Jarenlang waren zonnepanelen voor veel Nederlanders een slimme investering. De opbrengst was hoog, de energierekening laag en dankzij de salderingsregeling kon overtollige stroom tegen een aantrekkelijk tarief worden verrekend.
Maar vanaf 2027 verandert dat beeld drastisch. De salderingsregeling verdwijnt en dat heeft grote gevolgen voor miljoenen huishoudens.
Veel mensen vragen zich inmiddels af of zonnepanelen nog wel rendabel zijn. Sommigen gaan zelfs een stap verder en overwegen om hun zonnepanelen uit te schakelen. Maar is dat wel verstandig? En hoeveel geld scheelt het eigenlijk wanneer de salderingsregeling verdwijnt?
Salderingsregeling verdwijnt definitief
De salderingsregeling zorgde ervoor dat huishoudens de stroom die zij terugleverden aan het elektriciteitsnet konden wegstrepen tegen de stroom die zij afnamen. Daardoor leverde elke opgewekte kilowattuur vrijwel hetzelfde op als een verbruikte kilowattuur.
Vanaf 2027 komt daar een einde aan. Wie meer stroom opwekt dan direct wordt gebruikt, krijgt voor die overtollige stroom nog slechts een beperkte vergoeding. Daardoor daalt de waarde van zonnepanelen aanzienlijk.
Voor veel huishoudens betekent dit dat de energierekening honderden euro’s per jaar hoger uitvalt dan nu het geval is.
Energierekening stijgt flink
Uit verschillende berekeningen blijkt dat de gevolgen behoorlijk kunnen oplopen.
Een gemiddeld huishouden met ongeveer tien zonnepanelen dat slechts dertig procent van de opgewekte stroom direct zelf gebruikt, kan volgend jaar ruim driehonderd euro meer kwijt zijn aan energiekosten.
Ook huishoudens die iets meer van hun eigen stroom gebruiken ontkomen niet aan een hogere rekening. Zelfs wanneer 35 of 40 procent van de opgewekte energie direct wordt verbruikt, blijft de financiële impact merkbaar.
Voor gezinnen met veel zonnepanelen, een elektrische auto of een warmtepomp kunnen de verschillen nog groter zijn. In sommige situaties loopt het nadeel op tot meer dan vijfhonderd euro per jaar.
Dat zorgt voor veel onrust onder huiseigenaren die juist hebben geïnvesteerd in verduurzaming.
Waarom terugleveren minder aantrekkelijk wordt
Het grote probleem zit in de vergoeding voor teruggeleverde stroom.
Zolang de salderingsregeling bestaat, wordt overtollige zonnestroom vrijwel volledig verrekend met afgenomen stroom. Zodra deze regeling verdwijnt, krijgen huishoudens alleen nog een beperkte terugleververgoeding.
Daardoor wordt elke kilowattuur die direct in huis wordt gebruikt veel waardevoller dan stroom die eerst naar het net wordt gestuurd.
Het verschil kan aanzienlijk zijn. Een kilowattuur die direct wordt gebruikt bespaart het volledige stroomtarief. Een kilowattuur die wordt teruggeleverd levert vaak nog maar een fractie daarvan op.
Meer stroom zelf gebruiken wordt belangrijk
Experts benadrukken daarom dat het verhogen van het eigen stroomverbruik de belangrijkste oplossing is.
Wie meer van de opgewekte zonne-energie direct gebruikt, merkt minder van het verdwijnen van de salderingsregeling.
Dat kan bijvoorbeeld door huishoudelijke apparaten juist overdag aan te zetten wanneer de zon schijnt. Denk aan de wasmachine, droger, vaatwasser of elektrische boiler.
Ook het opladen van een elektrische auto tijdens zonnige uren kan helpen om meer van de eigen stroom te benutten.
Hoe hoger het directe verbruik, hoe kleiner de financiële klap.
Zonnepanelen uitschakelen klinkt logisch
Door de lagere opbrengsten vragen sommige mensen zich af of het nog wel zin heeft om stroom terug te leveren.
Vooral op zonnige dagen waarop veel energie wordt geproduceerd en weinig wordt verbruikt, lijkt het aantrekkelijk om de panelen tijdelijk uit te schakelen.
Op het eerste gezicht klinkt dat logisch. Waarom zou iemand stroom opwekken als daar nauwelijks nog iets voor wordt betaald?
Toch blijkt de werkelijkheid een stuk ingewikkelder.
Uitzetten levert vaak nauwelijks voordeel op
Volgens energiespecialisten levert het uitschakelen van zonnepanelen in de meeste gevallen nauwelijks financiële winst op.
