Nederland heeft te maken met een serieuze winterperiode en dat zorgt niet alleen voor mooie witte landschappen, maar ook voor gevaarlijke verkeerssituaties.
Ondanks herhaalde waarschuwingen blijken nog altijd automobilisten met zomerbanden de weg op te gaan terwijl sneeuw en gladheid het verkeer ontregelen. Volgens Rijkswaterstaat is dat een risico dat nu echt niet meer genomen kan worden.
De boodschap is helder: wie met zomerbanden rijdt bij sneeuw en ijs, brengt niet alleen zichzelf maar ook anderen in gevaar.
Zomerbanden en sneeuw: een slechte combinatie
Zomerbanden zijn ontworpen voor temperaturen boven de zeven graden. Zodra het kouder wordt, verhardt het rubber en neemt de grip drastisch af.
In combinatie met sneeuw of ijs ontstaat een situatie waarin sturen, remmen en optrekken nauwelijks meer gecontroleerd verlopen.
Toch ziet Rijkswaterstaat dat er deze week nog steeds voertuigen met zomerbanden op de weg rijden.
Volgens directeur-generaal Martin Wijnen is dat niet alleen onverstandig, maar ronduit gevaarlijk. Bestuurders onderschatten hoe weinig grip ze hebben en overschatten hun eigen rijvaardigheid.
Schade en stilstand door verkeerde banden
De gevolgen laten zich inmiddels zien op de wegen.
In de eerste dagen van de sneeuwval strandden vrachtwagens op lichte hellingen, stonden auto’s dwars op rijstroken en ontstonden gevaarlijke situaties door geschaarde voertuigen. Veel van die incidenten hadden volgens Rijkswaterstaat te maken met onvoldoende grip.
Opvallend is dat dit probleem in de dagen daarna afnam. Dat wijst erop dat een deel van de weggebruikers hun gedrag heeft aangepast.
Minder verkeer, lagere snelheden en meer thuiswerken zorgden voor een beheersbaarder verkeersbeeld. Toch blijven zomerbanden een terugkerend probleem.
Verkeer past zich aan, maar niet iedereen
Volgens Rijkswaterstaat is er sprake van een duidelijke leercurve. Automobilisten lijken te leren van de eerste sneeuwdag. Er wordt rustiger gereden, meer afstand gehouden en vaker gekozen om niet de weg op te gaan.
Tegelijkertijd blijven er incidenten plaatsvinden. Het aantal ongevallen en vastlopers ligt nog altijd hoger dan op een gemiddelde winterdag. Dat laat zien dat niet iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt.
Navigatiesystemen kleuren wegen geel, wat vaak wordt geïnterpreteerd als file. In werkelijkheid gaat het meestal om langzaam rijdend verkeer dat zich aanpast aan de omstandigheden.
Dat is positief, maar alleen effectief als voertuigen technisch geschikt zijn voor winterweer.
Waarom winterbanden het verschil maken
Winterbanden blijven flexibel bij lage temperaturen en hebben een profiel dat sneeuw en water beter afvoert. Daardoor ontstaat aanzienlijk meer grip bij remmen en sturen.
Het verschil tussen zomer- en winterbanden kan bij een noodstop meerdere meters bedragen.
Die extra meters kunnen het verschil betekenen tussen veilig stoppen of een aanrijding. Vooral op bruggen, viaducten en op- en afritten is dat cruciaal. Juist daar bevriest het wegdek sneller.
Complimenten voor weggebruikers, maar waarschuwing blijft
Rijkswaterstaat benadrukt dat veel automobilisten zich wel degelijk verantwoordelijk gedragen. Het verkeer op hoofdwegen was in de ochtenduren aanzienlijk lager dan normaal.
Ongeveer een derde van het gebruikelijke verkeer bleef weg, mede door massaal thuiswerken.
Dat maakte de spits beheersbaar, ondanks de gladheid. Toch wil Rijkswaterstaat voorkomen dat mensen hierdoor een vals gevoel van veiligheid krijgen. Minder verkeer betekent niet dat de omstandigheden minder gevaarlijk zijn.
Gladheidsbestrijding draait op volle toeren
Achter de schermen wordt er dag en nacht gewerkt om de wegen begaanbaar te houden. Op piekmomenten zijn er tot 1500 mensen tegelijk bezig met strooien en sneeuwruimen. Het doel is om de wegen zoveel mogelijk ‘zwart’ te houden, zodat sneeuw en ijs minder kans krijgen.
Rijkswaterstaat beschikt over een grote zoutvoorraad en heeft deze winter al een aanzienlijk deel daarvan ingezet.
Honderden strooiwagens rijden continu rond om hoofdwegen toegankelijk te houden. Toch kan gladheidsbestrijding niet alles oplossen.
Eigen verantwoordelijkheid blijft doorslaggevend
Hoeveel zout er ook wordt gestrooid en hoe hard er ook wordt gewerkt, de verantwoordelijkheid ligt uiteindelijk bij de weggebruiker. Wie met verkeerde banden de weg op gaat, vergroot het risico op ongelukken aanzienlijk.
Rijkswaterstaat benadrukt dat voorbereiding essentieel is. Dat begint bij geschikt schoeisel voor de auto. Winterbanden of all-seasonbanden met wintercertificering zijn geen luxe, maar een noodzakelijke veiligheidsmaatregel bij dit weer.
Donderdag opnieuw gladheid verwacht
Voor de komende dagen wordt opnieuw gewaarschuwd voor gladheid door bevriezing van natte weggedeelten en achterblijvende sneeuwresten. Vooral in de ochtend- en avonduren kan het verraderlijk glad zijn.
Wie toch de weg op moet, wordt dringend geadviseerd om zich goed voor te bereiden. Dat betekent: juiste banden, voldoende ruitensproeiervloeistof, een schone ruit en aangepaste rijstijl.
Waarom Nederland bij sneeuw snel vastloopt
Nederland is niet ingericht op langdurige sneeuwperiodes. Dat betekent niet dat het systeem faalt, maar wel dat het kwetsbaar is. Smalle wegen, druk verkeer en weinig ruimte om uit te wijken maken elke fout direct zichtbaar.
Zomerbanden versterken dat probleem. Eén voertuig zonder grip kan een hele rijstrook blokkeren en daarmee het verkeer kilometers lang ontregelen.
