Rob Jetten zit inmiddels een half jaar in het Torentje en daarmee komt langzaam het moment waarop niet alleen naar zijn plannen, maar ook naar zijn stijl als premier wordt gekeken. De jongste minister-president uit de Nederlandse geschiedenis staat bekend als toegankelijk, sociaal en optimistisch.
Precies die eigenschappen lijken hem nu echter ook kritiek op te leveren. Volgens Jort Kelder mag Jetten namelijk best wat vaker laten zien wie er aan het roer staat.
Kelder vindt dat de D66-premier zich tot nu toe te voorzichtig opstelt en zijn bijzondere positie onvoldoende benut. Ook vanuit politiek Den Haag klinken volgens politiek verslaggever Tessa van Viegen kritische geluiden.
Daar zou irritatie ontstaan over Jettens positieve houding en zijn poging om met vrijwel iedereen een goede relatie te onderhouden. Want aardig zijn is mooi, maar uiteindelijk moet een premier ook lastige keuzes maken.
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
Jetten half jaar in Torentje
Een half jaar geleden begon Rob Jetten aan een bijzondere politieke opdracht. Als jongste premier die Nederland ooit heeft gehad, kwam hij op een positie terecht waar iedere uitspraak en ieder optreden onder een vergrootglas ligt.
De eerste maanden stonden vanzelfsprekend in het teken van het opstarten van het kabinet en het vinden van een eigen stijl. Inmiddels vindt Jort Kelder het tijd dat Jetten een volgende stap zet.
Tijdens Goedenavond Nederland liet Kelder weten meer stevigheid van de premier te verwachten. Jetten zou volgens hem af en toe letterlijk of figuurlijk met zijn vuist op tafel mogen slaan.
Niet omdat een minister-president voortdurend ruzie moet maken, maar omdat de functie volgens Kelder meer inhoudt dan alleen het netjes begeleiden van vergaderingen.
Jort Kelder wil meer stevigheid
Volgens Kelder lijkt de manier waarop Jetten zijn rol invult tot nu toe voorzichtig. Hij wijst daarbij ook naar de manier waarop de Rijksvoorlichtingsdienst de premier naar buiten brengt.
Een minister-president is volgens hem veel meer dan de eerste minister die tijdens de ministerraad de vergadering voorzit. De premier vertegenwoordigt Nederland ook internationaal en heeft binnen Europa een belangrijke positie.
Die invloed zou Jetten volgens Kelder nadrukkelijker mogen gebruiken.
Na zes maanden zou er voldoende ruimte moeten zijn om een duidelijker politiek profiel neer te zetten. Daarbij hoeft Jetten zijn toegankelijke karakter niet kwijt te raken, maar mag hij wel vaker laten zien waar voor hem de grens ligt.
Kelder denkt bovendien dat Jetten zich zo’n stevigere houding inmiddels kan permitteren.
Begroting wordt belangrijk moment
Een logisch moment om die andere kant te laten zien, komt er volgens Kelder snel aan. Rond de begroting en de Algemene Politieke Beschouwingen zal het kabinet belangrijke keuzes moeten verdedigen.
Dat zijn traditioneel momenten waarop een premier nadrukkelijk zichtbaar wordt. Niet alleen tegenover de oppositie, maar ook richting de eigen coalitie en de samenleving.
Kelder vindt dat Jetten duidelijk moet maken dat Nederland niet opnieuw zit te wachten op verkiezingen en politieke instabiliteit. Het kabinet moet volgens hem als één team kunnen functioneren.
Juist daar ligt voor de premier een belangrijke taak. Wanneer coalitiepartijen verschillende kanten op trekken, is het aan Jetten om te proberen een gezamenlijke koers zichtbaar te maken.
Dat vraagt soms om overleg en compromissen, maar volgens zijn critici ook om duidelijke grenzen.
Toegankelijke premier wordt gewaardeerd
Niet alles aan Jettens stijl wordt negatief beoordeeld. Politiek verslaggever Tessa van Viegen ziet juist iemand die gemakkelijk contact maakt.
Jetten zou toegankelijk zijn, graag een praatje maken en regelmatig grapjes maken. Dat sociale karakter wordt volgens haar in politiek Den Haag ook gewaardeerd.
Het past bovendien bij de manier waarop Jetten zich al langer presenteert. Hij probeert verschillen niet onmiddellijk op scherp te zetten en zoekt liever eerst naar wat partijen met elkaar verbindt.
Na jaren van politieke spanningen kan dat een voordeel zijn. Relaties tussen partijen, werkgevers, vakbonden en andere organisaties zijn belangrijk wanneer ingewikkelde dossiers opgelost moeten worden.
Toch lijkt precies daar inmiddels ook het probleem te ontstaan.
Chagrijn groeit in politiek Den Haag
Volgens Van Viegen klinkt er de laatste tijd meer gemopper in Den Haag over de manier waarop Jetten opereert.
