Voor Nederlanders die regelmatig de grens oversteken om goedkope sigaretten in Duitsland te kopen, dreigt een flinke tegenvaller. De Duitse overheid wil de accijnzen op tabak de komende jaren fors verhogen. Daardoor kan een pakje sigaretten, dat momenteel gemiddeld ongeveer 8 euro kost, in 2030 oplopen tot bijna 12 euro. Het prijsverschil met Nederland, dat voor veel rokers juist de belangrijkste reden is om naar Duitsland te rijden, wordt daarmee een stuk kleiner.
De verhoging gebeurt niet in één keer, maar wordt verspreid over vier jaar. Vanaf 2027 moeten rokers bij onze oosterburen ieder jaar meer betalen. Ook andere tabaksproducten, waaronder e-sigaretten, worden duurder.
De Duitse regering wil daarmee het roken ontmoedigen, maar de hogere accijnzen kunnen tegelijkertijd extra belastinginkomsten opleveren. Voor Nederlandse rokers die gewend zijn hun voorraad over de grens te halen, kan dat betekenen dat een ritje naar Duitsland straks aanzienlijk minder oplevert.
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
Sigaretten in Duitsland worden flink duurder
Duitsland staat bij veel Nederlandse rokers bekend als een land waar sigaretten aanzienlijk goedkoper zijn. Vooral inwoners van de grensregio’s maken regelmatig gebruik van dat prijsverschil. Even de grens over voor boodschappen, tanken en een paar pakjes sigaretten kan daardoor financieel aantrekkelijk zijn.
Op dit moment kost een pakje sigaretten in Nederland ongeveer 11,10 tot 14 euro, afhankelijk van het merk en de winkel. In Duitsland ligt de gemiddelde prijs rond de 8 euro. Dat betekent dat het verschil bij sommige merken meerdere euro’s per pakje kan bedragen.
Voor iemand die regelmatig rookt, kan dat op maandbasis behoorlijk oplopen. Zeker wanneer meerdere pakjes tegelijk worden gekocht, wordt al snel duidelijk waarom sommige Nederlanders bereid zijn een stukje extra te rijden.
Maar aan dat grote prijsverschil lijkt de komende jaren langzaam een einde te komen. Duitsland wil namelijk zelf de tabaksaccijnzen verhogen, waardoor de prijzen steeds dichter bij het Nederlandse niveau komen te liggen.
Dit gaan sigaretten vanaf 2027 kosten
De Duitse accijnsverhoging wordt volgens de plannen verdeeld over meerdere jaren. Daardoor worden sigaretten niet onmiddellijk bijna vier euro duurder, maar stijgt de gemiddelde prijs ieder jaar opnieuw.
Vanaf 2027 zou een pakje sigaretten gemiddeld 9,10 euro moeten kosten. In 2028 loopt dat bedrag verder op naar 9,91 euro. Een jaar later, in 2029, wordt gerekend op minimaal 10,81 euro per pakje.
In 2030 komt de verwachte gemiddelde prijs uiteindelijk uit op 11,78 euro. Daarmee wordt een pakje sigaretten in Duitsland ten opzichte van de huidige gemiddelde prijs van 8 euro bijna 3,80 euro duurder.
Dat komt neer op een stijging van ruim 47 procent over de volledige periode. De uiteindelijke winkelprijs blijft uiteraard afhankelijk van het merk en eventuele andere prijsveranderingen.
Het gaat om de aangekondigde prijsontwikkeling en niet om een garantie dat ieder pakje in 2030 precies 11,78 euro kost. Toch maken de bedragen duidelijk welke richting Duitsland op wil.
Grens oversteken levert minder voordeel op
Voor Nederlandse rokers is vooral het kleiner wordende prijsverschil belangrijk. Momenteel kan een pakje sigaretten in Duitsland enkele euro’s goedkoper zijn dan in Nederland. Bij een grotere aankoop kan dat een behoorlijk bedrag schelen.
Stel dat iemand twintig pakjes koopt die in Duitsland gemiddeld 8 euro kosten. Daarvoor wordt momenteel ongeveer 160 euro betaald. Bij een gemiddelde prijs van 11,78 euro zou dezelfde hoeveelheid in 2030 ongeveer 235,60 euro kosten.
Dat is een verschil van 75,60 euro voor precies dezelfde hoeveelheid sigaretten. De berekening laat zien hoeveel invloed de aangekondigde prijsstijging kan hebben op mensen die regelmatig grotere hoeveelheden kopen.
Of het in 2030 nog voordelig is om sigaretten in Duitsland te halen, hangt ook af van de Nederlandse prijzen op dat moment. Die kunnen immers eveneens veranderen. Daarnaast spelen de afstand tot de grens en de reiskosten een rol.
