Wie graag naar bijzondere natuurverschijnselen kijkt, kan woensdag 12 augustus alvast in de agenda zetten. Die avond is vanuit Nederland een uitzonderlijk grote gedeeltelijke zonsverduistering te zien. Volgens kenners wordt ongeveer 90 procent van de zon afgedekt door de maan.
Zo’n grote verduistering is in ons land al tientallen jaren niet meer voorgekomen en een vergelijkbare gebeurtenis laat vervolgens opnieuw tientallen jaren op zich wachten.
Juist doordat het zo’n bijzonder moment is, willen veel mensen een glimp opvangen van de verduistering. Toch waarschuwen deskundigen dat onvoorzichtig kijken ernstige oogschade kan veroorzaken. Wie het natuurverschijnsel veilig wil bekijken, doet er goed aan zich vooraf goed voor te bereiden.
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
Grote zonsverduistering op 12 augustus
Op woensdag 12 augustus schuift de maan langzaam voor de zon langs. Daardoor ontstaat een gedeeltelijke zonsverduistering die vanuit Nederland uitzonderlijk goed zichtbaar zal zijn.
De verduistering begint rond 19.14 uur. Vervolgens bedekt de maan steeds een groter deel van de zon, totdat het hoogtepunt om 20.11 uur wordt bereikt.
Op dat moment is ongeveer 90 procent van de zon afgedekt. Hoewel de zon niet volledig verdwijnt, zal het verschil in licht duidelijk merkbaar zijn.
Rond 21.05 uur is het natuurverschijnsel weer voorbij en zal de zon kort daarna ondergaan.
Grootste sinds 1999
Voor Nederlandse liefhebbers van sterrenkunde is dit een bijzonder moment. Volgens meteorologen is het de grootste gedeeltelijke zonsverduistering die vanuit Nederland zichtbaar is sinds 11 augustus 1999.
Dat maakt de gebeurtenis extra bijzonder, omdat een vergelijkbare verduistering pas weer in 2081 vanaf Nederlandse bodem goed zichtbaar zal zijn.
Hoewel ergens op aarde vrijwel ieder jaar een zonsverduistering voorkomt, zijn zulke grote verduisteringen voor één specifieke locatie juist behoorlijk zeldzaam.
Veel mensen krijgen daarom maar enkele keren in hun leven de kans om een dergelijk spektakel te zien.
Waarom ontstaat een zonsverduistering?
Een zonsverduistering ontstaat wanneer de aarde, de maan en de zon precies op één lijn staan.
De maan schuift dan tussen de aarde en de zon, waardoor een deel van het zonlicht tijdelijk wordt tegengehouden.
In gebieden waar de maan de zon volledig bedekt, spreekt men van een totale zonsverduistering. Daar wordt het overdag enkele minuten bijna donker.
In Nederland gebeurt dat deze keer niet. Hier blijft een klein deel van de zon zichtbaar, waardoor sprake is van een gedeeltelijke zonsverduistering. Toch is ook dat indrukwekkend om te zien, zeker wanneer de maan bijna de hele zon bedekt.
Zo ziet de verduistering eruit
Tijdens het hoogtepunt lijkt het alsof de zon nog maar een smalle sikkel is. Doordat ongeveer 90 procent van het zonlicht wordt tegengehouden, verandert ook de sfeer buiten.
Het wordt niet volledig donker, maar het licht krijgt een opvallend andere uitstraling. Veel mensen vergelijken het met het licht tijdens een zwaarbewolkte middag, terwijl de lucht grotendeels helder blijft.
Ook kleuren kunnen net iets anders ogen en schaduwen worden vaak scherper of juist ongewoon zacht. Juist dat bijzondere licht maakt een zonsverduistering voor veel mensen zo indrukwekkend.
Beste plek om te kijken
Omdat de zon tijdens de verduistering al laag aan de hemel staat, is een goede locatie belangrijk. Het beste uitzicht heb je op een plek met vrij zicht richting het westnoordwesten.
Denk bijvoorbeeld aan de Nederlandse kust, een open weiland of een hoog gebouw zonder bomen of huizen die het uitzicht blokkeren.
Wie pas vlak voor het hoogtepunt op zoek gaat naar een geschikte plek, loopt het risico dat de zon al achter gebouwen of bomen verdwenen is. Het is daarom verstandig om ruim op tijd een goede locatie uit te zoeken.
Gebruik altijd een eclipsbril
Misschien wel de belangrijkste waarschuwing: kijk nooit met onbeschermde ogen rechtstreeks naar de zon.
Ook wanneer een groot deel van de zon door de maan wordt bedekt, blijft het overgebleven zonlicht krachtig genoeg om blijvende schade aan het netvlies te veroorzaken.
