Het is weer die tijd van het jaar: dozen, tassen en cadeaus met strikken verschijnen op de werkvloer, want kerstpakketten worden uitgedeeld. Voor veel werknemers is het een leuk moment, een symbolisch bedankje voor een jaar hard werken. Maar zoals ieder jaar blijkt ook nu weer: niet iedereen is blij met wat hij of zij krijgt. Dit keer ligt een kerstpakket van Jumbo onder vuur, nadat een medewerker zich openlijk kritisch uitliet.
De discussie speelt zich grotendeels online af, waar kerstpakketten massaal opduiken op Marktplaats. En dat zegt vaak meer dan duizend woorden.
Kerstpakket is geen recht, maar wel beladen
Om meteen duidelijk te zijn: een kerstpakket is geen verplichting. Werkgevers mogen het geven, maar zijn daar wettelijk tot niets toe verplicht. Er zijn genoeg bedrijven die helemaal niets uitdelen rond de feestdagen en daar kan juridisch niets tegen worden ingebracht.
Toch ligt het gevoelig. Een kerstpakket voelt voor veel werknemers als erkenning. Niet zozeer vanwege de financiële waarde, maar vanwege het gebaar. Juist daarom kan teleurstelling hard aankomen, zeker als het cadeau als onpersoonlijk, goedkoop of totaal misplaatst wordt ervaren.
Dat spanningsveld zie je ieder jaar terug rond kerst. En sinds de komst van internet is die teleurstelling ook veel zichtbaarder geworden.
Van ouderwetse dozen naar moderne cadeaus
Vroeger bestond een kerstpakket vaak uit een grote doos met etenswaren: blikjes soep, toastjes, een potje augurken en misschien een fles wijn. Niet spectaculair, maar herkenbaar en veilig.
Die tijd is veranderd. Werkgevers zoeken naar originelere cadeaus: gadgets, spellen, woonaccessoires of cadeaubonnen. Soms pakt dat goed uit, soms volledig niet. En hoe creatiever het cadeau, hoe groter het risico dat het de plank misslaat.
Een kerstbal, een spel of een keukenapparaat klinkt leuk, maar sluit niet altijd aan bij wat medewerkers daadwerkelijk willen of gebruiken.
Marktplaats als graadmeter voor tevredenheid
Wie wil weten hoe werknemers écht over hun kerstpakket denken, hoeft maar één plek te bezoeken: Marktplaats. Elk jaar staat het platform in december vol met advertenties waarin kerstpakketten worden doorverkocht.
RTL Nieuws nam onlangs een kijkje en zag dat het aanbod alweer enorm is. Van luxe gadgets tot simpele spellen: alles verschijnt online, vaak nog in de originele verpakking. Dat betekent niet automatisch dat het cadeau slecht is, maar het zegt wel iets over de match met de ontvanger.
Sommige advertenties zijn neutraal geformuleerd. Andere zijn opvallend eerlijk, soms zelfs snoeihard.
Niet alleen Jumbo onder vuur
Overigens is Jumbo niet de enige werkgever waarvan kerstpakketten worden doorverkocht. Ook andere grote bedrijven duiken op in de advertenties. Zo kregen medewerkers van horecagroothandel HANOS dit jaar een airfryer van het merk Severin.
Op papier een behoorlijk luxe cadeau. Toch worden deze apparaten massaal aangeboden voor zo’n 65 euro. Dat betekent niet dat de airfryer slecht is, maar wel dat veel ontvangers er simpelweg niets mee doen. Misschien hebben ze er al één, misschien past het niet in de keuken, of misschien hadden ze liever iets anders gehad.
Het laat zien dat zelfs relatief dure cadeaus niet automatisch gewaardeerd worden.
‘Hier kan ik echt niks mee’
De meeste aandacht gaat nu uit naar een advertentie waarin expliciet wordt vermeld dat het cadeau afkomstig is van Jumbo. Het gaat om het spel Hister, een spel dat op zich populair is en in winkels goed verkoopt.
Toch was deze medewerker allesbehalve enthousiast. In de advertentietekst wordt geen blad voor de mond genomen: het kerstpakket wordt als waardeloos bestempeld, met de toevoeging dat het geld liever aan iets anders wordt besteed, zoals een goede fles wijn.
Die openhartigheid zorgt voor discussie. Sommigen vinden het ondankbaar, anderen begrijpen de frustratie volledig.
Ondankbaar of eerlijk?
De reacties op dit soort advertenties zijn elk jaar verdeeld. De ene groep vindt dat werknemers dankbaar moeten zijn voor elk cadeau dat ze krijgen. “Een gegeven paard kijk je niet in de bek” is een veelgehoorde uitspraak.
De andere groep stelt dat juist eerlijkheid nodig is. Als werkgevers nooit horen dat hun kerstpakket slecht wordt ontvangen, verandert er ook niets. Bovendien: een cadeau dat massaal wordt doorverkocht, mist blijkbaar zijn doel.
De waarheid ligt waarschijnlijk ergens in het midden. Een kerstpakket is een extraatje, maar ook een communicatiemiddel. Het zegt iets over hoe een werkgever naar zijn personeel kijkt.
Waarom kerstpakketten zo gevoelig liggen
De kerstperiode is emotioneel geladen. Mensen zijn moe na een lang jaar werken, kijken uit naar rust en gezelligheid, en staan extra open voor waardering. Een kerstpakket komt precies op dat moment binnen.
Als het cadeau dan voelt als een verplicht nummer of als iets dat zonder nadenken is gekozen, kan dat teleurstellen. Zeker bij grote bedrijven, waar werknemers zich soms al een nummer voelen, kan zo’n cadeau onbedoeld olie op het vuur zijn.
Daar komt bij dat collega’s onderling vergelijken. Wat krijgt de een, wat krijgt de ander, en hoe verhoudt dat zich tot de inzet van het afgelopen jaar?
Wat werkgevers hiervan kunnen leren
Deze jaarlijkse Marktplaatsgolf is eigenlijk een gratis feedbackronde voor werkgevers. Cadeaus die massaal worden doorverkocht, missen hun doel. Dat betekent niet dat elk kerstpakket perfect moet zijn, maar wel dat keuzevrijheid steeds belangrijker wordt.
Cadeaubonnen, keuzecadeaus of persoonlijke opties blijken vaak beter te werken dan één vast product voor iedereen. Wat voor de een leuk is, is voor de ander nutteloos.
Conclusie: klein cadeau, grote discussie
Het kerstpakket van Jumbo staat symbool voor een bredere discussie die elk jaar terugkomt. Niet omdat het per se slecht is, maar omdat het laat zien hoe verschillend waardering wordt ervaren.
Voor de één is een spel een leuk extraatje, voor de ander een doos die direct naar Marktplaats gaat. En zolang kerstpakketten blijven bestaan, zal die discussie ook blijven terugkeren.
Eén ding is zeker: wie rond kerst even op Marktplaats kijkt, krijgt een eerlijker beeld van de werkvloer dan menig tevredenheidsenquête ooit kan bieden.
