Zodra de dagen korter worden en het buiten steeds vroeger donker is, begint het bij veel Nederlanders alweer te kriebelen. De kerstboom mag wat hen betreft zo snel mogelijk de woonkamer in. Maar terwijl sommige mensen in november al volop genieten van kerstlampjes en versieringen, vinden anderen dat je minstens tot na Sinterklaas moet wachten. Wie heeft er eigenlijk gelijk?
Er blijkt namelijk wel degelijk een traditionele periode te bestaan waarin de kerstboom wordt opgetuigd. En die begint een stuk later dan veel mensen denken. Tegelijkertijd zijn er aanwijzingen dat vroeg beginnen met kerstversiering een positief effect kan hebben op je stemming.
De vraag is dus niet alleen wanneer je de kerstboom officieel mag opzetten, maar ook waarom zoveel mensen daar tegenwoordig niet meer op wachten.
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
Wanneer mag je de kerstboom opzetten?
Het is ieder jaar opnieuw dezelfde discussie. Zodra de eerste kerstversiering in de winkels verschijnt, vragen mensen zich af wanneer het acceptabel is om thuis de kerstboom neer te zetten. Voor de één kan dat niet vroeg genoeg, terwijl de ander het liefst nog even wacht.
In Nederland bestaat al jarenlang de ongeschreven regel dat de kerstboom pas wordt opgetuigd nadat Sinterklaas is vertrokken. Dat betekent dat veel huishoudens vanaf 6 december de kerstspullen van zolder halen en de woonkamer omtoveren tot een gezellige kerstomgeving.
Toch is dit geen officiële verplichting. Er bestaat namelijk helemaal geen Nederlandse wet of landelijke regel die voorschrijft wanneer je een kerstboom mag neerzetten. Iedereen mag dus zelf bepalen wanneer de kerstperiode in huis begint.
Wie zich aan de traditionele christelijke kerstperiode wil houden, komt bovendien bij een ander moment uit. Die begint volgens bepaalde gebruiken pas vlak voor Kerstmis, waardoor de boom veel later wordt neergezet dan tegenwoordig gebruikelijk is.
Traditioneel begint kerst pas veel later
Hoewel veel Nederlanders december beschouwen als dé kerstmaand, begint de traditionele kerstviering niet automatisch op 1 december. Binnen christelijke tradities wordt onderscheid gemaakt tussen de adventsperiode en de eigenlijke kersttijd.
Advent is de periode waarin wordt toegeleefd naar Kerstmis. De vier zondagen voorafgaand aan Kerstmis staan daarbij centraal. De kersttijd zelf begint traditioneel rond de kerstavond en eerste kerstdag, afhankelijk van de kerkelijke traditie.
Soms wordt 21 december genoemd als het moment waarop de kerstboom volgens oude etiquette zou mogen verschijnen. Die datum is echter geen algemeen erkende officiële startdatum voor het opzetten van een kerstboom. Het gaat vooral om een gebruik dat in sommige beschrijvingen van kersttradities wordt aangehaald.
Wie dus wil weten wanneer de kerstboom écht officieel mag worden opgezet, krijgt geen eenduidig antwoord. Het hangt af van de traditie die wordt gevolgd. Voor de meeste Nederlandse huishoudens speelt de kerkelijke kalender tegenwoordig bovendien een veel kleinere rol dan vroeger.
Waarom Nederlanders wachten tot na Sinterklaas
De gewoonte om pas na 5 december de kerstboom op te zetten, heeft vooral te maken met de bijzondere plaats van Sinterklaas in Nederland. Voor veel gezinnen is het sinterklaasfeest een belangrijke gebeurtenis die eerst uitgebreid wordt gevierd.
Zolang de schoentjes nog worden gezet, pepernoten op tafel staan en pakjesavond moet plaatsvinden, voelt kerstversiering voor sommige mensen simpelweg te vroeg. De twee feesten hebben allebei hun eigen sfeer en tradities.
Daarom wordt 6 december door veel Nederlanders gezien als het ideale moment om over te schakelen naar Kerstmis. Sinterklaas is voorbij en de kerstboom kan zonder discussie de woonkamer in.
Dat verklaart ook waarom tuincentra en kerstboomverkopers rond deze periode vaak extra drukte ervaren. Veel mensen willen direct na pakjesavond beginnen met versieren, zodat ze nog een paar weken van de boom kunnen genieten.
Toch verandert deze gewoonte langzaam. Steeds meer huishoudens wachten niet langer op het vertrek van Sinterklaas, maar halen hun kerstspullen al in november tevoorschijn.
Kerstboom in november steeds populairder
Wie in november al een kerstboom in de woonkamer heeft staan, hoeft zich tegenwoordig nauwelijks nog te verbazen over vergelijkbare versieringen bij anderen. Kerstdecoratie verschijnt vaak al vroeg in winkels en op sociale media.
Voor sommige mensen begint het kerstgevoel zodra de herfst echt zijn intrede doet. De dagen worden korter, het weer wordt kouder en het is ’s avonds steeds vroeger donker. Juist dan kunnen warme lampjes en een sfeervol ingerichte woonkamer aantrekkelijk zijn.
Een kerstboom hoeft bovendien niet meteen te betekenen dat het hele huis volledig in kerstsfeer wordt gebracht. Sommige mensen beginnen met een paar lichtjes of een kleine kunstboom en voegen later meer versiering toe.
Anderen pakken het juist meteen groots aan. Zodra de eerste novemberdagen voorbij zijn, worden de kerstballen, slingers en lichtsnoeren tevoorschijn gehaald. Waarom wachten tot december als de gezelligheid ook eerder kan beginnen?
