De ramadan zorgde deze week niet alleen voor aandacht in het nieuws, maar ook voor een fel debat aan tafel bij het populaire praatprogramma Vandaag Inside.
Tijdens de uitzending van woensdagavond werd uitgebreid stilgestaan bij de manier waarop media, overheden en publieke instellingen omgaan met de vastenmaand. Met name journalist Wierd Duk trok met zijn uitspraken direct de aandacht.
Volgens Duk is de hoeveelheid aandacht voor de ramadan overdreven en zelfs betuttelend.
Hij vraagt zich hardop af of moslims zelf wel zitten te wachten op die constante nadruk op hoe zwaar het vasten zou zijn. Zijn opmerkingen zorgden voor zichtbaar ongemak bij sommige tafelgasten, maar kregen ook bijval van anderen.
Wierd Duk plaatst kanttekeningen bij media-aandacht
Duk begon zijn betoog met verbazing over de rol van de journalistiek. Volgens hem lijkt het elk jaar hetzelfde patroon: zodra de ramadan begint, duiken media massaal op het onderwerp.
Reportages, interviews en achtergrondverhalen volgen elkaar in hoog tempo op. Dat staat volgens hem in schril contrast met andere religieuze vastenperiodes.
Hij wees daarbij op de christelijke vastentijd, de veertig dagen voor Pasen. “Daar hoor je vrijwel niets over,” was zijn stelling.
Terwijl ook daar mensen bewust afzien van eten of bepaalde gewoontes aanpassen, blijft dat volgens Duk grotendeels onder de radar.
Wat hem vooral stoort, is de toon. Volgens de journalist wordt de ramadan vaak gebracht alsof het een zware beproeving is waarvoor extra begrip nodig is vanuit de samenleving.
“Alsof mensen die vasten zielig gevonden moeten worden,” klonk het aan tafel.
‘Het vasten valt best mee’
De meest besproken uitspraak van de avond volgde toen Duk stelde dat het vasten tijdens de ramadan helemaal niet zo zwaar is als vaak wordt geschetst.
Hij benadrukte dat er na zonsondergang en voor zonsopkomst gewoon gegeten mag worden. “Je luncht niet, dat is het,” zei hij, waarmee hij de ervaring relativeerde.
Die opmerking zorgde direct voor verbaasde blikken. Thomas van Groningen keek zichtbaar verrast op, terwijl presentator Wilfred Genee hem uitnodigde zijn standpunt verder toe te lichten. Duk bleef bij zijn punt en herhaalde dat hij vooral moe wordt van de constante aandacht eromheen.
Volgens hem komt die aandacht bovendien vaak niet vanuit de islamitische gemeenschap zelf, maar juist vanuit niet-moslims. In zijn ogen wordt daarmee een beeld neergezet dat niet nodig is en zelfs averechts kan werken.
Bijval van Johan Derksen
Aan tafel kreeg Duk steun van Johan Derksen, die zich kon vinden in de kern van het betoog.
Derksen wees erop dat mensen die vasten ’s avonds en ’s nachts gewoon mogen eten. Volgens hem wordt het onderwerp daardoor onnodig opgeblazen.
Derksen ging vervolgens een stap verder door een voorbeeld aan te halen dat hem stoorde: berichten over politieagenten die in moskeeën aanwezig zouden zijn tijdens religieuze momenten. Volgens hem gaat dat te ver. “Ik ga toch ook niet op mijn knieën zitten en tot Allah bidden?” vroeg hij zich hardop af.
Discussie over rol van politie en neutraliteit
Derksen benadrukte dat politieagenten een publieke functie hebben en dat neutraliteit daarbij belangrijk is. In zijn ogen schuurt het wanneer agenten in uniform deelnemen aan religieuze activiteiten.
Hij vermoedde dat dit soort initiatieven niet vanuit individuele agenten komt, maar vanuit beleid en leidinggevenden die willen ‘verbinden’.
Het is daarbij belangrijk om de feiten te scheiden van aannames. Er bestaat geen beleid waarbij politieagenten verplicht of structureel bidden in moskeeën. Wel ontstond in 2020 ophef toen enkele agenten tijdens het Suikerfeest in uniform aanwezig waren bij een gebedsmoment.
Socialmediapost politie Utrecht roept vragen op
Recent deelde politie Utrecht-Noord een bericht op sociale media waarin agenten bewoners een gezegende ramadan wensten.
Daarbij werd aangegeven dat agenten graag aansluiten bij iftars in de wijk, het moment waarop het vasten wordt verbroken na zonsondergang.
In het bericht werd benadrukt dat het doel is om in gesprek te gaan met bewoners en verbinding te zoeken. Volgens Duk roept juist dit soort communicatie vragen op. Hij vraagt zich af hoe ver publieke instellingen moeten gaan in het benadrukken van religieuze momenten.
Seculiere staat onder druk?
Duk stelde dat Nederland een seculiere staat is en dat dat principe helder zou moeten blijven. Geloof, zo stelde hij, is iets voor het privéleven.
Iedereen moet vrij zijn om te geloven wat hij wil, maar publieke instituties hoeven daar volgens hem niet nadrukkelijk in mee te bewegen.
Volgens de journalist is die benadering zelfs betuttelend richting moslims. Hij vindt dat zij worden aangesproken alsof zij extra bescherming of aandacht nodig hebben, terwijl dat volgens hem niet nodig is.
Opvallende en harde uitspraak van Derksen
De discussie kreeg een scherpe wending toen Johan Derksen een zeer harde uitspraak deed over de situatie. Na zijn woorden viel er een merkbare stilte in de studio. Wilfred Genee reageerde direct verbaasd en vroeg om opheldering.
Derksen nuanceerde zijn uitspraak enigszins door te stellen dat hij het nog kan begrijpen wanneer een agent zelf moslim is en uit eigen overtuiging aanwezig wil zijn. Maar volgens hem hoort het niet bij de rol van een neutrale overheidsdienaar.
Publieke reacties en gevoeligheid
De discussie bij Vandaag Inside raakt aan bredere maatschappelijke thema’s: religie, neutraliteit van de overheid en de rol van media.
Dat maakt het onderwerp gevoelig. Waar sommigen de uitspraken van Duk en Derksen herkennen en steunen, ervaren anderen ze als ongenuanceerd of kwetsend.
Het debat laat zien hoe beladen gesprekken over religie en publieke ruimte kunnen zijn. Zeker wanneer bekende opiniemakers zich erover uitlaten op nationale televisie, is de impact groot.
Vandaag Inside opnieuw middelpunt van debat
Het programma Vandaag Inside staat al langer bekend om uitgesproken meningen en stevige discussies. Ook deze uitzending past in dat patroon.
Door de combinatie van actualiteit, scherpe uitspraken en bekende gezichten blijft het programma een gespreksonderwerp, zowel op sociale media als daarbuiten.
Of de uitspraken van Duk en Derksen leiden tot verdere discussie of reacties vanuit betrokken instanties, moet nog blijken. Wat wel duidelijk is, is dat de ramadan opnieuw een breder debat heeft losgemaakt over hoe Nederland omgaat met religie in het publieke domein.
Eén ding staat vast: aan tafel bij Vandaag Inside wordt er niet omheen gedraaid. En juist dat zorgt ervoor dat elke uitspraak onder een vergrootglas komt te liggen.
