Wie ieder jaar zorgkosten aftrekt bij de belastingaangifte, moet rekening houden met een ingrijpende verandering. Het kabinet is van plan om de aftrek voor specifieke zorgkosten vanaf 1 januari 2028 af te schaffen.
Dat raakt volgens de bron bijna 900.000 huishoudens die momenteel van deze regeling gebruikmaken. Maar het verdwijnen van de belastingaftrek is mogelijk niet het enige financiële gevolg.
Juist daar zit een belangrijk detail dat gemakkelijk over het hoofd wordt gezien. Door zorgkosten af te trekken, kan het verzamelinkomen lager uitvallen.
Dat inkomen wordt vervolgens gebruikt bij verschillende inkomensafhankelijke regelingen. Als de aftrek verdwijnt, kan het verzamelinkomen dus stijgen, waardoor sommige huishoudens mogelijk ook minder aanspraak kunnen maken op andere regelingen.
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
Aftrek zorgkosten gaat mogelijk verdwijnen
Op dit moment kunnen mensen onder bepaalde voorwaarden specifieke zorgkosten aftrekken bij hun aangifte inkomstenbelasting. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met een chronische ziekte of beperking die extra medische kosten maken die niet volledig worden vergoed.
De regeling is niet bedoeld voor iedere rekening die met gezondheid te maken heeft. Alleen bepaalde specifieke zorgkosten komen ervoor in aanmerking en bovendien geldt er een drempel. Alleen het bedrag boven die drempel kan uiteindelijk worden afgetrokken.
Volgens de bron kunnen onder meer bepaalde kosten voor medicijnen, hulpmiddelen, vervoer naar medische zorg en een medisch dieet onder de regeling vallen. Kosten die al door een zorgverzekeraar worden vergoed, kunnen niet nogmaals via deze aftrekpost worden opgevoerd.
Vanaf 1 januari 2028 wil het kabinet daar verandering in brengen. In het Belastingplan 2027 is het voornemen opgenomen om de aftrek van specifieke zorgkosten af te schaffen.
Bijna 900.000 huishoudens geraakt
De omvang van de groep maakt de voorgenomen verandering opvallend. Volgens de bron maken bijna 900.000 huishoudens gebruik van de aftrekregeling.
Voor een deel van deze huishoudens betekent de aftrek dat ze minder inkomstenbelasting betalen. Wie onvoldoende belasting verschuldigd is om het belastingvoordeel volledig te gebruiken, kan onder voorwaarden gebruikmaken van de tegemoetkoming specifieke zorgkosten, afgekort TSZ.
Ook die tegemoetkoming zou verdwijnen wanneer het huidige plan doorgaat.
Dat betekent dat het niet alleen gaat om een administratieve verandering in de belastingaangifte. Voor huishoudens die structureel hoge zorgkosten hebben, kan de aftrekpost daadwerkelijk verschil maken in hoeveel geld ze uiteindelijk overhouden.
Hoe groot dat verschil precies is, verschilt sterk per huishouden. Dat hangt onder andere af van de hoogte van de zorgkosten, het inkomen en de persoonlijke situatie.
Kabinet vindt regeling te ingewikkeld
De reden voor de voorgenomen afschaffing ligt volgens de bron onder andere bij de uitvoering van de regeling.
Het kabinet vindt de huidige aftrekpost onvoldoende gericht, complex en moeilijk uitvoerbaar. Uit een evaluatie uit 2022 kwam bovendien naar voren dat bij ruim 28 procent van de aangiften waarin zorgkosten werden afgetrokken sprake was van zogenoemd correctiepotentieel.
Dat betekent niet automatisch dat in al die gevallen bewust verkeerde informatie werd opgegeven. De regeling is ingewikkeld en het is voor belastingplichtigen niet altijd eenvoudig om vast te stellen welke kosten wel en niet mogen worden afgetrokken.
Het kabinet wil daarom uiteindelijk naar een andere manier van ondersteuning. Tegelijkertijd zorgt juist die overgang voor kritiek, omdat nog niet volledig duidelijk is hoe de compensatie voor mensen met hoge zorgkosten er straks precies uit komt te zien.
Er speelt nog een tweede effect
Het meest opvallende onderdeel zit misschien niet eens in het directe belastingvoordeel dat verdwijnt.
Wanneer iemand specifieke zorgkosten aftrekt, kan daardoor het verzamelinkomen lager worden. Dat verzamelinkomen is belangrijk, omdat het bij verschillende inkomensafhankelijke regelingen wordt gebruikt.
