Trouwe klanten van Lidl moeten wennen aan een grote verandering in de supermarkt. De discountketen heeft aangekondigd te stoppen met populaire bulkaanbiedingen zoals 1+1 gratis en tweede halve prijs.
Daarmee is Lidl de eerste grote supermarkt in Nederland die expliciet afscheid neemt van deze vorm van korting.
Volgens het bedrijf is het tijd voor meer eerlijkheid en transparantie over prijzen, zonder dat klanten zich gedwongen voelen om meer te kopen dan ze nodig hebben.
De aankondiging zorgt voor veel reacties, want juist dit soort aanbiedingen trekken al jaren grote aantallen koopjesjagers naar de winkel. Toch krijgt Lidl ook steun uit onverwachte hoek.
Consumentenbond juicht besluit toe
De Consumentenbond reageert positief op het besluit van Lidl. De organisatie strijdt al jarenlang tegen stapelkortingen en ziet ze als een belangrijke oorzaak van hoge supermarktprijzen in Nederland.
Volgens de Consumentenbond lijken aanbiedingen als 1+1 gratis aantrekkelijk, maar leiden ze er juist toe dat de normale prijzen structureel hoger liggen dan in andere Europese landen.
De consumentenorganisatie benadrukt dat zij niet tegen aanbiedingen op zich is. Het probleem zit vooral in het feit dat consumenten meerdere stuks moeten kopen om überhaupt van korting te profiteren. Dat is volgens hen niet transparant en niet eerlijk, vooral voor mensen met een kleiner budget.
Brief aan informateur gaf extra druk
Het besluit van Lidl komt kort nadat de Consumentenbond samen met Foodwatch en onderzoeksbureau Questionmark een brief stuurde aan informateur Rianne Letschert. In die brief werd opnieuw gepleit voor strengere regels rond stapelkortingen in supermarkten.
De organisaties stelden dat het huidige systeem consumenten misleidt en aanzet tot overbodige aankopen. Dat Lidl nu als eerste grote keten de stap zet, wordt gezien als een belangrijke doorbraak in die discussie.
Waarom stapelkortingen volgens critici problematisch zijn
Volgens de Consumentenbond stimuleren bulkaanbiedingen mensen om meer te kopen dan ze eigenlijk van plan waren.
Een tweede reep chocola of een extra pak koekjes belandt sneller in het winkelmandje, simpelweg omdat het financieel ongunstig voelt om de aanbieding te laten liggen.
In de praktijk blijkt echter dat die extra producten vaak sneller worden opgegeten of zelfs worden weggegooid.
Bovendien ervaren veel mensen een soort druk: wie niet meedoet aan de actie, heeft het gevoel geld te laten liggen. Niet iedereen kan of wil zich dat veroorloven, waardoor het systeem volgens critici oneerlijk uitpakt.
Niet alleen nadelen voor consumenten
Toch zijn er ook deskundigen die wijzen op een keerzijde van het verdwijnen van stapelkortingen. Laurens Sloot, hoogleraar ondernemerschap in de detailhandel aan de Rijksuniversiteit Groningen, stelt dat juist grotere gezinnen en mensen met lagere inkomens profiteren van dit soort acties.
Volgens hem maken promoties A-merken toegankelijker voor mensen met een kleinere portemonnee. Zonder stapelkortingen zouden deze producten voor sommige huishoudens buiten bereik blijven. Dat maakt de discussie complexer dan alleen de vraag of stapelkortingen goed of slecht zijn.
Normale prijzen blijven een probleem
Ondanks dat nuancepunt erkent ook Sloot dat het systeem mankementen heeft. Doordat supermarkten zwaar leunen op bulkaanbiedingen, liggen de standaardprijzen vaak hoger. Dat zorgt ervoor dat consumenten het overzicht verliezen en nauwelijks nog weten wat een product werkelijk hoort te kosten.
Volgens de Consumentenbond is dit precies het kernprobleem. Nederland kent een ongekende hoeveelheid aanbiedingen, waardoor de ‘echte’ prijs van boodschappen steeds verder uit beeld raakt.
Lidl: Nederland is doorgeslagen met acties
Lidl zelf is duidelijk over de motivatie achter het besluit. De supermarkt had naar eigen zeggen jaarlijks ongeveer negenhonderd stapelkortingen in de folders staan.
Die verdwijnen nu volledig. Andere acties blijven wel bestaan, zoals van/voor-aanbiedingen en XXL-verpakkingen waarbij de prijs per kilo of per stuk lager ligt.
Ceo Peter de Roos stelt dat Nederland is doorgeslagen in het aanbod van acties. Volgens hem geven stapelkortingen een gevoel van voordeel, terwijl consumenten in de praktijk vaak niet beter af zijn. Door de focus te verleggen naar de echte prijs wil Lidl duidelijk maken waar klanten daadwerkelijk voor betalen.
Gaan klanten dit accepteren?
De grote vraag is wat dit besluit betekent voor de omzet van Lidl. Retailexpert Dirk Mulder verwacht dat het stopzetten van 1+1-acties sommige klanten zal afschrikken. Veel Nederlanders bezoeken supermarkten juist vanwege dit soort aanbiedingen.
Toch denkt hij dat de schade voor Lidl beperkt blijft. In vergelijking met andere ketens, zoals Albert Heijn, was het aandeel stapelkortingen bij Lidl al relatief klein. Daardoor is de impact waarschijnlijk minder groot dan men op het eerste gezicht zou denken.
Aanbiedingen vervormen het prijsgevoel
Mulder wijst ook op een ander probleem: consumenten hebben door het constante bombardement aan acties nauwelijks nog een idee van wat boodschappen normaal kosten. Zelfs bij producten als fruit of groente wordt vaak een tweede gratis aangeboden, terwijl die in de praktijk soms al bedorven is tegen de tijd dat hij wordt gebruikt.
Het gevolg is dat het prijsgevoel verdwijnt en mensen zich vooral laten leiden door kortingen in plaats van door werkelijke waarde.
Meer transparantie als nieuw uitgangspunt
Met het schrappen van stapelkortingen wil Lidl inzetten op eenvoud en duidelijkheid. Klanten hoeven niet langer extra producten in huis te halen om ‘voordeel’ te krijgen. In plaats daarvan zien ze direct wat een artikel kost en kunnen ze zelf bepalen of dat het waard is.
Volgens Lidl past deze aanpak beter bij de oorspronkelijke gedachte achter discount: lage, eerlijke prijzen zonder verborgen voorwaarden.
Stap in goede richting of verlies voor de consument?
Voor de Consumentenbond is de koerswijziging van Lidl een stap in de juiste richting. Minder verleiding tot overconsumptie, meer transparantie en uiteindelijk eerlijkere prijzen.
Tegelijkertijd blijft de vraag of andere supermarkten dit voorbeeld gaan volgen, of dat Lidl juist klanten verliest aan ketens die wél blijven strooien met 1+1-acties.
Eén ding is duidelijk: het besluit van Lidl zet de discussie over supermarktprijzen en aanbiedingen opnieuw op scherp. Of consumenten hier op de lange termijn beter van worden, zal pas blijken als de rook is opgetrokken en het nieuwe prijsbeleid zijn werk doet.
