Een zomerse avond, wat vrienden over de vloer en de barbecue aan. Voor veel Nederlanders hoort het bij mooi weer, maar in Amsterdam kijkt de gemeente daar steeds kritischer naar. Bewoners hebben de afgelopen dagen een folder ontvangen met een opvallend uitgebreide lijst adviezen over barbecueën, vuurkorven en houtrook.
De boodschap is duidelijk: minder vaak stoken, beter nadenken over de omstandigheden en rekening houden met de buren.
De gemeente wijst daarbij vooral op gezondheidsrisico’s en rookoverlast. Volgens Amsterdam ervaart een aanzienlijk deel van de inwoners hinder van rook en kan fijnstof uit houtskool en houtvuren schadelijk zijn voor de luchtwegen. Voorlopig gaat het vooral om adviezen, maar ondertussen onderzoekt de stad ook strengere maatregelen.
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
Amsterdam wil minder barbecueën
De gemeente Amsterdam roept inwoners op om deze zomer bewuster om te gaan met barbecueën en het gebruik van vuurkorven. In een folder die bij bewoners op de mat viel, staat een lange reeks aanbevelingen om rookoverlast zoveel mogelijk te beperken.
Daarbij gaat het niet alleen om de manier waarop iemand barbecueert. De gemeente adviseert zelfs om vooraf te controleren of de weersomstandigheden geschikt zijn en om met buren te overleggen wanneer zij mogelijk last kunnen krijgen van de rook.
De campagne sluit aan bij een bredere koers waarbij Amsterdam het gebruik van houtvuur steeds meer wil terugdringen.
Eerst Stookwijzer controleren
Wie toch wil barbecueën of een vuurkorf wil gebruiken, krijgt het advies eerst de Stookwijzer te bekijken.
Die geeft aan of de weersomstandigheden gunstig of juist ongunstig zijn voor het verspreiden van rook. Bij weinig wind blijft rook langer hangen en kan de overlast in woonwijken groter worden.
Bij code oranje of rood vraagt Amsterdam inwoners om helemaal niet te stoken. Ook bij mist of zeer weinig wind luidt het advies om de barbecue of vuurkorf uit te laten.
Daarmee probeert de gemeente vooral situaties te voorkomen waarin rook langdurig tussen woningen blijft hangen.
Vraag het eerst aan buren
Een andere opvallende aanbeveling is om vooraf met de buren te bespreken of zij bezwaar hebben tegen de barbecue.
Amsterdam vindt dat inwoners rekening moeten houden met mensen die gevoelig zijn voor rook of gezondheidsklachten hebben.
Op de folder wordt zelfs verwezen naar een website met tips over hoe zo’n gesprek het beste kan worden gevoerd.
Voor sommige bewoners zal dat overdreven voelen, terwijl anderen het juist prettig vinden dat de gemeente meer aandacht vraagt voor onderlinge overlast.
Het laat in ieder geval zien hoe serieus Amsterdam het probleem van houtrook inmiddels neemt.
Lange lijst met barbecue-regels
De lijst met adviezen is behoorlijk uitgebreid.
Zo adviseert de gemeente om een kleine barbecue te gebruiken in plaats van een groot exemplaar. Hoe kleiner het vuur, hoe minder houtskool nodig is en hoe minder rook ontstaat.
Ook wordt aangeraden om zo min mogelijk houtskool te verbranden en een lekbakje onder het eten te plaatsen. Dat moet voorkomen dat vet rechtstreeks op de hete kolen terechtkomt en extra rook veroorzaakt.
Daarnaast staat er letterlijk dat inwoners “niet te vaak” moeten stoken.
Hoewel dat geen harde regel is, wil de gemeente duidelijk maken dat barbecueën volgens haar niet iets moet worden dat meerdere keren per week voor rookoverlast zorgt.
Elektrische barbecue heeft voorkeur
Amsterdam probeert bewoners steeds vaker richting elektrische alternatieven te bewegen. Een elektrische barbecue veroorzaakt geen rook door houtskool en wordt daarom gezien als een schoner alternatief.
Ook een barbecue op gas krijgt de voorkeur boven traditionele houtskool.
De gemeente onderzoekt zelfs of er in Amsterdamse parken stroompunten kunnen worden aangelegd waar bezoekers elektrische barbecues kunnen gebruiken.
Dat zou op termijn een opvallende verandering betekenen voor recreatie in de stad.
In plaats van houtskoolzakken mee te nemen naar het park, zouden bezoekers dan hun elektrische barbecue kunnen aansluiten op een speciaal stroompunt.
Rook volgens gemeente ongezond
De belangrijkste reden achter de campagne is gezondheid. Volgens Amsterdam bevat rook van houtskool, houtkachels en vuurkorven fijnstof en andere schadelijke stoffen.
Die deeltjes kunnen diep in de longen terechtkomen en gezondheidsklachten veroorzaken, vooral bij mensen met astma, COPD of andere luchtwegproblemen.
Ook kinderen en ouderen kunnen gevoeliger zijn voor vervuilde lucht. Volgens de gemeente ervaart ongeveer vier op de tien Amsterdammers hinder van rook.
Dat is een behoorlijk aandeel en verklaart waarom de stad steeds meer aandacht besteedt aan houtstook en barbecueën.
Vergelijking met drukke snelweg
Op de gemeentelijke website worden stevige vergelijkingen gebruikt om duidelijk te maken hoeveel fijnstof houtrook kan veroorzaken.