Bij vaste energiecontracten blijft er doorgaans nog altijd een kleine vergoeding over voor teruggeleverde stroom. Die vergoeding is misschien niet hoog, maar zorgt er wel voor dat terugleveren meestal iets oplevert.
Het gaat vaak om enkele euro’s per jaar verschil. Dat bedrag weegt voor veel huishoudens niet op tegen het gedoe van het voortdurend aan- en uitzetten van zonnepanelen.
Voor de meeste consumenten blijft het dus verstandiger om de panelen gewoon actief te laten.
Dynamische contracten vormen een uitzondering
Bij dynamische energiecontracten ligt de situatie iets anders.
Daar veranderen stroomprijzen ieder uur. Op momenten waarop er veel zonne-energie beschikbaar is, kunnen prijzen zelfs negatief worden.
In theorie betaal je dan voor stroom die je teruglevert aan het net.
Toch blijkt ook daar dat het financiële voordeel van uitschakelen vaak beperkt blijft. Negatieve prijzen komen weliswaar voor, maar niet voortdurend. Bovendien worden deze momenten meestal gecompenseerd door periodes waarin de tarieven juist weer hoger liggen.
Voor veel huishoudens blijft het uiteindelijke verschil beperkt.
Op vakantie kan het anders uitpakken
Er zijn wel situaties waarin uitschakelen tijdelijk interessant kan zijn.
Bijvoorbeeld wanneer een gezin een week op vakantie gaat tijdens een periode met veel zon en negatieve stroomprijzen.
Op zulke momenten wordt nauwelijks energie verbruikt terwijl de zonnepanelen volop produceren.
In die specifieke situatie kan het financieel aantrekkelijk zijn om tijdelijk minder terug te leveren.
Maar ook dan gaat het vaak om relatief kleine bedragen.
Handmatig uitschakelen is lastig
Veel mensen onderschatten bovendien hoe ingewikkeld het is om zonnepanelen optimaal aan en uit te zetten.
Om echt voordeel te behalen moet precies bekend zijn hoeveel stroom op een bepaald moment wordt opgewekt en hoeveel energie in huis wordt verbruikt.
Dat verandert voortdurend.
Een wolk voor de zon, een wasmachine die aanslaat of een elektrische auto die wordt opgeladen kan de situatie direct veranderen.
Daardoor is handmatig schakelen vaak niet praktisch.
Slimme oplossingen worden populairder
Steeds meer huishoudens kijken daarom naar alternatieve oplossingen.
Denk aan thuisbatterijen die overtollige stroom opslaan voor later gebruik. Ook slimme energiemanagementsystemen winnen snel terrein.
Deze systemen zorgen ervoor dat apparaten automatisch worden ingeschakeld wanneer er voldoende zonnestroom beschikbaar is.
Daardoor stijgt het eigen verbruik zonder dat bewoners daar voortdurend mee bezig hoeven zijn.
Hoewel deze oplossingen extra investeringen vragen, kunnen ze op termijn aantrekkelijker worden naarmate de waarde van teruglevering verder afneemt.
Zijn zonnepanelen nog steeds interessant?
Ondanks alle veranderingen blijven zonnepanelen voor veel huishoudens interessant.
De terugverdientijd wordt langer dan voorheen, maar zelf opgewekte stroom blijft aanzienlijk goedkoper dan stroom die van het energienet wordt afgenomen.
Vooral huishoudens die hun eigen verbruik slim afstemmen op de momenten waarop de zon schijnt, kunnen nog steeds flink besparen.
Het tijdperk waarin terugleveren de grootste winst opleverde lijkt echter voorbij.
De focus verschuift steeds meer naar direct gebruik van zelf opgewekte energie.
Conclusie
Het verdwijnen van de salderingsregeling zorgt ervoor dat veel zonnepanelenbezitters vanaf 2027 meer gaan betalen voor energie. Vooral huishoudens die veel stroom terugleveren merken dat in hun portemonnee.
Toch blijkt het uitschakelen van zonnepanelen meestal geen slimme oplossing. In de meeste gevallen blijft terugleveren nog altijd iets opleveren, al is het minder dan voorheen.
Wie de financiële gevolgen wil beperken, kan zich beter richten op het verhogen van het eigen stroomverbruik. Juist daar ligt de grootste besparing voor de komende jaren.
Voor zonnepanelenbezitters wordt het daarom steeds belangrijker om slim om te gaan met de energie die zij zelf opwekken.
