In Frankrijk loopt de spanning opnieuw op. President Emmanuel Macron heeft aangekondigd dat hij de komende dagen “illegale protesten” in Franse steden wil verbieden. Alleen acties die officieel zijn aangemeld en georganiseerd door de vakbonden, mogen doorgaan. Dat speelt vooral in grote steden als Parijs en Lyon, waar het al weken onrustig is op straat.
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
Macron grijpt hard in tegen protesten
Macron sprak donderdag met hoge functionarissen van de inlichtingendiensten en een aantal belangrijke ministers. Na dat overleg was hij duidelijk: hij wil geen “illegale acties” meer zien in de Franse steden.
Volgens hem gaat het niet om alle demonstraties. Acties van vakbonden, die netjes worden aangemeld bij de autoriteiten, mogen doorgaan. Maar spontane of niet-aangemelde protesten, vooral ’s avonds en in het weekend, wil hij laten verbieden.
In meerdere Franse steden zijn de autoriteiten nu extra streng:
- Parijs had al aangekondigd nieuwe demonstraties uit voorzorg te verbieden
- Andere steden namen vergelijkbare maatregelen
- Donderdag sloot ook Lyon zich daarbij aan en verbood alle acties die voor zaterdag waren gepland
De Franse overheid probeert met die verboden nieuwe onrust en geweld te voorkomen.
Woede in Frankrijk groeit al weken
De onrust begon eerder deze maand bij scholieren. Zij gingen de straat op uit boosheid over de staat van het Franse onderwijssysteem. Volgens hen is het onderwijs verwaarloosd en zijn de vooruitzichten somber.
Wat begon met middelbare scholieren en studenten, sloeg al snel over naar andere groepen in de samenleving. In korte tijd groeide het uit tot landelijke protesten, in verschillende steden tegelijk. Franse media spreken inmiddels over de grootste protestgolf in jaren.
Bij de acties is een mix te zien van:
- Vreedzame demonstraties overdag
- Spontane, soms gewelddadige avondprotesten
- Groepen die zich juist willen afzetten tegen president Macron en zijn beleid
Veel Fransen zijn al langer ontevreden over Macron. Hij wordt vaak gezien als een president die ver van “de gewone man” afstaat en wordt omschreven als historisch impopulair.
Macron wijst naar extreemlinks
Macron zelf legt de schuld voor de uit de hand gelopen acties niet bij de scholieren of de vakbonden, maar bij extreemlinkse groeperingen. Volgens hem maken zij misbruik van de onvrede in het land.
Hij zei daarover: “Afgelopen zaterdag zagen we politieke en opruiende acties van extreemlinkse groeperingen die als doel hebben om de republiek ten val te brengen.”
Met zulke woorden maakt hij duidelijk dat hij de situatie niet alleen ziet als gewone straatprotesten, maar als een bedreiging voor de Franse staat. Dat is stevige taal en zal in Frankrijk opnieuw tot debat leiden.
Tegelijk probeert hij de grotere vakbonden en georganiseerde acties niet volledig tegen zich in het harnas te jagen. Door juist te benadrukken dat alleen “illegale” acties worden aangepakt en dat vakbondsacties wél mogen, trekt hij een duidelijke streep: georganiseerde demonstratie ja, ongecontroleerde rellen nee.
Steden als Parijs en Lyon op slot
Frankrijk “zet zich schrap” voor het komende weekend. Vooral in de grote steden worden extra maatregelen genomen.
Parijs liet al eerder weten nieuwe demonstraties uit voorzorg te verbieden. De hoofdstad heeft veel ervaring met grote protesten, zoals de Gele Hesjes van een paar jaar geleden. De autoriteiten zijn bang dat de huidige acties net zo kunnen ontsporen.
Nu sluit ook Lyon, de derde stad van het land, zich daar openlijk bij aan. Lyon heeft donderdag aangekondigd dat alle voor zaterdag geplande acties verboden worden. Het doel is om mogelijke onrust vóór te zijn, in plaats van er achteraf op te moeten reageren.
Het gevolg is dat mensen die toch de straat op willen, dat in principe alleen nog binnen de lijntjes mogen doen: bij acties die van tevoren zijn aangemeld en goedgekeurd.
Illegale protesten, wat betekent dat precies
In Frankrijk, net als in Nederland en België, geldt dat demonstraties meestal moeten worden aangemeld bij de gemeente of de politie. Zo weten de autoriteiten:
- Waar de groep verzamelt
- Welke route gelopen wordt
- Hoeveel mensen ongeveer worden verwacht
- Of er extra politie of verkeerregelaars nodig zijn
Als organisatoren dat niet doen, kan een actie worden bestempeld als “illegaal”. Ook als een demonstratie door de overheid officieel is verboden, maar toch doorgaat, wordt zo’n protest gezien als illegaal.
