In de afgelopen jaren is het aantal kinderen dat thuiszit zonder onderwijs aanzienlijk toegenomen. In één jaar tijd steeg het aantal thuiszitters in het voortgezet onderwijs met ongeveer 17 procent. Dit probleem is echter nog omvangrijker, omdat er een grote groep kinderen is die niet in beeld is. Shaquille, een jongen die door angst twee jaar niet naar school kon, is een van deze thuiszitters. Hij hoopt volgend jaar opnieuw te beginnen met zijn opleiding.
Volgens het samenwerkingsverband voor voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen werden in het schooljaar 2021-2022 nog 182 thuiszitters gemeld. Een jaar later was dit aantal gestegen naar 213. De stijging is nog zorgwekkender als je kijkt naar het gehele Amsterdamse onderwijs, waar zowel basisscholen als middelbare scholen een stijging van bijna 50 procent zagen. Voorzitter Egbert de Vries benadrukt dat er een grote groep kinderen is die niet in beeld is en dat ongeveer de helft van de thuiszitters pas in datzelfde schooljaar werd opgemerkt.
Shaquille Metsers, nu 19 jaar oud, was 17 toen hij voor het laatst naar school ging. Hij zat vanwege zijn autisme op het speciaal onderwijs en bleef daar ook tijdens de middelbare school. In zijn vwo-examenjaar werd de angst voor school te groot, waardoor hij steeds minder vaak naar school kon gaan. Uiteindelijk besloot hij helemaal te stoppen omdat het niet meer ging. Shaquille benadrukt dat zijn probleem niets te maken had met luiheid. “Ik was echt bang. Mensen denken soms dat ik lui ben en gewoon niet naar school wil, maar dat is het niet. Ik wil wel naar school, ik wil mijn diploma, het lukte alleen niet. Alleen het schoolgebouw gaf me al rillingen, de angst zat in alles wat met school te maken had.”
Shaquille geeft aan dat hij ouder is geworden en denkt dat hij volgend jaar een nieuwe poging kan wagen. “Het is een tijd later, ik ben ouder geworden. Ik denk dat het volgend jaar gaat lukken.” De redenen waarom kinderen niet naar school gaan zijn heel divers, variërend van angsten tot moeilijke thuissituaties en stoornissen. Het samenwerkingsverband benadrukt dat het belangrijk is om thuiszitters zo snel mogelijk in beeld te krijgen, zodat de benodigde zorg kan worden geboden.
Shaquille heeft geen leerplicht meer, maar merkt dat er weinig naar hem wordt omgekeken. “Ik heb zelfs nog spullen van mijn oude school thuis, die ze blijkbaar niet terug willen?” Hij vindt dat meer maatwerk nodig is om thuiszitters zoals hij te helpen. “Het verschilt voor iedereen hoe dat moet, ik snap dat dat moeilijk is. Maar ik heb het gevoel dat ik nu vanaf mijn achttiende aan mijn lot word overgelaten.”
Samen met de gemeente werkt het samenwerkingsverband aan een aanpak waarbij jeugdzorg en onderwijs meer samenkomen. Dit is volgens De Vries essentieel voor kinderen. Wethouder Moorman heeft toegezegd een onderzoek te willen doen naar het recht op onderwijs, waarbij de focus ligt op het feit dat kinderen naar school moeten kunnen in plaats van moeten gaan. Anne Wehkamp, raadslid van D66, pleit voor een pilot in Amsterdam om deze focus op leerrecht te leggen. “Als je naar school wilt maar het lukt niet, dan kun je je nu niet goed beroepen op dat recht. Ik wil dat wij in Amsterdam voorlopen met het invoeren daarvan.”
Onderwijswethouder Marjolein Moorman en mbo-wethouder Soufyan Mbarki schreven recent in een brief dat leerplichtambtenaren een grote verantwoordelijkheid hebben, vooral op het mbo waar de zorgen om verzuim groeien. De gemeente werkt samen met scholen voor speciaal onderwijs aan een klas waarin thuiszitters op een rustige manier in kleine groepen opnieuw kunnen wennen aan school. “Daar hopen we ook meer geld en tijd aan te kunnen besteden,” aldus De Vries.
Shaquille gaat komend jaar naar het volwassenenonderwijs, waar hij opnieuw gaat proberen om naar school te gaan. “Daar heb ik vertrouwen in. Ik ben verder ontwikkeld, ik heb het tijd gegeven, ik ben ouder en ik heb het gevoel dat het gaat lukken.”
Bron: NHNieuws
