Wie een kat heeft, krijgt vanaf 2028 te maken met een belangrijke verandering. Het kabinet wil een landelijke chip- en registratieplicht voor katten invoeren.
Daarmee moet het makkelijker worden om vermiste dieren terug te brengen naar hun eigenaar en moet worden voorkomen dat grote aantallen katten uiteindelijk op straat belanden. De maatregel gaat volgens het huidige plan echter niet meteen voor iedere kat in Nederland gelden.
Jaarlijks raken naar schatting zo’n 62.500 katten zoek. Volgens de plannen is juist dat hoge aantal een belangrijke reden om de regels aan te scherpen. Staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw wil daarom dat nieuw geboren katten vanaf 1 januari 2028 verplicht worden gechipt.
De maatregel betekent ook een extra rekening voor toekomstige kattenbezitters. De kosten van het chippen worden namelijk niet door de overheid vergoed. Tegelijkertijd zijn er nog vragen over de precieze uitvoering en handhaving van de nieuwe regels.
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
Katten chippen wordt verplicht
Het plan is duidelijk: Nederland moet een landelijke chipplicht voor katten krijgen. Voor honden bestaat zo’n verplichting al langer. Het kabinet wil een vergelijkbaar systeem voor katten invoeren, waarbij het dier via een chip aan een registratie kan worden gekoppeld.
Het belangrijkste doel daarvan is niet om kattenbezitters met extra administratie op te zadelen, maar om vermiste katten gemakkelijker te kunnen identificeren. Wanneer een gevonden dier een geregistreerde chip heeft, kan worden achterhaald bij wie het hoort.
Volgens de bron worden momenteel jaarlijks ongeveer 62.500 katten vermist. Slechts ongeveer 10 procent daarvan wordt gevonden en opgevangen door de Dierenbescherming. Veel andere katten belanden volgens het artikel uiteindelijk op straat.
Vanaf 1 januari 2028
De nieuwe verplichting moet volgens het plan vanaf 1 januari 2028 ingaan. Daarbij zit wel een belangrijk detail dat kattenbezitters moeten kennen.
De chipplicht is volgens de huidige plannen bedoeld voor katten die nieuw worden geboren. Wie op dat moment al een kat heeft rondlopen, krijgt dus niet automatisch dezelfde verplichting opgelegd.
Ook voor bestaande zwerfkatten ligt dat ingewikkelder. Erkens geeft aan dat het lastig is om de verplichting ook voor bestaande katten en zwerfkatten in te voeren.
Dat onderscheid is belangrijk. Een formulering als ‘vanaf 2028 moet iedere kat in Nederland verplicht gechipt zijn’ zou op basis van het huidige voorstel dus te kort door de bocht zijn.
Waarom het kabinet dit wil
Achter de chipplicht zit vooral het probleem van vermiste en zwervende katten. Een kat kan ontsnappen, verdwalen of na een schrikreactie ver van huis terechtkomen. Zonder identificatie kan het vervolgens lastig zijn om te bepalen wie de eigenaar is.
Erkens wijst daarbij op de ervaringen met honden. Voor honden bestaat al een verplichting rond chippen en registreren. Volgens de staatssecretaris kan de Dierenbescherming sinds die verplichting 90 procent van de gevonden honden terugbrengen naar hun eigenaar.
Dat verschil is opvallend en vormt een belangrijke reden om ook voor katten een landelijk systeem op te zetten.
Erkens stelt dat een chipplicht niet alleen moet voorkomen dat dieren langdurig op straat leven, maar ook goed nieuws kan zijn voor baasjes. Een vermist huisdier kan voor een eigenaar immers veel onzekerheid veroorzaken.
Chip moet aan registratie gekoppeld worden
Alleen een kleine chip onder de huid plaatsen is niet voldoende. Het systeem draait juist om de combinatie van identificatie en registratie.
Het chipnummer moet gekoppeld kunnen worden aan gegevens waarmee de houder van het dier kan worden achterhaald. Dierenartsen krijgen volgens het artikel in ieder geval een rol bij die registratie.
Ook PetBase meldt dat bij de voorbereiding van de landelijke verplichting wordt gewerkt aan een systeem waarbij een chipnummer correct aan een kat en houder wordt gekoppeld. Daarbij moeten bijvoorbeeld veranderingen na een verhuizing, overdracht, vermissing of overlijden verwerkt kunnen worden.
Juist die achterliggende registratie maakt de invoering ingewikkelder dan simpelweg bepalen dat iedere nieuwe kat een chip moet krijgen.
Dit gaat het baasjes kosten
Voor toekomstige kattenbezitters heeft de maatregel ook een financiële kant. Het laten plaatsen van een chip kost volgens de bron al snel tussen de 25 en 55 euro.
Die rekening komt bij het baasje terecht. Het kabinet is niet van plan om deze kosten te vergoeden.
Erkens erkent dat enkele tientjes een extra kostenpost vormen, maar beschouwt het als een uitgave die bij het houden van een huisdier hoort.
Voor iemand die vanaf 2028 een nieuw geboren kat neemt, is het dus verstandig om naast zaken als voeding, kattenbakvulling, vaccinaties en dierenartsbezoeken ook rekening te houden met de kosten voor de chip en registratie.
