De zorgen onder gezondheidsexperts nemen toe. Terwijl de winter pas net begonnen is, klinken er steeds hardere waarschuwingen over een griepgolf die mogelijk precies tijdens de feestdagen losbarst.
In Engeland is de situatie inmiddels zo ernstig dat gesproken wordt over een uitzonderlijk griepseizoen, waarbij ziekenhuizen onder druk staan.
Nederlandse deskundigen verwachten dat het slechts een kwestie van tijd is voordat hetzelfde scenario zich hier afspeelt.
In Engeland gaat de ‘supergriep’ razendsnel rond
In het Verenigd Koninkrijk slaat de griep momenteel hard toe. De Britse gezondheidsdienst NHS luidt de noodklok vanwege een explosieve toename van besmettingen.
Het aantal ziekenhuisopnames ligt opvallend hoog voor deze tijd van het jaar. Alleen al vorige week werden duizenden mensen opgenomen met ernstige griepklachten.
De situatie wordt door Britse media omschreven als een ‘worst case scenario voor december’.
Ziekenhuizen kampen met volle afdelingen en personeelstekorten, terwijl het aantal nieuwe besmettingen blijft stijgen. Die ontwikkelingen worden in Nederland nauwlettend gevolgd.
Waarom deze griepvariant zoveel aandacht krijgt
De griep die nu in Engeland rondgaat, wordt vaak aangeduid als ‘supergriep’.
Het gaat om een gemuteerde variant van het H3N2-virus, een bekende griepstam die vaker verantwoordelijk is voor zware seizoenen. Het virus is niet per se dodelijker dan eerdere varianten, maar wel aanzienlijk besmettelijker.
Dat maakt het extra lastig om de verspreiding onder controle te houden. Zeker nu veel mensen hun sociale contacten weer intensiveren, biedt dit virus ideale omstandigheden om zich snel te verspreiden.
Minder weerstand in de samenleving speelt grote rol
Volgens griepexperts is een belangrijk probleem dat de algemene weerstand tegen deze variant lager ligt dan normaal.
De afgelopen jaren zijn relatief weinig mensen met deze specifieke virusvariant in aanraking gekomen. Daardoor is de opgebouwde immuniteit in de samenleving beperkt.
Dit betekent dat het virus zich gemakkelijker kan verspreiden, vooral onder kwetsbare groepen zoals ouderen en mensen met een verminderde weerstand. Juist die groepen lopen een verhoogd risico op ernstige klachten en ziekenhuisopnames.
Griepvaccin niet optimaal afgestemd op huidige variant
Het jaarlijkse griepvaccin wordt samengesteld op basis van voorspellingen over welke virusvarianten waarschijnlijk dominant zullen worden. Die voorspellingen zijn gebaseerd op wereldwijde data, met name uit Azië, waar het griepseizoen vaak eerder begint.
Dit jaar lijkt die voorspelling minder goed te hebben uitgepakt. De variant die nu de boventoon voert in West-Europa wijkt af van wat eerder werd verwacht.
Daardoor sluit het vaccin minder goed aan op het dominante virus. Dat betekent niet dat het vaccin nutteloos is, maar wel dat de bescherming tegen besmetting minder optimaal kan zijn.
Vaccin blijft belangrijk voor kwetsbare groepen
Ondanks die mismatch benadrukken deskundigen dat vaccinatie nog steeds zinvol is. Het griepvaccin biedt vooral bescherming tegen ernstige ziekte en complicaties.
Voor mensen met hart- en longaandoeningen, diabetes of een verzwakt immuunsysteem blijft vaccinatie sterk aanbevolen.
Ook ouderen profiteren van vaccinatie, omdat het risico op ziekenhuisopname en langdurige klachten daarmee aanzienlijk wordt verkleind. Gezondheidsexperts wijzen erop dat zelfs gedeeltelijke bescherming het verschil kan maken tussen een milde griep en een ernstige ziekte.
Nederland nog rustig, maar experts zijn eensgezind
In Nederland is het aantal griepgevallen momenteel nog relatief laag. Toch zijn deskundigen het opvallend eens: een epidemie lijkt onvermijdelijk.
De afgelopen jaren is er alleen tijdens de coronaperiode geen griepepidemie geweest, vooral door de toen geldende maatregelen zoals afstand houden en minder sociale contacten.
Nu die maatregelen zijn verdwenen en mensen weer massaal samenkomen, krijgt de griep opnieuw vrij spel. Volgens experts is het geen vraag of er een epidemie komt, maar wanneer.
Virussen stoppen niet bij landsgrenzen
Een belangrijk punt dat door immunologen wordt benadrukt, is dat virussen zich niets aantrekken van landsgrenzen.
Wat nu in Engeland gebeurt, kan zich net zo goed in Nederland voordoen. Internationale reisbewegingen zorgen ervoor dat virussen zich razendsnel verspreiden.
De ervaringen in Engeland laten zien dat vooral kwetsbare groepen zwaar worden getroffen. Dat baart zorgen, zeker nu de feestdagen naderen en families samenkomen.
Kerst vormt ideale omstandigheden voor verspreiding
De kerstperiode wordt door deskundigen omschreven als een perfect moment voor virussen om toe te slaan.
Families komen samen, meerdere generaties zitten dicht bij elkaar en mensen brengen veel tijd binnenshuis door. Juist dat vergroot de kans op besmetting.
Oudere familieleden zijn het meest kwetsbaar, terwijl jongere mensen het virus vaak ongemerkt verspreiden. Kinderen en jongeren hebben meestal mildere klachten, maar spelen een grote rol in de verspreiding van het virus binnen gezinnen.
Extra voorzichtigheid tijdens de feestdagen aanbevolen
Gezondheidsexperts adviseren mensen in risicogroepen om tijdens kerst extra alert te zijn.
Dat betekent niet dat feestdagen moeten worden overgeslagen, maar wel dat voorzichtigheid geboden is. Denk aan goede ventilatie, handen wassen en het vermijden van contact bij klachten.
Ook wordt aangeraden om bij griepverschijnselen niet toch ‘even langs te gaan’. Juist die ene ontmoeting kan grote gevolgen hebben voor kwetsbare familieleden.
Geen paniek, maar wel realisme
Deskundigen benadrukken dat paniek niet nodig is, maar waakzaamheid wel. De griep hoort bij het winterseizoen, maar de combinatie van een besmettelijke variant, lagere immuniteit en intensief sociaal contact maakt dit jaar bijzonder.
Wie tot een risicogroep behoort, doet er verstandig aan het griepvaccin te halen en extra voorzichtig te zijn. Voor anderen geldt: luister naar het lichaam, neem klachten serieus en voorkom onnodige verspreiding.
Een winter om niet te onderschatten
Alles wijst erop dat deze winter een uitdagende periode wordt voor de zorg en voor kwetsbare groepen in de samenleving. De ontwikkelingen in Engeland fungeren als een waarschuwing voor wat mogelijk nog komt.
Of de voorspelde epidemie precies rond kerst losbarst, valt niet met zekerheid te zeggen. Maar dat de griep zich deze winter nadrukkelijk zal laten gelden, daar lijken deskundigen het unaniem over eens.