Wanneer de zorgkostenaftrek verdwijnt, kan het verzamelinkomen op papier dus hoger uitvallen. Daardoor kan er volgens de bron een tweede financieel effect ontstaan.
Iemand kan dan niet alleen de belastingaftrek kwijtraken, maar mogelijk ook gevolgen merken bij regelingen die afhankelijk zijn van het inkomen.
Dat maakt het onderwerp een stuk ingewikkelder dan simpelweg: een aftrekpost verdwijnt.
Verzamelinkomen kan hoger worden
Een voorbeeld maakt duidelijk hoe dat werkt. Stel dat iemand een relatief laag inkomen heeft, maar ieder jaar aanzienlijke specifieke zorgkosten maakt.
Door een deel daarvan af te trekken, wordt het belastbare inkomen lager. Wanneer die aftrekpost vervolgens verdwijnt, kan het inkomen dat voor bepaalde regelingen wordt gebruikt hoger uitvallen.
Volgens de bron kan zelfs een beperkte stijging voldoende zijn om in bepaalde situaties boven een inkomensgrens terecht te komen.
Als voorbeeld worden een gemeentelijke zorgverzekering en een lokale meerkostenregeling genoemd. Iemand met een laag pensioen en hoge zorgkosten zou dus zowel het fiscale voordeel kunnen verliezen als buiten een andere regeling kunnen vallen.
Of dat daadwerkelijk gebeurt, hangt vanzelfsprekend af van de persoonlijke situatie en van de voorwaarden die op dat moment gelden.
Ook toeslagen kunnen geraakt worden
Ook toeslagen worden in de bron genoemd als mogelijk aandachtspunt. Het verdwijnen van een aftrekpost kan namelijk doorwerken in het inkomen waarop inkomensafhankelijke regelingen worden gebaseerd.
Dat betekent niet dat iedereen die momenteel zorgkosten aftrekt automatisch zijn zorgtoeslag of huurtoeslag kwijtraakt. Zo’n conclusie zou veel te kort door de bocht zijn.
Het kan wél relevant worden wanneer iemand door het hogere inkomen op papier een inkomensgrens passeert.
Daarom is het verstandig om bij de gevolgen niet uitsluitend te kijken naar hoeveel belastingteruggave iemand momenteel krijgt. Het totaalplaatje kan belangrijker zijn.
De bron adviseert huishoudens daarom onder meer om te berekenen wat er met hun verzamelinkomen gebeurt wanneer de aftrekpost verdwijnt.
Kabinet wil mensen compenseren
Het kabinet is volgens de bron van plan om vanaf 2028 geld beschikbaar te stellen om zorgkosten voor chronisch zieken te beperken. Hoe die compensatie er concreet uit gaat zien, is echter nog niet volledig uitgewerkt.
Die uitwerking moet in 2027 plaatsvinden.
Volgens de bron wordt gesproken over een compensatiebudget van 350 miljoen euro. Tegelijkertijd wordt verwezen naar een jaarlijkse besparing van 618 miljoen euro die het kabinet met de verandering zou inboeken. Die bedragen zijn gebaseerd op berichtgeving waarnaar belangenorganisatie Ieder(in) verwijst.
Het verschil tussen die bedragen zorgt voor kritiek. Tegenstanders vrezen dat niet iedereen die nu voordeel heeft van de aftrekregeling straks volledig wordt gecompenseerd.
Bovendien is het de bedoeling dat gemeenten een rol krijgen bij de compensatie. Ook daar zitten volgens critici mogelijke problemen aan.
Gemeenten krijgen belangrijke rol
Wanneer gemeenten de ondersteuning moeten gaan uitvoeren, kunnen er verschillen ontstaan tussen woonplaatsen.
Gemeenten hebben volgens de bron aangegeven dat zo’n regeling lastig uitvoerbaar kan zijn. Daarnaast zou iedere gemeente de doelgroep anders kunnen bepalen.
Daardoor bestaat volgens critici het risico dat iemand in de ene gemeente wel ondersteuning krijgt en iemand met een vergelijkbare situatie elders niet.
Hoe dat uiteindelijk precies wordt geregeld, staat nog niet vast. De concrete compensatiemaatregelen moeten immers nog verder worden uitgewerkt.
Dat is een belangrijk detail voor iedereen die nu al probeert uit te rekenen hoeveel de verandering vanaf 2028 gaat kosten. Het volledige financiële plaatje is simpelweg nog niet bekend.
Veel organisaties zijn kritisch
Verschillende maatschappelijke organisaties hebben zich tegen de voorgenomen afschaffing uitgesproken.
