Agnes (71) uit Zwolle begon haar ochtend zoals elke andere. Ze zette een kopje koffie, plofte op de bank en pakte haar telefoon erbij om even haar bankrekening te checken.
Wat ze toen zag, liet haar hart een slag overslaan. Het saldo dat ze zag staan was niet de vertrouwde paar duizend euro die ze zorgvuldig had opgebouwd, maar exact nul euro. Alles was weg. Binnen een paar tellen sloeg de paniek toe: wat is hier gebeurd?
Hoe kan in één keer al je geld verdwijnen?
De grote vraag is natuurlijk: hoe verdwijnt in één keer ál je spaargeld van je rekening? In het geval van Agnes bleek het te gaan om een geraffineerde oplichtingstruc waarbij cybercriminelen toegang kregen tot haar bankgegevens.
Volgens haar eigen woorden heeft ze nooit iets verdachts gedaan, nooit zomaar op links geklikt en altijd opgelet. Toch is ze slachtoffer geworden van iets wat iedere Nederlander zou kunnen overkomen.
Een klein foutje met grote gevolgen
Een paar dagen eerder ontving Agnes een sms’je dat afkomstig leek van haar bank. Er stond dat er een verdachte inlogpoging was gedaan op haar account, en dat ze via een link haar gegevens moest controleren. De afzender leek betrouwbaar, compleet met logo en officiële toon.
In een opwelling van paniek klikte ze erop en voerde ze enkele gegevens in. Geen seconde dacht ze dat dit nep kon zijn.
Pas toen haar geld verdwenen was, realiseerde ze zich dat het sms’je nep was. De criminelen hadden via die link toegang gekregen tot haar account, en in een mum van tijd was alles overgeboekt naar buitenlandse rekeningen.
Bank kan niets meer doen
Agnes nam onmiddellijk contact op met haar bank, maar helaas bleek het kwaad al geschied. Doordat zij – onbewust – zelf haar inloggegevens had gedeeld, was de bank niet aansprakelijk. Ze kreeg te horen dat ze ‘alert’ had moeten zijn en dat het ‘haar eigen verantwoordelijkheid’ was geweest. Die boodschap kwam keihard aan.
Hoewel ze aangifte heeft gedaan bij de politie, is de kans dat het geld ooit nog terugkomt klein. Criminelen weten precies hoe ze sporen moeten wissen en gebruik maken van netwerken in het buitenland om het gestolen geld razendsnel weg te sluizen.
Niet alleen ouderen zijn slachtoffer
Wat Agnes overkwam, is helaas geen uitzondering meer. Steeds meer mensen – jong én oud – worden slachtoffer van phishing, neptelefoontjes van ‘de bank’, of nepwebsites.
Criminelen worden steeds slimmer en gebruiken technieken die haast niet van echt te onderscheiden zijn. Zelfs mensen die denken dat ze alert zijn, kunnen in een zwak moment slachtoffer worden.
Volgens cijfers van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) stijgt het aantal meldingen van bankfraude elk jaar. In veel gevallen krijgen slachtoffers geen cent terug, omdat zij zélf gegevens hebben ingevuld of op een link hebben geklikt.
Agnes wil haar verhaal delen om anderen te waarschuwen
Agnes heeft besloten haar verhaal te delen omdat ze wil voorkomen dat anderen in dezelfde val trappen. Ze schaamt zich er niet voor – integendeel. “Als ik het had kunnen voorkomen door beter op te letten, dan hadden honderden andere mensen het ook kunnen overkomen,” zegt ze. “Het is zo misleidend, je denkt echt dat je met de bank te maken hebt.”
Ze roept iedereen op om altijd kritisch te zijn bij elk bericht dat zogenaamd van de bank komt. “Klik nooit zomaar op een link in een sms of e-mail. Als je twijfelt, bel dan zélf je bank via het officiële nummer. En voer nooit je gegevens in via een link die je opgestuurd krijgt, hoe echt het ook lijkt.”
Wat kun je zelf doen om veilig te blijven?
Het verhaal van Agnes laat zien hoe belangrijk het is om altijd alert te blijven. Enkele tips om te voorkomen dat je in dezelfde val trapt:
Banken sturen nooit links per sms of e-mail waarmee je moet inloggen
Controleer altijd het webadres (URL) van een website
Vertrouw je het niet? Bel zélf met je bank, gebruik nooit het nummer uit het bericht
Installeer een virusscanner en houd je apparaten up-to-date
Praat erover met familie en vrienden – bewustzijn helpt
Een waarschuwing die gedeeld moet worden
Agnes hoopt dat haar verhaal massaal wordt gedeeld. Niet om medelijden te krijgen, maar om bewustzijn te creëren. “Het kan iedereen overkomen,” zegt ze. “Je hoeft geen digibeet te zijn of domme dingen te doen. Eén moment van paniek, één klik op de verkeerde link en het is gebeurd.”
Ze wil vooral mensen waarschuwen die denken dat zij hier niet in zullen trappen. “Juist dan ben je kwetsbaar. Want deze oplichters weten precies hoe ze je vertrouwen kunnen winnen.”
Blijf kritisch – en help mee met waarschuwen
Het is belangrijk dat we elkaar blijven waarschuwen en informeren. Want hoewel banken steeds meer doen om klanten te beschermen, blijft het internet een mijnenveld voor wie niet oplet. Deel daarom dit verhaal met mensen in je omgeving, zeker met ouders of grootouders die misschien nog sneller in paniek raken bij een nepbericht.
Agnes haar verhaal is geen uitzondering. Maar met haar waarschuwing hoopt ze dat anderen wél gespaard blijven van de ellende die zij nu doormaakt.
