Het nieuwe jaar staat voor de deur en dat betekent traditiegetrouw een flinke lijst aan nieuwe regels, wetten en aanpassingen. Vanaf 1 januari 2026 verandert er opnieuw van alles dat direct invloed heeft op het dagelijks leven.
Van geldzaken en belastingen tot opvallende verboden zoals het houden van bepaalde kattenrassen. Het overzicht hieronder zet de belangrijkste veranderingen op een rij, zodat duidelijk is wat er precies wijzigt en waar rekening mee moet worden gehouden.
Veel zaken worden duurder in 2026
Voor veel Nederlanders begint 2026 met hogere vaste lasten. Zo stijgen de kosten voor drinkwater in meerdere regio’s.
Niet alleen het verbruik wordt duurder, ook de vaste aansluitkosten gaan omhoog. Dat lijkt misschien een kleine verhoging, maar op jaarbasis kan het flink aantikken.
Ook autorijden wordt opnieuw duurder. De accijns op benzine stijgt met 5,5 cent per liter. Diesel wordt 3,6 cent duurder en lpg 1,3 cent per liter. Voor mensen die dagelijks afhankelijk zijn van hun auto betekent dat opnieuw een hogere rekening aan de pomp.
Daarnaast wordt het versturen van post duurder. Een postzegel kost vanaf 1 januari 2026 maar liefst 1,40 euro.
Ook pakketjes van buiten de Europese Unie worden fors duurder door nieuwe douaneheffingen, die zorgen voor een prijsstijging van gemiddeld 17 procent.
Vakantiegangers gaan het eveneens merken. De btw op overnachtingen in hotels, vakantieparken en andere accommodaties stijgt van 9 naar 21 procent. Een weekendje weg of een vakantie in eigen land wordt daardoor een stuk minder aantrekkelijk geprijsd.
Bankkosten en dagelijkse uitgaven lopen op
Ook banken voeren hun tarieven op. Zowel ING als ABN AMRO verhogen de kosten van hun betaalpakketten.
Bij ABN AMRO gaat het basispakket omhoog van 3,70 euro naar 4,30 euro per maand. ING verhoogt het OranjePakket van 3,90 euro naar 4,00 euro per maand. Kleine bedragen, maar structureel wel weer extra kosten.
Veranderingen voor salaris, toeslagen en belastingen
Tegenover de prijsstijgingen staan ook een aantal meevallers. Het nettosalaris gaat omhoog en uitkeringen stijgen mee met de inflatie. Het minimumloon voor werknemers van 21 jaar en ouder wordt verhoogd van 14,40 euro naar 14,71 euro bruto per uur.
De inkomstenbelasting krijgt eveneens nieuwe schijven. Wie tot 38.883 euro verdient, valt in schijf 1 met een tarief van 35,70 procent. Inkomens tussen 38.883 en 79.137 euro vallen in schijf 2 met 37,56 procent. Boven dat bedrag gaat bijna de helft van het inkomen naar de fiscus.
De zorgtoeslag verandert ook. Alleenstaanden krijgen maximaal 2 euro per maand minder, huishoudens met een toeslagpartner zelfs 4 euro. Daar staat tegenover dat de inkomensgrenzen worden verruimd, waardoor meer mensen recht krijgen op zorgtoeslag.
Daarnaast wordt het heffingsvrije vermogen verhoogd. Zonder fiscale partner mag tot 59.357 euro belastingvrij worden gespaard. Met een partner loopt dit op tot 118.714 euro.
Contant betalen boven 3000 euro wordt verboden
Een opvallende wijziging is het verbod op contante betalingen boven de 3000 euro. De Eerste Kamer stemde eerder in met deze wet om witwassen en fraude tegen te gaan.
Ondernemers mogen vanaf 1 januari geen contante betalingen boven dit bedrag meer accepteren.
Het verbod geldt uitsluitend voor transacties met handelaren. Wie iets koopt van een particulier, bijvoorbeeld via Marktplaats, mag nog steeds met contant geld betalen. Toch betekent deze maatregel een verdere stap richting een samenleving waarin cash steeds minder een rol speelt.
Wijzigingen in het basispakket van de zorgverzekering
Ook de zorg verandert in 2026. Het basispakket wordt op meerdere punten aangepast. Zo kunnen mensen drie keer per jaar een vergoeding krijgen voor een stoppen-met-roken-programma, in plaats van één keer.
Daarnaast worden fysiotherapie en oefentherapie voor mensen met ernstige axiale spondyloartritis voortaan vergoed vanuit het basispakket.
Een andere belangrijke wijziging is dat het niet langer ten koste gaat van het eigen risico wanneer een huisarts advies inwint bij een specialist of de geestelijke gezondheidszorg.
Slimme meter wordt verplicht
Huishoudens die nog een analoge energiemeter hebben, krijgen in 2026 te maken met een verplichte vervanging. Netbeheerders zullen bewoners benaderen voor de installatie van een slimme of digitale meter. Het weigeren van deze vervanging is niet toegestaan.
De slimme meter stuurt automatisch verbruiksgegevens door. Volgens de overheid moet dit consumenten helpen bewuster met energie om te gaan en uiteindelijk te besparen. Kritiek op privacy en controle blijft bestaan, maar de verplichting staat vast.
Naaktkatten en katten met vouworen verboden
Eén van de meest besproken maatregelen is het verbod op het houden van naaktkatten en katten met vouworen. Rassen zoals de Sphynx en de Schotse korthaar mogen vanaf 1 januari 2026 niet meer worden aangeschaft.
Het kabinet vindt dat deze dieren onnodig lijden door hun uiterlijk. Katten met vouworen krijgen vaak last van pijnlijke kraakbeenwoekeringen, terwijl naaktkatten kwetsbaarder zijn voor ziektes en zintuiglijke beperkingen hebben.
Wie al zo’n kat heeft, mag het dier houden, maar moet het laten chippen om aan te tonen dat het vóór het verbod is aangeschaft. Shows, wedstrijden en verdere handel worden verboden.
Hardere aanpak van georganiseerde criminaliteit
Ook op het gebied van veiligheid en justitie verandert er veel. De aanpak van georganiseerde criminaliteit wordt aangescherpt. Straffen en boetes voor verschillende misdrijven gaan omhoog.
Daarnaast wordt het strafbaar om geheime ruimtes in voertuigen te bouwen voor het verbergen van drugs of geld. Ook de regels rond het wraken van rechters worden aangepast, zodat strafzaken minder snel vertraging oplopen.
Wat betekenen al deze veranderingen samen
De wijzigingen per 1 januari 2026 laten zien dat de overheid inzet op strengere controle, hogere kosten en meer regulering, gecombineerd met enkele sociale correcties zoals loonstijgingen en verruimde toeslagen.
Voor huishoudens betekent dit vooral: opnieuw rekenen. Meer vaste lasten, andere regels en nieuwe verplichtingen vragen om aanpassing. Sommige maatregelen, zoals het kattenverbod of het cashverbod, zullen vooral emotie oproepen. Andere raken direct de portemonnee.
Conclusie: 2026 vraagt om oplettendheid
Het nieuwe jaar brengt ingrijpende veranderingen met zich mee, groot en klein. Of het nu gaat om geld, huisdieren, energie of zorg: bijna iedereen krijgt ermee te maken. Goed geïnformeerd zijn is daarom geen luxe, maar noodzaak.
Wie weet wat er verandert, kan beter anticiperen en verrassingen voorkomen. 2026 belooft in ieder geval een jaar te worden waarin regels, kosten en keuzes opnieuw onder de loep komen te liggen.
