Autorijden zoals we dat nu kennen, kan over enkele jaren flink veranderen. De Europese Commissie onderzoekt namelijk een opvallend plan waarbij nieuwe auto’s automatisch afremmen zodra de bestuurder harder rijdt dan de toegestane maximumsnelheid. Waar automobilisten nu nog een waarschuwing krijgen, zou de auto straks zelf kunnen ingrijpen en voorkomen dat er te hard wordt gereden.
Het idee zorgt nu al voor veel discussie. Voorstanders verwachten dat het aantal verkeersslachtoffers flink kan dalen, terwijl critici zich zorgen maken over privacy, technische storingen en de vraag of automobilisten nog wel zelf de controle houden. Hoewel er nog geen definitief besluit is genomen, zou een invoering vanaf 2030 tot de mogelijkheden behoren.
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
EU onderzoekt nieuw snelheidssysteem
De Europese Commissie voert momenteel gesprekken met autofabrikanten en verkeersveiligheidsorganisaties over een mogelijke uitbreiding van de bestaande veiligheidsregels voor auto’s.
Volgens verschillende bronnen wordt onderzocht of nieuwe auto’s in de toekomst automatisch moeten ingrijpen wanneer een bestuurder de maximumsnelheid overschrijdt. Dat zou betekenen dat een voertuig niet alleen waarschuwt, maar ook daadwerkelijk voorkomt dat harder wordt gereden dan is toegestaan.
De Britse krant The Telegraph meldt dat het plan zich nog in een verkennende fase bevindt. Er ligt op dit moment dus nog geen officieel wetsvoorstel op tafel.
Wel wordt gesproken over een mogelijke invoering rond 2030, uitsluitend voor nieuw verkochte auto’s binnen de Europese Unie.
Hoe het systeem werkt
Het voorgestelde systeem maakt gebruik van meerdere technologieën die samen bepalen welke maximumsnelheid op een bepaalde weg geldt.
Zo worden satellietnavigatie, digitale wegenkaarten, 5G-verbindingen en camera’s gecombineerd. De camera’s herkennen verkeersborden langs de weg, terwijl navigatiegegevens controleren op welke locatie de auto zich bevindt.
Zodra het voertuig een gebied binnenrijdt waar een lagere maximumsnelheid geldt, kan de software automatisch het motorvermogen beperken. Hierdoor wordt voorkomen dat de bestuurder harder rijdt dan wettelijk is toegestaan.
In uitzonderlijke noodsituaties zou het systeem tijdelijk kunnen worden uitgeschakeld, zodat de bestuurder korte tijd extra snelheid kan maken wanneer dat noodzakelijk is.
Voortbouwend op bestaande ISA
Voor veel automobilisten klinkt het idee misschien nieuw, maar de basis is al aanwezig in moderne auto’s.
Sinds juli 2024 zijn alle nieuwe auto’s die binnen de Europese Unie worden verkocht verplicht uitgerust met Intelligent Speed Assistance, beter bekend als ISA.
Dat systeem herkent de geldende maximumsnelheid en waarschuwt bestuurders wanneer zij te hard rijden. Afhankelijk van het automerk gebeurt dat via een geluidssignaal, een trilling in het stuur of een melding op het dashboard.
Momenteel blijft de uiteindelijke beslissing nog volledig bij de bestuurder. De waarschuwing kan eenvoudig worden genegeerd.
Het nieuwe plan gaat een flinke stap verder doordat de auto zelf actief zou kunnen ingrijpen.
Waarom de EU dit onderzoekt
De belangrijkste reden achter het voorstel is verkeersveiligheid.
Volgens verkeersveiligheidsorganisaties blijft een te hoge snelheid een van de belangrijkste oorzaken van ernstige verkeersongevallen en dodelijke slachtoffers op Europese wegen.
Door voertuigen automatisch binnen de maximumsnelheid te laten rijden, hopen voorstanders dat het aantal zware ongelukken aanzienlijk kan afnemen.
Zij vergelijken de mogelijke invoering zelfs met eerdere grote veiligheidsmaatregelen, zoals de verplichte veiligheidsgordel. Ook daar was aanvankelijk veel weerstand tegen, terwijl die maatregel inmiddels algemeen wordt gezien als een van de belangrijkste verbeteringen voor de verkeersveiligheid.
Techniek roept vragen op
Tegenstanders wijzen echter op verschillende technische problemen die nog niet volledig zijn opgelost.
In de praktijk blijkt de huidige snelheidsherkenning namelijk niet altijd foutloos te werken. Camera’s missen soms verkeersborden doordat deze slecht zichtbaar zijn of gedeeltelijk worden afgedekt door bomen, vrachtwagens of andere obstakels.
Ook digitale kaarten bevatten niet altijd de meest actuele maximumsnelheden. Wanneer een gemeente een snelheid aanpast, duurt het soms enige tijd voordat alle navigatiesystemen die wijziging hebben verwerkt.
Daarnaast kan gps niet overal even nauwkeurig zijn, waardoor voertuigen soms denken dat zij op een andere weg rijden dan daadwerkelijk het geval is.
