Vanaf 2029 verdwijnt iDEAL zoals Nederlanders het al jaren kennen definitief naar de achtergrond. De bekende betaalmethode maakt plaats voor Wero, een Europees betaalsysteem dat uiteindelijk in meerdere landen gebruikt moet kunnen worden. Voor consumenten lijkt dat op het eerste gezicht vooral een ander logo bij het afrekenen, maar achter de schermen verandert er veel meer.
Vooral webwinkeliers kijken kritisch naar de nieuwe manier waarop transactiekosten berekend moeten worden. Waar bij iDEAL doorgaans met een vast bedrag per transactie wordt gewerkt, wil Wero vanaf 2029 een percentage van het aankoopbedrag rekenen. Ondernemers vrezen dat daardoor vooral bij duurdere aankopen de kosten oplopen. En uiteindelijk is dan de grote vraag: wie gaat die rekening betalen?
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
iDEAL maakt plaats voor Wero
iDEAL is al jarenlang een vertrouwd onderdeel van online winkelen in Nederland. Een bestelling plaatsen, de eigen bank selecteren en vervolgens binnen enkele seconden betalen: voor miljoenen Nederlanders is het dagelijkse routine geworden. Toch gaat het Nederlandse betaalsysteem verdwijnen in zijn huidige vorm.
iDEAL is overgenomen door het European Payments Initiative, kortweg EPI. Dat is een samenwerkingsverband waarin grote Europese banken gezamenlijk werken aan een Europees alternatief voor bestaande betaaloplossingen. Het resultaat daarvan is Wero.
De overgang is inmiddels in gang gezet. Consumenten kunnen daardoor de komende tijd steeds vaker de naam en het logo van Wero tegenkomen op plekken waar eerder vooral iDEAL zichtbaar was.
Waarom Europa Wero eigenlijk wil
Achter Wero zit een veel groter Europees plan. Europa wil minder afhankelijk zijn van internationale betaalbedrijven van buiten Europa, zoals Visa, Mastercard en PayPal. Op dit moment spelen dergelijke partijen een belangrijke rol in het Europese betalingsverkeer.
Tegelijkertijd is Europa behoorlijk versnipperd als het om lokale betaalmethodes gaat. Nederland heeft iDEAL, terwijl andere landen weer hun eigen oplossingen gebruiken. Met Wero moet uiteindelijk één groter Europees netwerk ontstaan.
Dat moet het gemakkelijker maken om binnen verschillende Europese landen op dezelfde manier te betalen. Het idee is dus groter dan simpelweg het vervangen van het Nederlandse iDEAL-logo door een nieuw Wero-logo.
Transactiekosten gaan wel veranderen
Juist op dit punt ontstaat onrust onder ondernemers. Bij iDEAL betalen webwinkels doorgaans een vast bedrag voor een transactie. Of iemand vervolgens een goedkoop product of een dure aankoop afrekent, verandert in dat model niet automatisch de transactiekosten.
Bij Wero moet dat vanaf 2029 anders gaan werken. Dan wordt volgens de huidige plannen een percentage van het totale aankoopbedrag gerekend.
Een ondernemer die een goedkoop artikel verkoopt, betaalt daardoor mogelijk minder dan bij een vaste vergoeding. Bij een veel duurder product kan het bedrag juist hoger uitvallen. Vooral webwinkels die producten met hoge verkoopprijzen aanbieden, kijken daarom kritisch naar de verandering.
Winkeliers vrezen hogere prijzen
Online fietsenwinkel Futurum is een voorbeeld van een bedrijf dat zich zorgen maakt. Operationeel directeur Enno van Kampen wijst erop dat ondernemers hun kosten uiteindelijk ergens vandaan moeten halen.
Wanneer transacties duurder worden, kunnen bedrijven proberen die extra kosten zelf op te vangen. Maar wanneer de marges daar onvoldoende ruimte voor bieden, ligt het voor de hand dat kosten uiteindelijk in verkoopprijzen terechtkomen.
Voor consumenten kan Wero daardoor indirect gevolgen hebben. Het hoeft niet zo te zijn dat bij het afrekenen ineens een aparte regel verschijnt met ‘Wero-kosten’. Een ondernemer kan hogere betalingskosten simpelweg verwerken in de algemene verkoopprijs.
Vooral dure aankopen liggen gevoelig
Het verschil tussen een vast bedrag en een percentage wordt vooral interessant bij grotere aankopen. Een percentage van een product van twintig euro levert immers een heel ander bedrag op dan hetzelfde percentage van een elektrische fiets van enkele duizenden euro’s.
