De mondmaskerplicht is in bepaalde ziekenhuizen opnieuw ingevoerd. Na een periode waarin mondmaskers vrijwel volledig uit het straatbeeld verdwenen, duikt de maatregel nu weer op binnen de zorg.
In verschillende Belgische ziekenhuizen geldt opnieuw een verplichting om een chirurgisch mondmasker te dragen.
De aanleiding is duidelijk: het waarschuwingsniveau voor luchtweginfecties is opgeschaald naar code oranje, en dat vraagt volgens zorginstellingen om extra voorzichtigheid.
Voor veel mensen voelt dit als een stap terug, maar ziekenhuizen benadrukken dat het om een gerichte maatregel gaat die vooral bedoeld is om kwetsbare patiënten te beschermen.
Waarom keert de mondmaskerplicht terug in ziekenhuizen?
De belangrijkste reden voor de herinvoering van mondmaskers is de sterke toename van luchtweginfecties. Denk aan griep, RSV en andere virussen die vooral gevaarlijk kunnen zijn voor ouderen en mensen met een verzwakte gezondheid.
Wanneer het waarschuwingsniveau stijgt naar code oranje, betekent dat dat de druk op ziekenhuizen zichtbaar toeneemt.
Ziekenhuizen zien momenteel vooral veel patiënten die al kwetsbaar zijn en bij wie een extra infectie ernstige gevolgen kan hebben. Door het dragen van een mondmasker proberen zorginstellingen de kans op besmetting zo klein mogelijk te houden, zowel voor patiënten als voor zorgpersoneel.
Volgens ziekenhuizen is het een preventieve maatregel: liever tijdelijk streng dan later geconfronteerd worden met nog vollere afdelingen.
Welke ziekenhuizen hebben de maatregel al ingevoerd?
Onder meer het Jessa Ziekenhuis in Hasselt en het Ziekenhuis aan de Stroom (ZAS) in Antwerpen hebben de mondmaskerplicht opnieuw ingevoerd. In het ZAS ging de maatregel op vrijdag 16 januari opnieuw van kracht.
Het ziekenhuis geeft aan dat de beslissing niet lichtzinnig is genomen. De huidige situatie vraagt om duidelijke en eenduidige regels, zodat iedereen weet waar hij of zij aan toe is. Volgens de directie is het moeilijk en onwenselijk om per patiënt te beslissen of een mondmasker nodig is of niet. Daarom is gekozen voor één duidelijke lijn.
Voor wie geldt de mondmaskerplicht precies?
De mondmaskerplicht geldt niet zomaar overal binnen het ziekenhuis. Het gaat specifiek om afdelingen waar kwetsbare patiënten verblijven en waar het risico op besmetting het grootst is.
De verplichting geldt voor:
Bezoekers
Artsen
Verpleegkundigen
Overige medewerkers
Iedereen die in contact komt met opgenomen patiënten moet een mondmasker dragen. Concreet gaat het om onder andere verpleegafdelingen, spoedgevallendiensten, nierdialyse en het dagziekenhuis.
Het doel is om overdracht van virussen zo veel mogelijk te beperken, zeker op plekken waar patiënten langdurig verblijven of intensieve zorg nodig hebben.
Welk type mondmasker is verplicht?
Er is vaak verwarring over welk type mondmasker nodig is, maar ziekenhuizen zijn daar duidelijk over. Het gaat om het klassieke chirurgische mondmasker. Een FFP2-masker is niet verplicht.
Ook bezoekers moeten zelf een mondmasker voorzien. De meeste ziekenhuizen geven aan dat een eenvoudig chirurgisch masker voldoende bescherming biedt in deze context. Het gaat vooral om het verminderen van druppeloverdracht, niet om maximale filtratie zoals bij FFP2-maskers.
Waar is een mondmasker juist niet nodig?
Belangrijk om te weten: de mondmaskerplicht geldt niet overal in het ziekenhuis. Voor gewone raadplegingen is het dragen van een mondmasker voorlopig niet nodig.