Voor mensen die speciaal voor tabak naar Duitsland rijden, kan het voordeel daardoor steeds kleiner worden. Wie toch al over de grens boodschappen doet, kan mogelijk nog steeds besparen, maar het verschil wordt naar verwachting minder groot.
Duitse overheid wil roken ontmoedigen
De Duitse regering presenteert de hogere tabaksaccijnzen vooral als een maatregel om de volksgezondheid te beschermen. Door sigaretten duurder te maken, hoopt de overheid dat minder mensen beginnen met roken en dat bestaande rokers hun tabaksgebruik verminderen.
Daarbij richt de regering zich zowel op jongeren als op volwassenen. Vooral voorkomen dat jongeren beginnen met roken is een belangrijk onderdeel van het beleid.
Volgens cijfers van het Duitse statistiekbureau Destatis gebruikt bijna 20 procent van de inwoners van 15 jaar en ouder tabaksproducten. Binnen die groep blijven gewone sigaretten veruit het populairst.
Ongeveer 78,5 procent van de tabaksgebruikers rookt vooral sigaretten. Daarnaast gebruikt 9,2 procent bijvoorbeeld vapes of vergelijkbare producten.
De Duitse overheid wil daarom niet alleen traditionele sigaretten duurder maken. Ook elektronische sigaretten krijgen te maken met hogere belastingen, zodat de prijsmaatregelen zich niet uitsluitend op één soort tabaksproduct richten.
Waarom Duitsland de prijzen geleidelijk verhoogt
Opvallend is dat Duitsland ervoor kiest om de accijnzen over meerdere jaren te verhogen. De prijs gaat dus stapsgewijs omhoog, in plaats van met één grote verhoging.
De Duitse krant Bild heeft vraagtekens gezet bij die aanpak. Volgens de krant is het de vraag waarom de regering niet meteen een grotere verhoging doorvoert wanneer het terugdringen van roken daadwerkelijk de belangrijkste doelstelling is.
De krant spreekt daarbij van een zogenoemde salamitactiek. Daarmee wordt bedoeld dat een grote verandering wordt opgedeeld in kleinere stappen.
Het Duitse ministerie van Financiën benadrukt in zijn reactie vooral dat het beleid bedoeld is om de volksgezondheid te beschermen. Het verminderen van het aantal rokers onder jongeren en volwassenen staat volgens het ministerie centraal.
Een duidelijke verklaring waarom juist voor deze jaarlijkse stappen is gekozen, kwam uit de aangehaalde reactie niet naar voren. Voor consumenten betekent de gekozen aanpak in ieder geval dat zij vanaf 2027 rekening moeten houden met terugkerende prijsverhogingen.
WHO uit kritiek op Duitse tabaksprijzen
De discussie over de Duitse tabaksaccijnzen speelt al langer. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft Duitsland eerder bekritiseerd vanwege de relatief lage belastingen op tabaksproducten.
Volgens de WHO doet Duitsland veel om de gezondheid van zijn inwoners te beschermen, maar blijft het land op het gebied van tabaksontmoediging achter.
Rüdiger Krech, directeur gezondheidsbevordering bij de WHO, wees er tegenover persbureau dpa op dat Duitsland beschikt over een uitgebreid en kostbaar gezondheidszorgstelsel. Tegelijkertijd vond hij het opvallend dat de tabakscontrole volgens hem relatief soepel bleef.
Zijn kritiek draaide vooral om de gezondheidsrisico’s van roken en de mogelijkheden die overheden hebben om tabaksgebruik terug te dringen. Hogere accijnzen worden daarbij gezien als een instrument om sigaretten minder aantrekkelijk te maken.
Met de nieuwe prijsverhogingen lijkt Duitsland op dat punt een andere koers te willen varen. Waar het land voor Nederlandse rokers jarenlang bekendstond om relatief goedkope sigaretten, worden de prijsverschillen de komende jaren mogelijk aanzienlijk kleiner.
Hogere accijnzen leveren ook geld op
Naast de volksgezondheid speelt er nog een andere factor. Duitsland staat financieel voor grote uitdagingen en heeft veel geld nodig voor onder meer defensie, sociale voorzieningen en andere overheidsuitgaven.
Tegelijkertijd zorgt een veranderende bevolkingssamenstelling voor druk op de overheidsfinanciën. Wanneer de beroepsbevolking kleiner wordt, kan dat gevolgen hebben voor belastinginkomsten en de financiering van publieke voorzieningen.
Hogere accijnzen op tabaksproducten kunnen de overheid extra inkomsten opleveren. Iedere verkochte verpakking levert bij een hoger belastingtarief immers meer accijns op, zolang de verkochte hoeveelheid niet evenredig sterk daalt.