Precies daar zit de zorg van ondernemers die relatief dure producten verkopen. Zij willen vooraf weten hoe hoog hun kosten worden en of Wero uiteindelijk duurder uitpakt dan iDEAL.
Op dit moment is daar nog geen definitief antwoord op. Wero benadrukt namelijk dat er een maximum moet komen aan de transactiekosten, waardoor een percentage niet onbeperkt kan oplopen.
Wero belooft plafond op kosten
Volgens Daniël van Delft van Wero hoeven ondernemers zich daarom niet direct zorgen te maken. Er komt een plafond op het bedrag dat bij een transactie in rekening kan worden gebracht.
Dat betekent dat een percentage wordt berekend totdat een bepaald maximumbedrag is bereikt. Vanaf dat moment zouden de kosten dus niet verder stijgen wanneer het aankoopbedrag hoger wordt.
Volgens Van Delft moet het plafond zo worden ingericht dat ondernemers uiteindelijk niet duurder uit zijn dan nu bij iDEAL. Bij kleinere aankopen zouden de transactiekosten mogelijk zelfs lager kunnen worden, omdat een percentage van een laag bedrag minder kan zijn dan een vaste vergoeding.
Belangrijk bedrag is nog onbekend
Daar zit tegelijkertijd het probleem: hoe hoog dat plafond precies wordt, is nog niet bekend. Die duidelijkheid wordt pas richting 2029 verwacht.
Voor ondernemers is dat lastig. Zij moeten zich voorbereiden op een nieuw betaalsysteem, terwijl nog niet volledig duidelijk is wat dat systeem hen uiteindelijk gaat kosten.
Van Delft geeft aan dat de uiteindelijke hoogte afhangt van waar Wero in 2029 uitkomt. Daarmee blijft een belangrijk onderdeel van de discussie voorlopig openstaan.
Ondernemers weten dus dat het rekenmodel verandert, maar nog niet precies wat de financiële gevolgen daarvan zullen zijn.
Consument merkt mogelijk indirect verschil
Wero zelf stelt dat consumenten niet duurder uit hoeven te zijn. Betalingsverkeer-expert Simon Lelieveldt kijkt daar anders naar. Volgens hem zullen winkeliers transactiekosten uiteindelijk linksom of rechtsom verwerken in de bedragen die klanten betalen.
Dat hoeft volgens hem niet rechtstreeks zichtbaar te zijn. De consument krijgt dus mogelijk geen aparte toeslag voor het gebruik van Wero, maar kan de kosten indirect terugzien in de prijzen van producten of diensten.
Lelieveldt vergelijkt het met de luchtvaart. Ook daar worden allerlei bedrijfskosten uiteindelijk betaald door klanten, bijvoorbeeld via kosten voor bagage, stoelkeuze of andere aanvullende diensten.
Wero is meer dan webwinkelen
De overstap van iDEAL naar Wero draait bovendien niet alleen om betalingen bij webshops. Het Europese systeem moet veel breder worden ingezet.
Wero kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor betalingen tussen consumenten. Daarmee komt het systeem ook terecht op het terrein van betaalverzoeken, zoals Nederlanders die nu kennen van diensten als Tikkie.
Op termijn moet Wero zelfs gebruikt kunnen worden bij fysieke winkels. Het systeem zou daardoor uiteindelijk online betalingen, onderlinge betaalverzoeken en betalingen aan de kassa kunnen combineren.
Dat maakt duidelijk waarom de overgang veel groter is dan alleen een nieuwe naam voor iDEAL.
Europa wil eigen betaalsysteem versterken
Voor Europa heeft Wero ook een strategische betekenis. Door een eigen betaalnetwerk op te bouwen, wil Europa minder afhankelijk worden van bedrijven en systemen van buiten de Europese Unie.
Dat past bij een bredere beweging waarbij Europa probeert meer controle te krijgen over belangrijke digitale infrastructuur. Betalingsverkeer is daar een belangrijk onderdeel van, omdat dagelijks enorme geldstromen via betaalplatforms lopen.
Vanuit dat perspectief is Wero dus niet alleen een commercieel product. Het is ook een poging om het Europese betalingsverkeer meer in eigen handen te krijgen.
Voor Nederland betekent dat wel dat een bijzonder succesvol nationaal systeem onderdeel wordt van een groter Europees geheel.
iDEAL is juist enorm vertrouwd
Dat maakt de verandering opvallend. iDEAL is in Nederland volledig ingeburgerd en consumenten weten precies wat ze eraan hebben. Voor webwinkels is het eveneens een belangrijke betaalmethode.
Wanneer zo’n systeem goed functioneert, roept een vervanging automatisch vragen op. Waarom iets veranderen wat voor veel gebruikers prima werkt?