Bestaande katten vallen erbuiten
Een van de opvallendste onderdelen van het huidige plan is dat de verplichting niet met terugwerkende kracht voor alle katten wordt ingevoerd.
Een kat die vóór de invoering is geboren, hoeft volgens het in de bron beschreven plan dus niet ineens vanwege deze nieuwe landelijke verplichting naar de dierenarts om gechipt te worden. De maatregel richt zich op nieuw geboren katten vanaf de invoeringsdatum.
Dat betekent overigens niet dat het chippen van een bestaande kat geen nut heeft. De Dierenbescherming adviseert kattenbezitters ook nu al om hun dier te laten chippen en de registratie goed bij te houden, juist omdat een chip de kans vergroot dat een gevonden kat weer aan zijn eigenaar kan worden gekoppeld.
Er zit dus een verschil tussen wat straks wettelijk verplicht wordt en wat eigenaren nu vrijwillig kunnen doen.
Handhaving is nog niet duidelijk
Hoewel 1 januari 2028 als beoogde ingangsdatum wordt genoemd, is nog niet ieder onderdeel van het systeem uitgewerkt.
Erkens noemt de invoering zelf complex. Een verplichte kattenchip is bovendien geen volledig nieuw politiek idee. Voormalig landbouwminister Piet Adema stelde enkele jaren geleden al voor om chippen voor katten verplicht te maken, maar die invoering kwam er niet.
Een van de vragen die nog speelt, is hoe straks precies moet worden gehandhaafd. Volgens de bron is voor Erkens nog niet duidelijk hoe die handhaving eruit zal zien.
De verantwoordelijkheid voor het laten chippen ligt in de eerste plaats bij de baasjes. Het plan is om het chippen zo snel mogelijk na de geboorte van het dier te laten gebeuren, terwijl dierenartsen een rol krijgen bij de registratie.
Invoering blijkt ingewikkelde klus
Dat de invoering tijd kost, blijkt ook uit informatie van PetBase. De organisatie meldde op 23 september dat invoering in 2027 praktisch niet meer haalbaar lijkt en dat de ontwikkeling nu op begin 2028 is gericht.
PetBase benadrukt daarbij wel dat er een verschil bestaat tussen een planning en een definitief wettelijk vastgestelde ingangsdatum. De uiteindelijke datum moet uit de regelgeving blijken.
Dat is een belangrijke nuance. Het kabinet wil de verplichting volgens de bron vanaf 1 januari 2028 invoeren, maar de precieze wettelijke uitwerking moet verder worden afgerond.
Voor kattenbezitters betekent dit vooral dat er nog tijd is voordat de nieuwe verplichting daadwerkelijk van kracht wordt.
Katten sneller terug naar huis
De grootste winst moet uiteindelijk zichtbaar worden wanneer een kat vermist raakt. Een gevonden dier zonder duidelijke identificatie kan moeilijk aan een specifieke eigenaar worden gekoppeld.
Met een geregistreerde chip wordt dat een stuk eenvoudiger. Een bevoegde partij kan de chip uitlezen en via de registratie achterhalen waar het dier thuishoort.
Voor een eigenaar kan dat het verschil betekenen tussen wekenlang zoeken en veel sneller duidelijkheid krijgen.
Erkens noemt daarnaast een moeilijker scenario: een vermiste kat kan ook overlijden. Volgens hem kan een chipplicht er in zo’n geval in ieder geval voor zorgen dat een eigenaar duidelijkheid krijgt over wat er met het dier is gebeurd.
Ook Europese regels komen eraan
De Nederlandse plannen staan bovendien niet helemaal los van ontwikkelingen op Europees niveau. Andere berichtgeving over de aangekondigde maatregelen meldt dat er eveneens Europese regels rond identificatie en registratie van honden en katten aankomen.
Die Europese regels gaan later in. In 2031 moet er bovendien een Europese database zijn met registraties van honden en katten, waardoor eigenaren uiteindelijk ook over landsgrenzen heen gemakkelijker gevonden kunnen worden.
Nederland wil met de landelijke chipplicht voor katten dus eerder stappen zetten.
Dit verandert voor kattenbezitters
Voor mensen die al een kat hebben, verandert er op basis van het huidige voorstel in 2028 niet automatisch iets. De geplande verplichting richt zich op nieuw geboren katten.
Wie vanaf de invoering een jonge kat krijgt, zal daarentegen rekening moeten houden met het chippen en registreren van het dier. De kosten daarvan komen voor rekening van het baasje en bedragen volgens de bron ongeveer 25 tot 55 euro.
Tegelijkertijd moeten belangrijke praktische onderdelen nog verder worden uitgewerkt. Vooral de handhaving is nog niet volledig duidelijk.
De richting is echter duidelijk: het kabinet wil dat nieuw geboren katten vanaf 2028 niet langer zonder identificatie rondlopen.
Daarmee hoopt het jaarlijks duizenden vermiste dieren sneller terug naar huis te krijgen en het aantal katten dat uiteindelijk op straat terechtkomt terug te dringen. Voor toekomstige kattenbezitters betekent dat een extra verplichting én een extra kostenpost, maar volgens het kabinet moet daar vooral meer zekerheid voor dier en eigenaar tegenover staan.