Hoeveel Duitsland daadwerkelijk extra zal verdienen, is echter afhankelijk van het koopgedrag van consumenten. Wanneer veel mensen minder gaan roken, stoppen of hun tabak ergens anders kopen, vallen de opbrengsten anders uit dan bij gelijkblijvende verkopen.
De regering benadrukt vooral het gezondheidsdoel, maar de mogelijke financiële gevolgen van de verhoging zijn eveneens relevant.
Zorgen over illegale sigarettenhandel
Er zit ook een andere kant aan steeds hogere tabaksprijzen. Wanneer legale sigaretten duurder worden, kan het prijsverschil met illegaal verkochte tabaksproducten toenemen.
Dat is een ontwikkeling waar zowel Nederland als Duitsland rekening mee houdt. In Nederland heeft de douane al langer aandacht voor illegale sigarettenhandel en de productie van namaaksigaretten.
Criminelen kunnen proberen te profiteren van de hoge winkelprijzen door tabaksproducten buiten de officiële verkoopkanalen aan te bieden. Daarbij worden belastingen ontdoken en ontbreekt de normale controle op de herkomst van de producten.
Ook in Duitsland bestaan zorgen over dit effect. De vorige Duitse regering waarschuwde in 2021 al dat hogere accijnzen smokkel en aankopen in het buitenland aantrekkelijker kunnen maken.
De Duitse douane wilde tegenover Bild niet reageren op vragen over de nieuwe ontwikkelingen. Hoe groot de gevolgen voor de illegale handel uiteindelijk worden, valt daardoor nog niet vast te stellen.
Sigarettenverkoper verwacht weinig verandering
Niet iedereen verwacht dat de hogere prijzen veel invloed zullen hebben op het gedrag van rokers. Een winkelier in Berlijn reageert bijvoorbeeld opvallend nuchter op de aangekondigde verhogingen.
De man werkt in een zogenoemde Späti, een kleine buurtwinkel die vaak ruime openingstijden heeft. Hij verkoopt onder meer pakjes John Player voor 7,80 en 8,10 euro. Voor merken als Marlboro en Pall Mall betalen klanten in zijn winkel ongeveer 9 euro.
Volgens de verkoper zijn consumenten inmiddels gewend geraakt aan prijsstijgingen. Sigaretten worden naar zijn ervaring vrijwel ieder jaar duurder en klanten blijven ze desondanks kopen.
Hij verwacht dan ook niet dat de nieuwe accijnzen ervoor zullen zorgen dat zijn klanten massaal stoppen met roken. Mensen die willen blijven roken, zullen volgens hem vaak toch sigaretten blijven aanschaffen.
Dat is uiteraard zijn persoonlijke ervaring als winkelier en geen bewijs dat hogere prijzen geen effect hebben. Wel laat zijn reactie zien dat niet iedereen dezelfde verwachtingen heeft van de nieuwe maatregelen.
Goedkope sigaretten verdwijnen langzaam uit beeld
De aangekondigde prijsverhogingen kunnen uiteindelijk een flinke verandering betekenen voor Nederlanders die gewend zijn tabak in Duitsland te kopen. Vooral het huidige verschil van meerdere euro’s per pakje maakt grensoverschrijdend winkelen aantrekkelijk.
Wanneer de gemiddelde Duitse sigarettenprijs richting 12 euro stijgt, verdwijnt een groot deel van dat voordeel. Zeker voor mensen die een langere autorit moeten maken, wordt het dan belangrijker om de besparing af te wegen tegen de reiskosten.
Toch betekent de verhoging niet automatisch dat Duitsland in 2030 even duur zal zijn als Nederland. De Nederlandse tabaksprijzen kunnen tegen die tijd eveneens hoger liggen. Ook blijven er verschillen tussen merken, verpakkingen en verkooppunten bestaan.
Voorlopig is vooral duidelijk dat de Duitse regering vanaf 2027 een reeks prijsverhogingen wil doorvoeren. De gemiddelde prijs stijgt volgens het geschetste traject van ongeveer 8 euro nu naar 11,78 euro in 2030.
Wie regelmatig de grens oversteekt voor goedkope sigaretten, zal die ontwikkeling waarschijnlijk goed in de gaten houden. Want waar een ritje naar Duitsland momenteel nog tientallen euro’s kan schelen, kan dat financiële voordeel de komende jaren flink onder druk komen te staan.
Daarmee dreigt een van de bekendste redenen voor Nederlandse rokers om bij onze oosterburen boodschappen te doen een stuk minder aantrekkelijk te worden.