Veel mensen merken zo’n beschadiging niet direct, omdat het netvlies geen pijnzenuwen bevat. Daardoor kan iemand pas uren later ontdekken dat het zicht blijvend is aangetast. Een speciale eclipsbril is daarom de veiligste manier om rechtstreeks naar de verduistering te kijken.
Doe dit vooral niet
In de jaren negentig gebruikten sommige mensen cd’s, floppy’s of donkere zonnebrillen om naar een zonsverduistering te kijken. Deskundigen waarschuwen nadrukkelijk dat die methoden onveilig zijn.
Een gewone zonnebril houdt wel zichtbaar licht tegen, maar filtert de schadelijke straling onvoldoende. Ook een cd, dvd of gerookt glas biedt geen veilige bescherming.
Wie zonder geschikte bescherming rechtstreeks naar de zon kijkt, loopt risico op permanente oogschade. Daarom adviseren deskundigen uitsluitend een goedgekeurde eclipsbril te gebruiken.
Kijken zonder rechtstreeks te zien
Wie geen eclipsbril heeft, kan de verduistering ook op een veilige manier bekijken zonder rechtstreeks naar de zon te kijken. Een eenvoudig hulpmiddel dat bijna iedereen in huis heeft, is een vergiet.
Wanneer zonlicht door de kleine gaatjes valt, ontstaan op de grond of op een muur tientallen kleine afbeeldingen van de zon.
Tijdens de verduistering veranderen die ronde lichtvlekken vanzelf in kleine sikkelvormen.
Hetzelfde effect ontstaat soms ook onder een boom. De kleine openingen tussen de bladeren werken als natuurlijke projectoren en laten overal kleine verduisterde zonnetjes zien. Dat levert vaak verrassend mooie beelden op.
Wordt het wel donker?
Veel mensen vragen zich af of het tijdens een verduistering echt donker wordt. In Nederland zal dat niet gebeuren.
Omdat ongeveer tien procent van de zon zichtbaar blijft, blijft het voldoende licht om buiten gewoon te kunnen zien.
Wel verandert de lichtintensiteit merkbaar. Het voelt alsof de zon plotseling veel minder kracht heeft en de omgeving krijgt een bijzondere sfeer die lastig met gewone weersomstandigheden te vergelijken is. Juist dat subtiele verschil maakt de ervaring voor veel mensen bijzonder.
Waar is de eclips totaal?
Hoewel Nederland een indrukwekkende gedeeltelijke verduistering krijgt, zijn er ook gebieden waar de maan de zon volledig zal bedekken.
Volgens de huidige berekeningen zal de totale zonsverduistering zichtbaar zijn in delen van Noord-Spanje en het westen van IJsland.
Daar verdwijnt de zon enkele minuten volledig achter de maan en wordt het midden op de dag bijna donker.
Veel liefhebbers reizen speciaal naar zulke gebieden om een totale zonsverduistering mee te maken.
Voor Nederlandse kijkers blijft de gedeeltelijke verduistering echter één van de mooiste die in tientallen jaren zichtbaar is.
Hoe ziet het weer eruit?
Bij een natuurverschijnsel als een zonsverduistering draait uiteindelijk alles om één vraag: werken de weersomstandigheden mee?
Volgens de eerste verwachtingen ziet het er voorzichtig gunstig uit.
Meteorologen verwachten opklaringen, waardoor er goede kansen lijken te zijn om de verduistering daadwerkelijk te kunnen zien.
Omdat de gebeurtenis pas tegen de avond plaatsvindt, kan de uiteindelijke bewolking natuurlijk nog veranderen.
Wie zeker wil weten hoe de omstandigheden zijn, doet er verstandig aan de weersverwachting kort voor woensdagavond nog eens te controleren.
Bijzondere kans voor Nederland
Voor veel Nederlanders wordt woensdag 12 augustus een avond om niet snel te vergeten. Een gedeeltelijke zonsverduistering waarbij ongeveer 90 procent van de zon wordt afgedekt, komt vanaf Nederlandse bodem maar zelden voor.
Wie het natuurverschijnsel wil bekijken, doet er verstandig aan een locatie met vrij uitzicht te kiezen en vooral de veiligheid niet uit het oog te verliezen. Een goede eclipsbril is daarbij onmisbaar.
Met gunstige weersomstandigheden en een beetje geluk kunnen miljoenen Nederlanders getuige zijn van een bijzonder schouwspel aan de avondhemel. En omdat een vergelijkbare verduistering pas weer in 2081 zichtbaar zal zijn, is dit een kans die veel mensen waarschijnlijk maar één keer in hun leven krijgen.
