De laatste jaren is het gebruik van fatbikes onder jongeren steeds populairder geworden. Deze trend gaat echter gepaard met een zorgwekkende stijging van het aantal ongelukken.
Volgens recente gegevens van het kenniscentrum VeiligheidNL zijn in 2022 zeven fatbikebestuurders op de spoedeisende hulp beland, terwijl dit aantal in 2023 dramatisch steeg naar maar liefst 59. Alleen al in de eerste vier maanden van dit jaar waren er 33 incidenten.
Onderzoekers voorspellen dat, als deze trend aanhoudt, het aantal ongelukken in 2024 kan oplopen tot wel 100. Een recent voorval, waarbij twee jonge meisjes uit Breda zwaargewond raakten na een aanrijding met een auto, benadrukt de urgentie van deze kwestie.
Door de verontrustende stijging van het aantal ongelukken zijn er oproepen gedaan om een minimumleeftijd in te stellen voor het gebruik van fatbikes. VeiligheidNL heeft gepleit voor een verbod op fatbikes voor kinderen jonger dan 16 jaar, omdat deze jonge bestuurders vaak onvoldoende in staat zijn om risico’s goed in te schatten. Dit leidt tot onnodige gevaren, zowel voor henzelf als voor andere weggebruikers.
Het idee achter een minimumleeftijd is gebaseerd op de veronderstelling dat oudere jongeren beter in staat zijn om risico’s te beoordelen en verantwoordelijker met fatbikes om te gaan. De bredere banden van fatbikes zorgen voor een andere rijervaring en verhogen het risico op ongelukken. Het is begrijpelijk dat ouders, scholen en beleidsmakers zich zorgen maken over de veiligheid van deze jonge rijders.
Toch blijkt het juridisch gezien een complex probleem te zijn om een minimumleeftijd in te voeren. Onderzoeksbureau Sweco heeft, in opdracht van de minister van Infrastructuur en Waterstaat, onderzocht of het mogelijk is om een specifieke leeftijdsgrens voor fatbikes in te voeren.
Hun conclusie is helder: het is niet juridisch haalbaar om fatbikes van andere e-bikes te onderscheiden. Hoewel fatbikes herkenbaar zijn aan hun bredere banden, is dit onderscheid volgens de onderzoekers niet voldoende om aparte regelgeving te rechtvaardigen.
Bovendien zou een regel die alleen gericht is op de banden eenvoudig te omzeilen zijn door de banden iets dunner te maken. Dit maakt het creëren van effectieve en handhaafbare regels nog ingewikkelder.
In reactie op de verontrustende cijfers hebben 45 burgemeesters eind vorig jaar een brief gestuurd aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Ze pleiten voor een minimumleeftijd voor alle e-bikes. Hoewel het juridisch gezien mogelijk is om zo’n brede leeftijdsgrens in te voeren, zijn er praktische bezwaren.
Onderzoekers van Sweco wijzen erop dat een dergelijke maatregel een aanzienlijke groep van ongeveer 32.000 scholieren in landelijke gebieden zou benadelen. Deze leerlingen zijn vaak afhankelijk van e-bikes om naar school te komen, en het instellen van een leeftijdsgrens zou hun mobiliteit ernstig kunnen belemmeren.
Het dilemma blijft bestaan: terwijl de veiligheid van jongeren op fatbikes en e-bikes steeds meer onder druk staat, is het vinden van een juridische en praktische oplossing complex.
Het is van belang om alternatieve maatregelen en voorlichtingscampagnes te overwegen om de veiligheid van deze jonge weggebruikers te waarborgen zonder hen onevenredig te benadelen. Het opzetten van voorlichtingscampagnes en trainingen over verkeersveiligheid kan bijvoorbeeld helpen om het rijgedrag van jongeren te verbeteren.
Verhoogde handhaving van verkeersregels kan ervoor zorgen dat jongeren zich meer aan de regels houden. Ook kan het vaststellen van veiligheidsnormen voor fatbikes, zoals verplichte uitrusting zoals helmen, bijdragen aan de veiligheid van jonge bestuurders.
Daarnaast zou het stimuleren van alternatieve vervoerswijzen, zoals carpoolen of openbaar vervoer voor schoolgaande kinderen, helpen om de druk op fatbikegebruik te verlagen. De stijging van het aantal ongelukken met fatbikes onder jongeren is een serieuze zaak die onmiddellijke aandacht vereist.
Hoewel de oproepen voor een leeftijdsgrens begrijpelijk zijn, is het essentieel om rekening te houden met de juridische en praktische complicaties. Beleidsmakers, ouders en jongeren moeten samenwerken om effectieve oplossingen te vinden die zowel de veiligheid van jonge fatbikegebruikers waarborgen als hun mobiliteit niet onterecht beperken. De toekomst van fatbikegebruikers hangt af van de stappen die nu worden ondernomen.
Bron: Omroep Brabant