Volgens ziekenhuizen ligt het risicoprofiel van patiënten daar lager, omdat het vaak om kortdurende bezoeken gaat.
Ook psychiatrische afdelingen vormen een uitzondering. Daar gelden andere afwegingen, waarbij het welzijn en de communicatie met patiënten een grotere rol spelen. Ziekenhuizen benadrukken dat de maatregel voortdurend wordt geëvalueerd en aangepast waar nodig.
Waarom kiezen ziekenhuizen voor één duidelijk beleid?
Volgens artsen en ziekenhuisdirecties is duidelijkheid cruciaal. Wanneer regels per afdeling of per patiënt verschillen, ontstaat er verwarring bij bezoekers en personeel. Dat vergroot de kans dat maatregelen niet goed worden nageleefd.
Door één duidelijk beleid te voeren, weten bezoekers meteen waar ze aan toe zijn. Het voorkomt discussies aan de balie en maakt handhaving eenvoudiger.
Bovendien wordt zo voorkomen dat kwetsbare patiënten onbedoeld extra risico lopen.
Een hoofdarts van het ZAS benadrukte in het nieuws dat ziekenhuizen momenteel vooral veel ernstig zieke patiënten opnemen. In zo’n situatie is extra bescherming geen overbodige luxe.
Druk op de ziekenhuiscapaciteit neemt toe
Naast de toename van luchtweginfecties speelt ook de druk op de ziekenhuiscapaciteit een belangrijke rol. Ziekenhuizen geven aan dat het soms kantje boord is om voldoende bedden beschikbaar te houden.
In Antwerpen komt daar nog een extra probleem bij: het AZ Monica is tijdelijk geblokkeerd door een cyberaanval. Daardoor worden meer patiënten doorgeschoven naar andere ziekenhuizen, waaronder het ZAS. Dat zorgt voor extra druk op spoeddiensten en verpleegafdelingen.
Ziekenhuizen moeten voortdurend puzzelen om zowel geplande als ongeplande opnames een plek te geven. Extra infecties zouden die situatie alleen maar verergeren.
Is dit het begin van bredere maatregelen?
Voorlopig benadrukken ziekenhuizen dat het om een gerichte maatregel gaat. Er is geen sprake van een algemene mondmaskerplicht buiten de zorgcontext. Toch wordt de situatie nauwlettend gevolgd.
Wanneer het aantal besmettingen verder stijgt of wanneer de ziekenhuiscapaciteit onder nog grotere druk komt te staan, zijn bijkomende aanbevelingen niet uitgesloten. Gezondheidsinstanties adviseren nu al om extra aandacht te besteden aan handhygiëne, ventilatie en thuisblijven bij ziekteverschijnselen.
Wat betekent dit voor bezoekers?
Voor bezoekers betekent het vooral dat een ziekenhuisbezoek weer iets anders verloopt dan de afgelopen maanden. Een mondmasker meenemen is opnieuw verstandig, zeker wanneer men een opgenomen patiënt bezoekt.
Ziekenhuizen vragen begrip voor de maatregel. Het dragen van een mondmasker is misschien ongemakkelijk, maar volgens zorginstellingen een kleine moeite om ernstig zieke mensen te beschermen.
Wie zelf verkoudheidsklachten heeft, wordt bovendien dringend verzocht om het bezoek uit te stellen indien mogelijk.
Blijft de mondmaskerplicht langdurig van kracht?
Hoe lang de maatregel precies zal gelden, is op dit moment nog niet duidelijk. Ziekenhuizen geven aan dat ze de situatie voortdurend evalueren. Zodra het aantal luchtweginfecties daalt en de druk op de zorg afneemt, kan de mondmaskerplicht weer worden versoepeld.
Tot die tijd blijft het advies helder: volg de richtlijnen van het ziekenhuis, neem een chirurgisch mondmasker mee en toon begrip voor de maatregelen. Volgens artsen is dit de beste manier om de zorg toegankelijk en veilig te houden voor iedereen.