Het antwoord ligt vooral in de Europese schaal. Een puur Nederlands systeem heeft buiten Nederland beperkingen, terwijl Wero uiteindelijk in meerdere Europese landen bruikbaar moet worden.
De voordelen moeten dus vooral zichtbaar worden wanneer het systeem verder is uitgerold.
Ondernemers willen vooral duidelijkheid
Voor ondernemers draait de discussie ondertussen vooral om voorspelbaarheid. Een webwinkel wil vooraf kunnen berekenen hoeveel iedere bestelling kost en welke marge overblijft.
Wanneer de transactiekosten afhankelijk worden van de verkoopprijs, verandert die rekensom. Een duidelijk maximum kan dat probleem gedeeltelijk oplossen, maar zolang de hoogte daarvan onbekend is, blijft onzekerheid bestaan.
Van Kampen noemt de overstap bovendien een overgang die feitelijk al in gang is gezet. Ondernemers kunnen dus niet simpelweg besluiten dat ze liever bij het oude iDEAL blijven.
Juist daardoor wordt de discussie over de voorwaarden belangrijker.
Alternatieven kunnen aantrekkelijker worden
Op dit moment is Futurum volgens Van Kampen nog niet actief bezig met het zoeken naar een andere betaaloplossing. Dat kan veranderen wanneer blijkt dat Wero uiteindelijk hoge transactiekosten rekent.
Webwinkels kijken namelijk voortdurend naar de kosten van betaalmethodes. Wanneer één methode duidelijk duurder wordt, kan het aantrekkelijk worden om klanten richting andere betaalmogelijkheden te sturen.
Hoe dat landschap er in 2029 uitziet, is nu moeilijk te voorspellen. Tegen die tijd kan Wero bovendien zelf veel groter zijn geworden en kunnen ook andere betaalmethodes hun tarieven hebben aangepast.
Het is daarom nog te vroeg om te stellen dat ondernemers massaal zullen vertrekken.
Overgang is nu al zichtbaar
Consumenten hoeven niet tot 2029 te wachten voordat ze iets van de verandering merken. De overgang van iDEAL naar Wero wordt geleidelijk uitgevoerd en het nieuwe merk zal steeds zichtbaarder worden.
In eerste instantie verandert er voor de gemiddelde consument waarschijnlijk weinig aan het daadwerkelijke betaalproces. Het vertrouwde icoontje wordt vervangen en achter de schermen wordt het systeem verder omgebouwd.
De grotere veranderingen moeten later volgen. Vooral vanaf 2029 wordt het nieuwe kostenmodel voor webwinkels belangrijk.
Dat is het moment waar ondernemers nu met enige spanning naar kijken.
Niet zomaar een nieuwe naam
Daarmee blijkt de overstap van iDEAL naar Wero duidelijk meer te zijn dan een simpele naamswijziging. Voor consumenten moet het betalen gemakkelijk blijven, maar voor bedrijven verandert de manier waarop kosten worden berekend.
Tegelijkertijd krijgt Nederland toegang tot een betaalsysteem dat uiteindelijk veel breder in Europa moet werken. Betaalverzoeken, online aankopen en mogelijk zelfs betalingen aan de kassa kunnen op termijn allemaal binnen hetzelfde systeem terechtkomen.
Daar staat tegenover dat nog niet alle financiële details bekend zijn. Vooral het maximale bedrag dat ondernemers per transactie moeten betalen, wordt belangrijk.
2029 wordt beslissend voor Wero
De komende jaren zullen daarom bepalend worden voor het vertrouwen van ondernemers in Wero. Als het beloofde kostenplafond inderdaad voorkomt dat bedrijven duurder uit zijn dan bij iDEAL, kan een belangrijk deel van de zorgen verdwijnen.
Blijken de kosten uiteindelijk toch hoger te liggen, dan ontstaat een heel andere discussie. Ondernemers kunnen dan naar alternatieven kijken of proberen de extra uitgaven in hun verkoopprijzen te verwerken.
Voor consumenten is dat laatste belangrijk. Een hogere transactievergoeding hoeft namelijk nergens zichtbaar op een kassabon te staan om uiteindelijk toch uit de eigen portemonnee te komen.
Wie de komende tijd ineens Wero ziet verschijnen waar jarenlang iDEAL stond, ziet dus niet alleen een nieuw logo. Achter die ogenschijnlijk simpele verandering wordt gewerkt aan een compleet Europees betaalsysteem. En pas richting 2029 zal echt duidelijk worden of die overstap voor Nederlandse ondernemers en consumenten financieel net zo soepel verloopt als wordt beloofd.