Macron heeft nu duidelijk gezegd dat juist díe acties moeten worden tegengehouden. In de praktijk kan dat betekenen:
- Meer politie op straat
- Sneller ingrijpen bij samenscholingen
- Boetes of aanhoudingen voor organisatoren en relschoppers
Georganiseerde, vooraf aangemelde vakbondsacties mogen daarentegen doorgaan. Dat zijn vaak de grote optochten met spandoeken, vakbondsvlaggen en vooraf afgesproken routes.
Spanningsveld tussen veiligheid en demonstratierecht
Met het verbieden van demonstraties raakt Frankrijk aan een gevoelig punt: het recht om te demonstreren. Dat recht ligt vast in de Franse grondwet, net als in Nederland en België. Tegelijk heeft de overheid de plicht om de openbare orde te bewaken.
Dat zorgt voor een spanningsveld. Want waar ligt de grens tussen:
- Beschermen tegen relschoppers en geweld
- En het inperken van mensen die gewoon hun ongenoegen willen uiten
Macron legt de nadruk sterk op veiligheid en het voorkomen van geweld in de steden. Zijn tegenstanders zullen juist wijzen op het risico dat ook vreedzame protesten hierdoor onder druk komen te staan.
Dat debat is in Frankrijk niet nieuw. Tijdens eerdere protestgolven, zoals rond de pensioenhervormingen en de Gele Hesjes, werd ook fel gediscussieerd over politieoptreden, traangas, arrestaties en demonstratieverboden.
Historisch impopulaire president onder vuur
Macron wordt omschreven als historisch impopulair. Hij heeft geen grote meerderheid achter zich en ligt al jaren onder het vergrootglas. Zijn beleid rond pensioenen, economie en binnenlandse veiligheid leverde eerder al felle protesten op.
In de huidige situatie komt daar een nieuw element bij: de rol van jongeren en scholieren. Dat maakt de beelden op straat anders dan bij eerdere protesten. Jongeren voor schoolgebouwen, blokkades bij middelbare scholen en universiteiten: het raakt een gevoelige snaar in de Franse samenleving.
Voor Macron is het dan ook een lastig evenwicht:
- Te soft optreden kan overkomen als zwakte
- Te hard ingrijpen kan de woede juist verder aanwakkeren
Door nu extreemlinks aan te wijzen als schuldige, probeert hij de protesten te framen als iets dat wordt aangejaagd door kleinere radicale groepen, en niet als een brede volksbeweging tegen zijn beleid.
Wat kan dit betekenen voor Nederland en België
Voor mensen in Nederland en Vlaanderen is Frankrijk geen ver-van-je-bed-show. Veel mensen gaan er op vakantie, hebben er familie wonen of volgen het nieuws uit gewoonte. Onrust in grote Franse steden kan gevolgen hebben voor:
- Openbaar vervoer: extra controles of verstoringen rond grote stations
- Verkeer: afgesloten straten en omleidingen in en rond de binnensteden
- Veiligheidssituatie: bepaalde wijken die tijdelijk worden afgeraden voor toeristen
Voor wie binnenkort naar steden als Parijs of Lyon wil, is het verstandig om kort voor vertrek even de recente informatie over de situatie te checken, bijvoorbeeld via reisadviezen van officiële instanties of het lokale nieuws.
Grote landelijke blokkades of grensacties zijn in deze situatie nog niet aan de orde gemeld. Het gaat nu vooral om protesten ín de steden zelf.
Wat er de komende dagen wordt verwacht
Frankrijk kijkt nu vooral naar het komende weekend. De vrees is dat de onvrede opnieuw kan uitlopen op rellen, zeker als er veel jongeren en activistische groeperingen op de been komen.
De komende dagen valt in elk geval te verwachten:
- Extra politie-aanwezigheid in grote steden
- Strenge controles op niet-aangemelde bijeenkomsten
- Doorlopende discussie over de rol van extreemlinks en het beleid van Macron
Of de demonstratieverboden en harde woorden van Macron de rust gaan terugbrengen, moet blijken. De onvrede over onderwijs en de bredere boosheid over zijn presidentschap verdwijnen daar niet mee. De situatie blijft dus spannend, zowel voor de Franse regering als voor iedereen die binnenkort naar Frankrijk gaat of er mensen kent.
Bron: NU
