De politieke verhoudingen in Den Haag zijn deze week verder op scherp gezet. Negen partijen in de Haagse gemeenteraad hebben besloten de samenwerking met Forum voor Democratie volledig stop te zetten.
Aanleiding zijn schokkende uitlatingen van een hooggeplaatste kandidaat op de lijst van FvD, die volgens meerdere partijen iedere grens overschrijden.
De kwestie draait om Timon Busscher, nummer drie op de kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen.
Uit berichten die naar buiten zijn gekomen, blijkt dat hij in besloten appgroepen terrorisme zou hebben verheerlijkt en zich antisemitisch en nazistisch zou hebben uitgelaten. Dat nieuws heeft geleid tot brede politieke verontwaardiging en directe gevolgen voor de positie van FvD in de Haagse raad.
Wat er precies is gezegd zorgt voor grote woede
De ophef ontstond nadat werd onthuld dat Busscher in een appgroep uitspraken deed over twee beruchte massamoordenaars. Hij zou hen hebben omschreven als een ‘goddelijke duo’. Het gaat om Anders Breivik en Brenton Tarrant.
Breivik pleegde in 2011 een aanslag in Noorwegen waarbij 77 mensen om het leven kwamen. Tarrant was in 2019 verantwoordelijk voor de aanslag op twee moskeeën in het Nieuw-Zeelandse Christchurch, waarbij 51 mensen werden vermoord. Beide aanslagen gelden internationaal als symbolen van extreemrechtse terreur.
Naast deze uitspraken zou Busscher ook antisemitische teksten hebben gedeeld en een opname hebben geplaatst waarin hij het Horst Wessellied zingt, het voormalige partijlied van de NSDAP. Voor veel partijen was daarmee de maat vol.
Negen partijen trekken gezamenlijk een harde lijn
De reactie vanuit de Haagse politiek liet niet lang op zich wachten. GroenLinks-PvdA, VVD, CDA, D66, SP, Partij voor de Dieren, Denk, ChristenUnie/SGP en de Haagse Stadspartij kwamen met een gezamenlijk statement.
Daarin stellen zij dat samenwerking met Forum voor Democratie niet langer mogelijk is zolang de partij geen duidelijke afstand neemt van de uitspraken en geen concrete maatregelen treft.
Volgens de partijen is het onacceptabel dat iemand met dit gedachtegoed zo hoog op de kandidatenlijst staat. Zij spreken van verwerpelijke uitingen die haaks staan op democratische waarden en het samenleven in de stad onder druk zetten.
Geen debat, geen steun, geen samenwerking
GroenLinks-PvdA nam het voortouw in de verklaring en kondigde zelfs een totale boycot aan. Dat betekent niet alleen geen coalities of samenwerkingen, maar ook geen steun voor voorstellen van FvD en geen deelname aan debatten waarin de partij een rol speelt.
De boodschap is helder: zolang Forum voor Democratie deze kandidaat handhaaft en geen duidelijke afstand neemt van zijn uitingen, wordt de partij volledig buitengesloten in de Haagse gemeentepolitiek.
Waarom deze zaak zo gevoelig ligt in Den Haag
Den Haag is niet zomaar een stad. Als politieke hoofdstad en stad van vrede en recht ligt extreem gedachtengoed hier extra gevoelig. Partijen benadrukken dat het verheerlijken van terrorisme en antisemitisme niet alleen kwetsend is, maar ook de veiligheid en het vertrouwen in de democratische rechtsstaat ondermijnt.
Volgens meerdere raadsleden is het essentieel om een duidelijke grens te trekken. Niet alleen richting FvD, maar ook richting inwoners van de stad. De boodschap moet zijn dat haatdragende ideologieën geen plaats hebben in het lokale bestuur.
Reactie van Forum voor Democratie
Forum voor Democratie zelf reageert fel op de ontstane situatie. Lijsttrekker Robbert van der Meijden stelt dat uitspraken uit een privécontext uit hun verband zijn gehaald. Volgens hem worden oude berichten gebruikt voor politieke profilering en emotionele chantage.
De partij benadrukt dat Den Haag kampt met grote problemen op het gebied van veiligheid, wonen en leefbaarheid. Volgens FvD zouden andere partijen zich liever bezighouden met randzaken dan met de dagelijkse zorgen van inwoners.
In de verklaring laat de partij weten zich volledig te blijven richten op de campagne en op een bestuursmodel waarin burgers meer directe inspraak krijgen. Van der Meijden stelt dat de Hagenaar en Hagenees weer centraal moeten staan, en dat FvD zich niet laat afleiden door wat hij ziet als politieke spelletjes.
Politieke isolatie met grote gevolgen
De beslissing van negen partijen betekent dat Forum voor Democratie in Den Haag praktisch geïsoleerd raakt. Zelfs als de partij zetels behaalt bij de gemeenteraadsverkiezingen, wordt het vrijwel onmogelijk om invloed uit te oefenen op beleid of besluitvorming.
Politiek analisten wijzen erop dat dit soort uitsluitingen zeldzaam zijn op lokaal niveau. Dat maakt de situatie extra opvallend. Tegelijkertijd laat het zien hoe groot de afkeer is van de uitlatingen die aan het licht zijn gekomen.
Discussie over privé-uitingen laait opnieuw op
De zaak roept ook een bredere discussie op over uitspraken in privécontexten. Waar ligt de grens tussen privé en publiek voor politici en kandidaat-raadsleden? Veel partijen stellen dat wie zich kandidaat stelt voor een publieke functie, ook verantwoordelijk is voor eerdere uitspraken, zeker als die raken aan extremisme en haat.
Volgens hen is het niet relevant of de uitspraken in een appgroep zijn gedaan. Het gaat om het gedachtegoed dat daaruit spreekt en de vraag of iemand met dergelijke opvattingen geschikt is om een publieke functie te vervullen.
Effect op campagne en verkiezingen
De timing van de kwestie is gevoelig. Met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht kan deze affaire grote invloed hebben op de campagne van Forum voor Democratie. Tegenstanders zullen de zaak blijven aanhalen, terwijl FvD zich genoodzaakt ziet voortdurend te reageren op vragen over integriteit en extremisme.
Of dit kiezers afschrikt of juist mobiliseert, is lastig te voorspellen. Wel is duidelijk dat de partij in Den Haag voorlopig alleen staat.
Meer dan een lokaal incident
Wat begon als een lokaal politiek conflict, heeft inmiddels nationale aandacht gekregen. De combinatie van terrorismeverheerlijking, antisemitisme en politieke verantwoordelijkheid raakt aan fundamentele waarden van de democratische rechtsstaat.
Voor veel partijen is de zaak daarom principieel. Niet samenwerken wordt gezien als een noodzakelijk signaal. Een signaal dat bepaalde grenzen niet onderhandelbaar zijn, ongeacht politieke verschillen.
De komende weken zal blijken of Forum voor Democratie stappen zet om de schade te beperken, of vasthoudt aan de huidige koers. Wat vaststaat: de politieke verhoudingen in Den Haag zijn door deze affaire blijvend veranderd.