De kritiek komt erop neer dat een premier uiteindelijk niet met iedereen bevriend kan blijven. Op een gegeven moment moeten keuzes worden gemaakt die automatisch betekenen dat de ene partij tevreden is en de andere niet.
Dat speelt bijvoorbeeld bij de begrotingsonderhandelingen. Daar moet worden bepaald welke politieke richting het kabinet kiest en waar het beschikbare geld terechtkomt.
Gaat het kabinet op bepaalde onderwerpen meer richting links of juist richting rechts? Welke wensen krijgen prioriteit en welke plannen moeten wachten?
Dat zijn beslissingen die niet opgelost kunnen worden door alleen goede relaties te onderhouden. Uiteindelijk moet iemand knopen doorhakken.
Premier moet moeilijke keuzes maken
De kritiek raakt daarmee aan een klassiek probleem voor iedere premier. Een minister-president moet verschillende partijen bij elkaar houden, maar tegelijkertijd leiding geven.
Te dominant optreden kan coalitiepartners irriteren. Te weinig zichtbaar sturen kan juist het beeld oproepen dat niemand echt de leiding heeft.
Voormalig D66-leider Alexander Pechtold plaatst daarom kanttekeningen bij de kritiek op Jetten.
Volgens Pechtold moet een premier namens meerdere coalitiepartijen opereren en niet uitsluitend namens zijn eigen politieke partij. Dat vraagt automatisch om samenwerking met politici die inhoudelijk soms ver uit elkaar staan.
Hij wijst daarbij naar eerdere kabinetten. Ook voormalig premier Mark Rutte werkte in verschillende periodes samen met partijen van uiteenlopende politieke kleuren.
Samenwerken met verschillende partijen maakt iemand volgens Pechtold dus niet automatisch een allemansvriend.
Pechtold verdedigt rol van Jetten
Pechtold benadrukt daarnaast dat de Nederlandse premier geen president is. De minister-president staat niet simpelweg boven alle andere ministers en kan niet zelfstandig bepalen welke kant het hele kabinet opgaat.
Ministers hebben hun eigen verantwoordelijkheden en moeten voldoende ruimte krijgen om hun beleid uit te voeren.
Daar komt volgens Pechtold bij dat Jetten nog maar relatief kort premier is. Zijn politieke positie veranderde in korte tijd enorm en het kabinet is nog niet zo lang onderweg.
Het zou daarom te vroeg zijn om na zes maanden al definitieve conclusies te trekken over zijn leiderschap.
Tegelijkertijd erkent ook Pechtold dat politiek uiteindelijk betekent dat mensen teleurgesteld worden. Een regering kan onmogelijk iedereen tevreden houden.
Kritiek op optimisme van Jetten
Een ander punt van kritiek gaat verder dan alleen vriendelijkheid. Volgens Van Viegen vinden sommige mensen in Den Haag Jetten soms zo positief dat het richting naïviteit begint te gaan.
Daarbij worden concrete voorbeelden genoemd.
Zo zou Jetten eerder veel vertrouwen hebben gehad in de asielwetten die uiteindelijk in de Eerste Kamer strandden. De verwachting dat de voorstellen voldoende steun zouden krijgen, bleek achteraf te optimistisch.
Ook bij spanningen tussen vakbonden en werkgevers sprak Jetten vertrouwen uit dat beide partijen met elkaar om tafel zouden gaan.
In de praktijk bleek dat vervolgens niet zo eenvoudig te gebeuren.
Oppositie spreekt over naïviteit
Volgens Van Viegen hoort ze van verschillende oppositiefractievoorzitters dat zij die houding steeds vaker naïef vinden.
Het probleem is volgens die kritiek niet dat een premier optimistisch is. Een minister-president moet immers ook vertrouwen uitstralen en proberen vastgelopen situaties weer in beweging te krijgen.
Maar wanneer positieve verwachtingen meerdere keren niet uitkomen, kan dat vertrouwen juist tegen iemand gaan werken.
Een premier die zegt dat iets goed komt, wordt uiteindelijk ook beoordeeld op de vraag of dat daadwerkelijk gebeurt.
Juist daarom kan de komende periode belangrijk worden voor Jetten. Nu het kabinet voor ingewikkelde financiële en politieke keuzes staat, zal moeten blijken hoe hij reageert wanneer overleg alleen niet voldoende blijkt.
Jort Kelder vindt premier Rob Jetten te voorzichtig en verwacht meer stevigheid. “De premier heeft een grotere positie in Europa en de wereld. Hij kan meer betekenen. Hij zou nu en dan meer op tafel moeten slaan. Hij kan zich dat permitteren.” #GoedenavondNederland #WNL pic.twitter.com/RkGZ8CBbXQ
— WNL Vandaag (@WNLVandaag) August 20, 2026
Politiek betekent ook nee zeggen
Pechtold wijst erop dat teleurstellen onvermijdelijk onderdeel is van politiek.
