Marit (31) weet precies wat ze wil met kerst: een tafel vol traditionele gerechten zoals rollade, kalkoen, en romige sauzen. Maar als het aan haar vrienden en familie ligt, komt daar steeds vaker discussie over.
Steeds meer mensen om haar heen stappen over op een veganistische levensstijl, en de vraag of zij ook wat plantaardige opties kan serveren, klinkt steeds vaker.
Maar voor Marit is dat een harde nee. “Kerst draait voor mij om traditie en gezelligheid, en daar hoort gewoon een goed stuk vlees bij,” zegt ze stellig. “Ik heb niks tegen veganisten, maar ik ga mijn feestdagen niet aanpassen aan iedereen.”
Ze woont samen met haar vriend in een knus appartement, en kerst is voor haar dé gelegenheid om uit te pakken. De geuren van een gebraden kalkoen of een stoofpotje dat uren op het vuur staat, horen voor haar net zo bij kerst als de kerstboom en cadeautjes.
“Ik kijk daar het hele jaar naar uit,” vertelt Marit. “Dat moment waarop iedereen aanschuift en je hoort: ‘Wat ruikt het hier lekker!’ Dat is voor mij kerst in een notendop.”
Maar afgelopen jaar ging het anders. Haar zus, die sinds kort veganistisch eet, vroeg of Marit een plantaardig gerecht op tafel kon zetten.
“In eerste instantie dacht ik: oké, ik kan wel een salade maken ofzo. Maar toen ik hoorde wat ze precies bedoelde – een compleet gerecht, zonder dierlijke producten – dacht ik: nee, dat gaat me echt te ver. Waarom zou ik mijn hele kerstmenu aanpassen?”
Marit snapt niet waarom zij de concessies moet doen. “Kijk, als je vegan eet, prima. Maar verwacht niet dat iedereen om je heen zich ineens moet aanpassen. Ik ga toch ook niet bij haar aankloppen en zeggen: ‘Kun je dit jaar een keer wat vlees maken, want ik eet dat graag?’ Het voelt een beetje alsof mijn tradities minder belangrijk worden gevonden omdat ik nog gewoon vlees eet.”
De situatie zorgde vorig jaar voor de nodige spanning aan tafel. “Mijn zus bleef er maar over doorgaan. Dat ik niet modern genoeg ben, dat ik meer rekening moet houden met de wereld en het klimaat. Maar ik vond dat echt niet eerlijk. Eén keer per jaar wil ik gewoon mijn kerstdiner houden zoals ik dat wil. Is dat nou echt te veel gevraagd?”
Marit merkt dat deze discussies steeds vaker voorkomen in haar vriendengroep. “Het lijkt wel alsof iedereen tegenwoordig ergens een statement van wil maken. Geen vlees, geen zuivel, alles moet duurzaam en verantwoord.
Dat is allemaal goed en wel, maar het wordt lastig als je dat bij iemand anders wil doordrukken. Ik vind: kerst is een moment om samen te genieten, niet om ruzie te maken over wat er op tafel ligt.”
Toch voelt ze soms de druk om zich aan te passen. “Je wilt ook niemand kwetsen of buitensluiten. Maar hoe ver moet je daarin gaan?
Ik heb vorig jaar bijvoorbeeld wel extra groenten en bijgerechten gemaakt, zodat er voor mijn zus iets was om te eten. Maar dat was blijkbaar niet genoeg. Ze wilde dat ik helemaal geen vlees meer zou serveren. En daar trek ik de grens.”
Voor Marit draait kerst vooral om samenzijn en genieten van elkaars gezelschap. Maar ze vindt ook dat dat van twee kanten moet komen. “Als je bij iemand te gast bent, dan respecteer je wat diegene serveert. Je gaat toch ook niet naar een bruiloft en klagen dat de taart niet glutenvrij is? Het is een kwestie van geven en nemen.”
Ze haalt haar schouders op bij de vraag of ze ooit van gedachte zou kunnen veranderen. “Ik denk het niet. Voor mij is kerst een van de weinige momenten waarop ik alles mag loslaten en gewoon kan genieten van wat ik lekker vind. Als ik dat moet aanpassen om iedereen tevreden te houden, dan voelt dat niet meer als mijn kerst.”
Marit benadrukt dat ze heus geen hekel heeft aan veganisten of mensen met andere eetvoorkeuren. “Ik snap dat het voor sommigen heel belangrijk is. Maar dat betekent niet dat ik mijn tradities hoef op te geven. Het is mijn huis, mijn feestje. En als mensen zich daar niet in kunnen vinden, dan moeten ze misschien maar ergens anders kerst vieren.”
Ze lacht als ze eraan denkt wat haar oma altijd zei: “Je kunt het nooit iedereen naar de zin maken, dus maak het jezelf maar naar de zin.” Dat is precies wat Marit van plan is deze kerst – een avond vol lekker eten, warme gezelligheid, en ja, ook vlees op tafel.
