemerkt?
Zonder toelichting blijft het speculeren, en juist dat voedt het publieke debat.
Wat mag wel en wat niet bij studievermeldingen?
Historicus Han van der Horst mengde zich in de discussie met een duidelijke observatie: wie in Nederland zegt iets te hebben gestudeerd, wekt vaak de indruk dat die studie ook succesvol is afgerond. Dat is niet wettelijk vastgelegd, maar wel een breed gedeelde maatschappelijke aanname.
Formeel mag iemand vermelden dat hij of zij een opleiding heeft gevolgd zonder diploma. De grens wordt overschreden wanneer iemand een academische titel voert die niet is behaald.
Dat is wettelijk geregeld en kan gevolgen hebben. In deze kwestie draait het dus niet alleen om feiten, maar vooral om interpretatie en vertrouwen.
Stilte vanuit betrokken partijen
Opvallend is dat er vanuit de VVD tot nu toe geen inhoudelijke reactie is gekomen. Vragen aan een woordvoerder bleven onbeantwoord. Ook Yeşilgöz zelf heeft zich niet publiekelijk uitgesproken over de ontstane verwarring.
In de politiek is zwijgen soms een bewuste strategie, maar het kan ook averechts werken. Zeker in een tijd waarin transparantie steeds belangrijker wordt gevonden, kan het uitblijven van een reactie juist extra vragen oproepen.
Gevoelige timing na eerdere affaires
De timing van deze discussie maakt alles gevoeliger. Het recente vertrek van Nathalie van Berkel, vanwege onjuiste informatie over haar opleiding, ligt nog vers in het geheugen.
Daardoor wordt elke onduidelijkheid rond academische achtergronden van politici extra scherp bekeken.
Tegelijkertijd is voorzichtigheid geboden. Er is een duidelijk verschil tussen het bewust verkeerd voorstellen van behaalde diploma’s en het slordig of onduidelijk formuleren van een studieverleden. Het publieke debat heeft er weinig aan als aannames en feiten door elkaar gaan lopen.
Vertrouwen en geloofwaardigheid in de politiek
Voor politici is geloofwaardigheid een vorm van kapitaal. Opleidingen en titels maken daar onderdeel van uit, al zeggen ze lang niet alles over bestuurlijke kwaliteiten. Er zijn genoeg voorbeelden van effectieve bestuurders zonder afgeronde universitaire opleiding.
Toch geldt dat helderheid essentieel is. Onduidelijkheid, hoe klein ook, kan uitgroeien tot een groter probleem zodra media en politieke tegenstanders ermee aan de haal gaan. Openheid voorkomt speculatie en versterkt het vertrouwen van kiezers.
Storm in een glas water of terecht punt?
De kernvraag blijft: is dit een opgeblazen detail, of raakt het aan iets principieels? Dat hangt af van hoe de feiten uiteindelijk worden geduid.
Als blijkt dat de vermelding van de titel drs. een administratieve fout was, kan een simpele rectificatie volstaan. Als er structureel een verkeerde indruk is gewekt, ligt dat gevoeliger.
Wat in elk geval vaststaat, is dat zorgvuldigheid in biografieën en officiële communicatie cruciaal is. Zeker voor prominente politici. In een tijd waarin informatie razendsnel wordt gedeeld en uitvergroot, kan een klein detail onverwacht groot worden.
Een duidelijke verklaring over de gevolgde studie en het al dan niet behalen van een graad zou veel ruis kunnen wegnemen. Transparantie schaadt zelden. Onduidelijkheid des te vaker.