Er is nooit genoeg geld om alle wensen uit te voeren en verschillende partijen willen vaak precies tegenovergestelde dingen. Uiteindelijk moet een kabinet dus vaker nee verkopen dan veel politici misschien zouden willen.
Dat geldt zeker wanneer de financiële ruimte beperkt is.
Na jaren waarin moeilijke keuzes volgens Pechtold regelmatig zijn uitgesteld, komt er een moment waarop maatregelen noodzakelijk worden. Een premier kan die verantwoordelijkheid niet eindeloos vooruit schuiven.
Daarmee komen de woorden van Kelder en Pechtold uiteindelijk dichter bij elkaar dan op het eerste gezicht lijkt. Beiden erkennen dat Jetten partijen bij elkaar moet houden, maar uiteindelijk ook keuzes moet verdedigen.
Vicepremier verdedigt Jettens aanpak
Binnen het kabinet klinkt ondertussen ook een heel ander geluid. Vicepremier en asielminister Bart van den Brink verdedigt de manier waarop Jetten leiding geeft.
Volgens hem geeft de premier zijn collega’s juist veel vertrouwen. Ministers krijgen ruimte om met eigen plannen te komen en verantwoordelijkheid te nemen voor hun beleidsterrein.
Dat betekent volgens Van den Brink niet dat Jetten geen haast heeft. De premier zou juist duidelijk maken dat er snelheid nodig is.
Zijn aanpak draait alleen minder om publiekelijk met de vuist op tafel slaan en meer om het opbouwen van goede onderlinge relaties.
Volgens de vicepremier zijn die relaties essentieel om inhoudelijke verschillen uiteindelijk te kunnen overbruggen.
Relaties spelen grote politieke rol
Dat argument is niet onbelangrijk. Nederlandse kabinetten bestaan vrijwel altijd uit meerdere partijen die op sommige onderwerpen behoorlijk verschillend denken.
Zonder onderling vertrouwen kan ieder meningsverschil uitgroeien tot een kabinetscrisis.
Een premier die voortdurend zijn zin probeert door te drukken, kan daarmee op korte termijn krachtig overkomen maar op langere termijn juist problemen veroorzaken.
Van den Brink vindt daarom dat Nederland de afgelopen jaren misschien is vergeten hoe belangrijk politieke relaties zijn.
Wanneer politici elkaar vertrouwen, wordt het gemakkelijker om compromissen te sluiten zonder dat ieder meningsverschil onmiddellijk publiekelijk wordt uitgevochten.
De vraag is alleen waar samenwerking eindigt en besluiteloosheid begint.
Komende maanden worden beslissend
Na een half jaar lijkt dat precies de uitdaging voor Rob Jetten te worden. Zijn vriendelijke en toegankelijke stijl heeft hem goodwill opgeleverd, maar tegelijkertijd groeit de verwachting dat hij duidelijker laat zien welke kant het kabinet op wil.
De begrotingsonderhandelingen en Algemene Politieke Beschouwingen kunnen daarvoor een belangrijk moment vormen.
Daar zal blijken of Jetten vooral de premier blijft die partijen bij elkaar probeert te brengen, of dat hij inderdaad vaker de stevigheid laat zien waar Kelder om vraagt.
Voor een minister-president is waarschijnlijk een combinatie van beide nodig. Goede relaties maken compromissen mogelijk, maar uiteindelijk moet een kabinet ook besluiten nemen.
En besluiten nemen betekent onvermijdelijk dat niet iedereen tevreden blijft.
Jetten staat voor leiderschapstest
De discussie over Jetten gaat daarom uiteindelijk over een veel grotere vraag: wat verwachten Nederlanders eigenlijk van een premier?
Moet een minister-president zichtbaar de baas zijn en regelmatig hard ingrijpen? Of moet juist achter de schermen worden gezorgd dat ministers en coalitiepartijen samen blijven werken?
Jetten lijkt voorlopig duidelijk voor die tweede stijl te kiezen.
Volgens zijn verdedigers zorgt dat voor vertrouwen en samenwerking. Volgens critici dreigt hij daardoor te voorzichtig en soms zelfs te optimistisch over te komen.
Na zes maanden is het nog te vroeg om zijn premierschap definitief te beoordelen. Maar de periode waarin alles nog als een voorzichtige start kan worden gezien, loopt langzaam ten einde.
Met lastige begrotingskeuzes, politieke spanningen en belangrijke dossiers in het vooruitzicht krijgt Jetten genoeg kansen om te laten zien welke premier hij werkelijk wil zijn. En als het aan Jort Kelder ligt, mag daarbij best af en toe wat harder met de vuist op tafel worden geslagen.
