Henk (72) heeft zijn hele leven hard gewerkt. Hij was jarenlang de spil van zijn gezin en altijd bezig. Maar sinds hij met pensioen is, worstelt hij met een gevoel dat hij nooit eerder kende: het gevoel van overbodigheid. “Ik voel me overbodig sinds mijn pensioen,” zegt hij, terwijl hij zijn handen langzaam over zijn knieën wrijft. “Niemand heeft me meer nodig.”
Henk had altijd een doel, een reden om ’s ochtends op te staan. Zijn werk gaf hem structuur en betekenis. Elke dag had hij zijn taken en verantwoordelijkheden, of dat nu op kantoor was of thuis.
Maar sinds zijn pensioen is alles veranderd. Die vaste routine die hij zo gewend was, verdween in één klap. En met die routine verdween ook zijn gevoel van waarde.
Veel gepensioneerden worstelen met het idee dat ze plotseling niets meer bijdragen. Henk is geen uitzondering. Hij vertelt dat zijn dagen nu vaak leeg aanvoelen.
“Vroeger was ik altijd in de weer, er was altijd wel iets te doen. Nu lijkt het alsof ik alleen maar tijd aan het uitzitten ben.” Dit gevoel van doelloosheid is voor veel mensen een van de grootste uitdagingen van het ouder worden.
Henk voelt dat zijn familie het goed bedoelt, maar hij merkt dat hij steeds minder betrokken wordt bij de dagelijkse gang van zaken. Zijn kinderen hebben hun eigen leven, druk met werk en gezin.
“Ze komen wel langs, maar het is anders,” vertelt Henk. “Vroeger belden ze me om raad te vragen, om te helpen met klussen of voor advies. Nu lijkt het alsof ze dat niet meer nodig hebben. Ze doen hun eigen ding, en dat is natuurlijk logisch, maar het maakt me wel verdrietig.”
Het is een bekend probleem onder gepensioneerden: de verschuiving van een actief, betrokken leven naar een rustiger bestaan kan zwaar vallen. Veel ouderen zoals Henk hebben het gevoel dat hun rol in de samenleving is uitgespeeld.
Dit kan leiden tot gevoelens van eenzaamheid en depressie. “Ik ben nog steeds dezelfde persoon,” zegt Henk. “Maar het lijkt alsof de wereld om me heen me vergeten is.”
Henk beseft dat hij moet leren omgaan met deze nieuwe fase in zijn leven, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. “Ik probeer bezig te blijven, ik wandel veel en lees boeken, maar het vult niet dat gat dat mijn werk en het zorgen voor mijn gezin achterliet.”
Het gevoel van onmisbaarheid, iets wat Henk zijn hele leven heeft gehad, is ineens verdwenen, en dat is moeilijk te accepteren.
Hoewel Henk soms het gevoel heeft dat hij geen nut meer heeft, probeert hij toch manieren te vinden om zich waardevol te voelen. “Ik ben vrijwilliger geworden bij een lokale voedselbank,” zegt hij. “Het geeft me weer een doel. Ik voel dat ik iets beteken, dat ik nog steeds van waarde ben voor anderen. Maar toch, die leegte blijft.”
Het is belangrijk om te erkennen dat veel gepensioneerden zoals Henk met dezelfde gevoelens worstelen. Het verlies van een dagelijkse routine en de rol van ‘broodwinner’ of ‘zorgverlener’ kan een grote impact hebben op iemands gevoel van eigenwaarde.
Voor Henk is het vrijwilligerswerk een stap in de goede richting, maar het blijft een dagelijkse strijd om zijn nieuwe rol in het leven te accepteren.
Het verhaal van Henk benadrukt de noodzaak om meer aandacht te besteden aan de mentale gezondheid van gepensioneerden. Het is niet alleen belangrijk dat ze fysiek gezond blijven, maar ook dat ze zich gewaardeerd en nodig voelen. “Ik wil niet alleen zijn,” zegt Henk. “Ik wil nog steeds een verschil maken, hoe klein dat verschil ook is.”
Voor veel ouderen is het vinden van een nieuwe betekenis in het leven na hun pensioen een uitdaging. Maar zoals Henk laat zien, is het mogelijk om nieuwe wegen te vinden, nieuwe doelen te stellen en opnieuw waarde te creëren, zelfs in de later jaren van het leven.
Het is een kwestie van zoeken, aanpassen en soms accepteren dat het leven nu eenmaal verandert. En bovenal: weten dat ze nog steeds een waardevolle rol in de samenleving kunnen spelen, ongeacht hun leeftijd.