In de bron worden SeniorenNetwerkNL, de Landelijke Cliëntenraad, Patiëntenfederatie Nederland en Ieder(in) genoemd. Zij willen niet dat de regeling zomaar verdwijnt.
De discussie heeft inmiddels ook de Tweede Kamer bereikt. Op 17 september 2026 werd een motie aangenomen waarin het kabinet wordt gevraagd te onderzoeken hoe de aftrek van specifieke zorgkosten mogelijk behouden kan blijven, maar dan doelmatiger en sterker gericht op chronisch zieken.
Daarbij is één nuance belangrijk: een aangenomen motie betekent in dit geval niet dat de afschaffing automatisch van tafel is.
Het is een verzoek aan het kabinet om alternatieven te onderzoeken.
Plan kan dus nog veranderen
Hoewel 1 januari 2028 als beoogde ingangsdatum wordt genoemd, staat daarmee nog niet ieder detail definitief vast.
Het Belastingplan 2027 moet volgens de bron nog verder worden behandeld en de Tweede Kamer heeft inmiddels gevraagd om alternatieven te onderzoeken.
Daardoor kan de uiteindelijke regeling nog wijzigen.
Dat onderscheid is belangrijk. Het zou te vroeg zijn om te stellen dat iedere Nederlander met aftrekbare zorgkosten vanaf 2028 definitief hetzelfde bedrag verliest.
Niet alleen verschilt het huidige belastingvoordeel per persoon, ook is nog niet duidelijk hoe eventuele nieuwe compensatie precies wordt ingericht.
Tot 2028 verandert dit niet
Voor de belastingaangiften over de komende periode is er bovendien niet onmiddellijk iets veranderd.
Volgens de bron blijft de aftrek bestaan tot en met belastingjaar 2027. Wie aan de voorwaarden voldoet, kan in die periode dus nog steeds specifieke zorgkosten aftrekken.
Daarom blijft het belangrijk om bonnetjes, facturen en andere relevante bewijsstukken te bewaren.
Wie momenteel gebruikmaakt van de regeling, kan daarnaast in de laatste belastingaangifte bekijken hoeveel van de belastingteruggave daadwerkelijk voortkomt uit de specifieke zorgkosten.
Dat bedrag geeft een eerste indicatie van hoeveel financieel belang de huidige aftrekpost voor een huishouden heeft.
Dit kun je alvast controleren
Het is vooral verstandig om niet tot 2028 te wachten voordat naar de mogelijke gevolgen wordt gekeken.
In de laatste aangifte inkomstenbelasting is onder ‘Specifieke zorgkosten’ terug te vinden welke bedragen zijn opgevoerd. Daarmee kan worden bekeken welk deel van het huidige belastingvoordeel samenhangt met deze aftrek.
Daarnaast kan worden nagegaan welke toeslagen en lokale regelingen afhankelijk zijn van het verzamelinkomen. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld eigen regelingen hebben voor inwoners die vanwege ziekte of een beperking structureel extra kosten maken.
Wie daarvan gebruikmaakt, kan bij de gemeente controleren welke inkomensgrenzen momenteel gelden. Dat zegt nog niet precies hoe de situatie in 2028 zal zijn, maar maakt wel duidelijk welke regelingen mogelijk relevant zijn.
Financiële impact verschilt per huishouden
Het belangrijkste om te onthouden is dat er geen vast bedrag bestaat dat alle bijna 900.000 betrokken huishoudens vanaf 2028 automatisch verliezen.
Voor sommige huishoudens kan de impact relatief beperkt zijn. Voor anderen kan het financiële verschil groter uitpakken, vooral wanneer het verdwijnen van de aftrek samengaat met veranderingen in andere inkomensafhankelijke regelingen.
Precies daarom zorgt het voorstel voor zoveel discussie.
Aan de ene kant wil het kabinet af van een regeling die volgens eerdere evaluaties complex en onvoldoende gericht is. Aan de andere kant gaat het om mensen die juist vanwege ziekte of een beperking vaak weinig keuze hebben in het maken van bepaalde extra kosten.
De komende behandeling van het Belastingplan 2027 en de uitwerking van de compensatie worden daardoor belangrijk. Pas wanneer die plannen concreter zijn, kan voor individuele huishoudens beter worden berekend wat de verandering werkelijk betekent.
Voorlopig blijft de bestaande aftrekregeling nog van kracht. Maar wie jaarlijks specifieke zorgkosten opgeeft, doet er goed aan de ontwikkelingen richting 2028 scherp te volgen. Het verdwijnen van één aftrekpost kan namelijk verder doorwerken dan alleen het bedrag dat uiteindelijk onderaan de belastingaangifte staat.
