De windturbine van het bedrijf Umicore in de Belgische gemeente Olen is voorlopig stilgelegd, nadat metingen aantoonden dat het geluidsniveau ’s avonds en ’s nachts boven de toegestane grenswaarden uitkomt. Dat meldt de gemeente Olen op haar website.
Overdag bleef het geluidsniveau wel binnen de gestelde normen, zij het nipt. De installatie, die in februari 2024 in werking trad, werd eerder al onderwerp van discussie vanwege aanhoudende klachten uit de buurt.
Testperiode voorbij, maar de klachten bleven
De turbine, beheerd door het bedrijf Storm, heeft sinds de ingebruikname in februari al voor de nodige ophef gezorgd. Vooral inwoners van de wijk Sint-Jozef ervaarden geluids- en trillingshinder.
In april werd er nog een trillingsdempend systeem geplaatst in de hoop de overlast te verminderen. Toch kwamen er nog altijd klachten binnen van zo’n 40 huishoudens. Om die reden besloot de gemeente in te grijpen.
Nu de testperiode is afgelopen en de geluidsmetingen bevestigen dat de turbine op bepaalde momenten de zogeheten VLAREM-normen overschrijdt, werd de uitbater verzocht de installatie voorlopig stil te leggen. Die maatregel is inmiddels uitgevoerd.
Wat zijn de VLAREM-normen precies?
VLAREM staat voor het Vlaams Reglement betreffende de Milieuvergunning. Dit zijn de officiële milieuregels in Vlaanderen, waarin onder andere is vastgelegd hoeveel geluid een installatie zoals een windturbine mag maken.
Daarbij wordt er een onderscheid gemaakt tussen dag, avond en nacht. ’s Nachts gelden strengere normen om omwonenden beter te beschermen tegen geluidshinder tijdens rusturen.
Voor windturbines betekent dit dat ze in de avond en nacht veel stiller moeten zijn dan overdag. Als die normen overschreden worden, zoals nu het geval is in Olen, moet de uitbater maatregelen treffen of de installatie tijdelijk uitschakelen.
Bewoners ervaren hinder, ondanks aanpassingen
De hinder voor omwonenden was voor de gemeente al langer een punt van zorg. Hoewel de uitbater in het voorjaar nog probeerde de overlast te verminderen met technische aanpassingen, bleven klachten over dreunende geluiden en trillingen aanhouden.
Voor bewoners van Sint-Jozef is de maat inmiddels vol. Velen geven aan slecht te slapen of zich niet meer prettig te voelen in hun eigen huis.
Volgens de gemeente is het belangrijk dat de gezondheid en leefkwaliteit van de bewoners voorop blijft staan. Daarom is gekozen voor het tijdelijk stilleggen van de turbine, totdat nieuwe metingen aantonen dat het geluidsniveau aanvaardbaar is.
Nieuwe metingen moeten uitsluitsel geven
Uitbater Umicore heeft aangegeven nog een extra geluidsmeting te willen uitvoeren. Deze moet plaatsvinden onder ideale omstandigheden – dat betekent ‘s nachts, bij weinig wind en zonder andere geluidsbronnen in de omgeving. Pas op basis van die resultaten wordt besloten of de windturbine weer opgestart mag worden.
Er is nog geen exacte datum bekend voor die extra meting, maar de gemeente belooft bewoners tijdig te informeren. Voorlopig blijft de turbine uitgeschakeld.
Discussie over windturbines laait opnieuw op
De situatie in Olen is geen op zichzelf staand geval. In meerdere Vlaamse gemeenten is er weerstand tegen de plaatsing van windturbines in woonzones.
Hoewel de energietransitie steeds urgenter wordt, botst deze soms met de leefbaarheid van omwonenden. Geluidsoverlast, slagschaduw en visuele impact zorgen regelmatig voor spanningen.
De stillegging van de turbine in Olen kan dan ook gezien worden als onderdeel van een bredere discussie over hoe duurzame energie en wooncomfort in balans gehouden kunnen worden. Gemeenten staan voor de uitdaging om zowel klimaatdoelstellingen te halen als de belangen van burgers te beschermen.
Rol van overheid en vergunningen onder vuur
Critici vragen zich hardop af hoe het mogelijk is dat een turbine die nu te veel geluid maakt, überhaupt een vergunning heeft gekregen.
Volgens hen toont dit aan dat de regelgeving ofwel te soepel is, ofwel dat de handhaving tekortschiet. In sommige gevallen blijkt achteraf pas, na installatie, dat de geluidsoverlast groter is dan vooraf werd voorspeld.
De Vlaamse overheid benadrukt dat er strenge voorwaarden zijn gekoppeld aan vergunningen voor windturbines, inclusief verplichte geluidsmetingen tijdens en na de opstartfase. Toch blijkt uit de praktijk dat bewoners zich vaak pas gehoord voelen als ze massaal klachten indienen en de media erbij betrekken.
Wat betekent dit voor andere windprojecten?
De situatie in Olen kan gevolgen hebben voor andere geplande windturbineprojecten in Vlaanderen. Lokale overheden zullen mogelijk voorzichtiger zijn met het afgeven van vergunningen in dichtbevolkte gebieden.
Ook kunnen bewonersgroepen zich gesterkt voelen door de ingreep van de gemeente Olen, en sneller bezwaar maken tegen nieuwe projecten.
Tegelijkertijd benadrukken voorstanders van windenergie dat het belangrijk is om niet elk incident als maatstaf te nemen. Veel turbines draaien al jaren zonder grote overlast, en vormen een cruciaal onderdeel van de overstap naar groene energie. De oplossing ligt volgens hen in betere plaatsing, strengere monitoring en technologische innovatie om geluidshinder te beperken.
Voorlopig blijft het stil in Sint-Jozef
Voor de bewoners van Sint-Jozef in Olen betekent de stillegging in elk geval tijdelijk rust. De nachtelijke dreunen en het gezoem zijn voorlopig verdwenen. Of dat zo blijft, hangt af van de nieuwe metingen en de bereidheid van Umicore en Storm om verdere stappen te zetten.
De gemeente houdt de situatie nauwlettend in de gaten en geeft aan dat het belang van de bewoners voorop blijft staan. Voorlopig is de boodschap duidelijk: als de geluidsnormen overschreden worden, gaat de stekker eruit.