Critici vrezen dat een auto hierdoor onverwacht snelheid kan verminderen op momenten waarop dat eigenlijk niet nodig is.
Kan dat gevaarlijk worden?
Juist dat punt zorgt voor veel discussie.
Wanneer een auto plotseling automatisch afremt terwijl achteropkomend verkeer daar geen rekening mee houdt, kan volgens deskundigen juist een gevaarlijke situatie ontstaan.
Denk bijvoorbeeld aan een snelweg waar een voertuig onverwacht vermogen verliest doordat het systeem een verkeerd verkeersbord heeft gelezen.
Ook tijdelijke snelheidsborden bij wegwerkzaamheden of elektronische matrixborden kunnen voor uitdagingen zorgen. Het systeem zal in dergelijke situaties foutloos moeten kunnen bepalen welke maximumsnelheid daadwerkelijk geldt.
Voordat automatische snelheidsbegrenzing verplicht kan worden, zal de techniek dus vrijwel foutloos moeten functioneren.
Privacy speelt grote rol
Naast de technische betrouwbaarheid leven ook zorgen over privacy.
Om goed te kunnen functioneren maakt het systeem gebruik van locatiegegevens, digitale kaarten en verschillende communicatietechnieken.
Sommige critici vragen zich af hoeveel gegevens daarbij worden verzameld en wie daar uiteindelijk toegang toe krijgt.
De Europese Commissie heeft nog geen details bekendgemaakt over hoe eventuele gegevens worden verwerkt of opgeslagen. Mochten de plannen verder worden uitgewerkt, dan zal privacy naar verwachting een belangrijk onderdeel van de discussie worden.
Binnen de Europese Unie gelden strenge regels voor de bescherming van persoonsgegevens, waardoor eventuele nieuwe systemen aan uitgebreide privacy-eisen moeten voldoen.
Cybersecurity belangrijk aandachtspunt
Ook digitale veiligheid krijgt veel aandacht.
Een auto die zelfstandig kan ingrijpen in het rijgedrag moet uitstekend beveiligd zijn tegen hackers en andere vormen van cybercriminaliteit.
Deskundigen wijzen erop dat iedere nieuwe techniek die voertuigen gedeeltelijk aanstuurt, ook nieuwe beveiligingsrisico’s met zich meebrengt.
Daarom zal eventuele wetgeving waarschijnlijk gepaard gaan met zware eisen op het gebied van softwarebeveiliging, updates en digitale bescherming.
Autofabrikanten investeren nu al miljarden euro’s in systemen die voertuigen beter beschermen tegen digitale aanvallen.
Gevolgen voor automobilisten
Mocht het systeem uiteindelijk verplicht worden, dan verandert er vooral iets voor mensen die vanaf dat moment een nieuwe auto kopen.
De plannen hebben namelijk uitsluitend betrekking op nieuw verkochte voertuigen. Bestuurders van bestaande auto’s hoeven hun voertuig niet achteraf aan te passen.
Toch zal de verandering voor veel automobilisten groot zijn. Voor het eerst krijgt een auto dan namelijk de mogelijkheid om daadwerkelijk in te grijpen wanneer de bestuurder harder wil rijden dan volgens de verkeersregels is toegestaan.
Voor sommige bestuurders voelt dat als een logische volgende stap in de ontwikkeling van moderne veiligheidssystemen. Anderen vrezen juist dat het rijplezier en de eigen verantwoordelijkheid hierdoor steeds verder verdwijnen.
Wanneer komt het systeem?
Op dit moment is nog helemaal niet zeker of de plannen daadwerkelijk worden ingevoerd.
Een woordvoerder van de Europese Commissie benadrukt dat er nog geen definitief voorstel ligt. De gesprekken met autofabrikanten, verkeersveiligheidsorganisaties en andere betrokken partijen zijn bedoeld om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor toekomstige regelgeving.
Mocht uiteindelijk worden besloten om automatische snelheidsbegrenzing verplicht te stellen, dan wordt 2030 het meest genoemde jaar voor een mogelijke invoering.
Dat betekent dat er eerst nog uitgebreide onderzoeken, technische tests en politieke besluitvorming zullen plaatsvinden.
Discussie nog lang niet voorbij
Het voorstel laat zien dat de auto van de toekomst steeds slimmer wordt. Systemen die bestuurders ondersteunen bij het rijden zijn inmiddels heel normaal geworden, maar een auto die zelfstandig voorkomt dat te hard wordt gereden, gaat voor veel mensen een stap verder.
Voorstanders zien een enorme kans om het aantal verkeersslachtoffers terug te dringen. Tegenstanders waarschuwen juist voor technische fouten, privacyproblemen en een verdere beperking van de controle van de bestuurder.
Of het systeem uiteindelijk daadwerkelijk verplicht wordt, moet de komende jaren blijken. Vast staat wel dat de discussie over automatische snelheidsbegrenzing voorlopig nog niet is afgelopen en dat miljoenen Europese automobilisten de ontwikkelingen met belangstelling zullen volgen.