Amsterdam schrijft dat één avond hout stoken qua fijnstofuitstoot vergelijkbaar kan zijn met een autorit van duizenden kilometers.
Ook zou de lucht direct naast een barbecue of vuurkorf soms sterker vervuild kunnen zijn dan langs een drukke snelweg. Dat soort vergelijkingen trekt de aandacht, maar roept tegelijkertijd discussie op.
Critici wijzen erop dat omstandigheden sterk kunnen verschillen, bijvoorbeeld afhankelijk van het type brandstof, de wind en de hoeveelheid rook.
De gemeente gebruikt de cijfers vooral om duidelijk te maken dat houtrook niet zo onschuldig is als veel mensen denken.
Rook kan in eten komen
Een ander punt waar Amsterdam voor waarschuwt, is dat schadelijke stoffen uit barbecue- en houtrook in voedsel terecht kunnen komen.
Dat gebeurt vooral wanneer vet en marinade op hete kolen druipen en vervolgens verbranden. De rook die daarbij ontstaat kan langs het eten trekken. Door een lekbakje te gebruiken, wil de gemeente dat proces zoveel mogelijk beperken.
Ook wordt geadviseerd om voedsel niet rechtstreeks boven grote vlammen te leggen en ervoor te zorgen dat de barbecue goed brandt voordat het eten erop gaat.
Daarmee komt de campagne deels ook neer op praktische tips voor veiliger barbecueën.
Nog geen algemeen verbod
Ondanks de lange lijst adviezen geldt in Amsterdam nog geen algemeen verbod op barbecueën of houtstook. De gemeente kiest voorlopig vooral voor voorlichting en bewustwording.
Bewoners worden aangespoord hun gedrag vrijwillig aan te passen. Toch wordt achter de schermen al gekeken naar strengere mogelijkheden.
In beleidsstukken onderzoekt Amsterdam onder meer of stoken bij code oranje en rood in de toekomst daadwerkelijk verboden kan worden.
Daarmee zou de stad aansluiten bij andere gemeenten die al verdergaande maatregelen hebben ingevoerd.
Andere steden grijpen harder in
Amsterdam staat namelijk niet alleen in deze ontwikkeling. In verschillende Nederlandse gemeenten zijn regels rond houtstook de afgelopen jaren aangescherpt.
Amersfoort handhaaft bijvoorbeeld al bij bepaalde ongunstige weersomstandigheden en kan overtreders beboeten.
Utrecht heeft het buiten stoken grotendeels beperkt en wil op termijn nog verder richting een houtrookvrije stad. Ook Arnhem onderzoekt strengere maatregelen.
Daarmee ontstaat langzaam een landelijke trend waarbij houtvuur steeds minder vanzelfsprekend wordt.
Vooral in dichtbevolkte steden, waar woningen dicht op elkaar staan, wordt rookoverlast steeds vaker gezien als een serieus probleem.
Kritiek ligt voor de hand
De Amsterdamse campagne zal waarschijnlijk niet bij iedereen goed vallen. Voor sommige mensen hoort barbecueën simpelweg bij de zomer en voelt het overdreven wanneer de gemeente zich zelfs bemoeit met hoe vaak iemand de barbecue aansteekt.
Ook het advies om vooraf toestemming of in ieder geval instemming bij buren te zoeken, kan door bewoners als betuttelend worden ervaren.
Daar staat tegenover dat rook inderdaad voor flinke overlast kan zorgen wanneer woningen dicht op elkaar staan.
Zeker mensen met gevoelige luchtwegen kunnen urenlang last hebben van een barbecue of vuurkorf in de aangrenzende tuin. Dat maakt de discussie ingewikkelder dan alleen de vraag of iemand vrij moet zijn om te barbecueën.
Amsterdam kiest voor zachtere aanpak
Voorlopig blijft Amsterdam dus bij een relatief zachte aanpak. Er zijn nog geen algemene boetes voor inwoners die op een zomerse avond een houtskoolbarbecue gebruiken.
De nadruk ligt op bewustwording, vrijwillige gedragsverandering en het aanbieden van alternatieven. Toch is duidelijk dat de gemeente de komende jaren waarschijnlijk verder zal gaan nadenken over strengere regels.
Wanneer de stad daadwerkelijk een stookverbod invoert bij code oranje of rood, wordt de Stookwijzer ineens veel belangrijker voor inwoners. Dan bepaalt het weer mogelijk rechtstreeks of een barbecue nog aan mag.
Barbecue blijft voorlopig toegestaan
Wie deze zomer in Amsterdam wil barbecueën, hoeft de barbecue voorlopig dus niet meteen naar de schuur te verbannen.
Wel vraagt de gemeente inwoners om een aantal zaken in gedachten te houden: kies bij voorkeur elektrisch of gas, gebruik weinig houtskool, controleer de Stookwijzer en probeer overlast voor buren te voorkomen.
De folder laat vooral zien dat de tijd waarin houtrook automatisch als onschuldige gezelligheid werd gezien langzaam verandert.
Amsterdam beschouwt rook steeds nadrukkelijker als een gezondheids- en leefbaarheidsprobleem.
Voorlopig gaat het nog om adviezen, maar wie de ontwikkelingen in andere steden ziet, weet dat strengere regels in de toekomst zeker niet uitgesloten zijn.