Dat is natuurlijk vooral een kwestie van persoonlijke voorkeur. Maar er wordt ook regelmatig een psychologische verklaring gegeven voor het plezier dat mensen aan vroege kerstversiering beleven.
Maakt vroeg versieren echt gelukkiger?
Er wordt vaak beweerd dat mensen die hun kerstboom vroeg opzetten gelukkiger zijn. Die gedachte klinkt aantrekkelijk, zeker voor iedereen die het liefst al weken voor Kerstmis tussen de lichtjes zit.
Wetenschappelijk onderzoek naar de betekenis van kerstversiering wijst erop dat decoraties gevoelens van verbondenheid en positieve associaties kunnen oproepen. Kerstversiering kan mensen bijvoorbeeld herinneren aan fijne momenten uit hun jeugd, familiebijeenkomsten of andere prettige ervaringen.
Dat betekent echter niet dat wetenschappelijk is bewezen dat iedereen automatisch gelukkiger wordt door de kerstboom al in november op te zetten. Daarvoor spelen te veel persoonlijke factoren een rol.
Voor de één roept kerstversiering warme herinneringen op, terwijl de ander juist stress ervaart door alle voorbereidingen rondom de feestdagen. Niet iedereen beleeft Kerstmis immers op dezelfde manier.
Wel is het begrijpelijk dat sommige mensen graag vroeg beginnen. Wanneer een kerstboom voor iemand symbool staat voor gezelligheid, ontspanning en fijne herinneringen, kan het prettig zijn om die sfeer wat langer in huis te halen.
Advent bepaalt in andere landen het moment
Nederland heeft zijn eigen gewoonte rondom Sinterklaas, maar in andere landen wordt de kerstboom vaak op een ander moment neergezet. Vooral de adventsperiode speelt daarbij een belangrijke rol.
Advent begint op de vierde zondag vóór Kerstmis. Afhankelijk van het jaar valt die zondag eind november of begin december. Voor veel christelijke gezinnen is dat het moment waarop de voorbereiding op Kerstmis begint.
In de Verenigde Staten wordt de kerstboom vaak al rond Thanksgiving opgetuigd. Die feestdag valt op de vierde donderdag van november. Veel Amerikaanse gezinnen gebruiken het weekend daarna om hun huis volledig in kerstsfeer te brengen.
Daardoor verschijnen kerstbomen in Amerikaanse woonkamers regelmatig eerder dan in Nederlandse huishoudens. De overgang van Thanksgiving naar Kerstmis vormt daar een belangrijk onderdeel van de feestperiode.
Ook in andere landen verschillen de gewoontes sterk. Sommige families houden vast aan een boom die pas vlak voor Kerstmis wordt versierd, terwijl anderen al weken eerder beginnen. Eén internationale regel bestaat dus niet.
Echte kerstboom of kunstboom maakt verschil
Bij het bepalen van het juiste moment speelt ook mee welk type kerstboom iemand gebruikt. Een kunstkerstboom kan zonder problemen wekenlang in de woonkamer blijven staan. Bij een echte kerstboom ligt dat anders.
Een natuurlijke kerstboom verliest na verloop van tijd vocht. Hoe snel dat gebeurt, hangt onder meer af van de boomsoort, de versheid bij aankoop, de temperatuur in huis en de verzorging.
Wie al begin november een echte kerstboom neerzet, loopt daardoor het risico dat de boom tegen Kerstmis een stuk minder mooi is. Vooral in een warme woonkamer kan een kerstboom sneller uitdrogen.
Een kunstboom heeft dat probleem niet. Die kan gerust ruim voor december worden opgezet en blijft er gedurende de hele feestperiode hetzelfde uitzien.
Voor mensen die graag vroeg beginnen met versieren, kan dat een praktische overweging zijn. Wie juist waarde hecht aan de geur en uitstraling van een echte kerstboom, kiest er mogelijk liever voor om nog een paar weken te wachten.
Wanneer moet de kerstboom weer weg?
Naast de vraag wanneer de kerstboom mag worden opgezet, bestaat er ook discussie over het moment waarop de versiering weer moet verdwijnen. Sommige mensen halen de boom direct na Kerstmis weg, terwijl anderen hem graag tot ver in januari laten staan.
Volgens een bekende christelijke traditie blijft de kerstboom staan tot Driekoningen op 6 januari. Deze feestdag verwijst naar het bezoek van de wijzen uit het oosten aan het kindje Jezus.
In veel huishoudens wordt 6 januari daarom beschouwd als de traditionele datum om de kerstboom af te tuigen. De kerstperiode wordt daarmee symbolisch afgesloten en de gewone inrichting keert terug.
Toch is ook dit geen verplichte regel. Wie de boom eerder wil opruimen, kan dat natuurlijk gewoon doen. En wie nog wat langer van de kerstlampjes wil genieten, hoeft zich evenmin aan een vaste datum te houden.
Wel is het verstandig om bij een echte kerstboom goed op de conditie te letten. Een sterk uitgedroogde boom kan sneller brandgevaar opleveren, vooral wanneer er elektrische verlichting in hangt.
Zo lang kun je van kerst genieten
Het moment waarop de kerstboom wordt opgezet, bepaalt natuurlijk ook hoelang je van de versiering kunt genieten. Wie begint op 6 december en de boom op 6 januari weer opruimt, heeft ongeveer een maand kerstgezelligheid in huis.
Wordt de kerstboom al op 15 november neergezet, dan loopt die periode op tot ruim zeven weken. Dat is aanzienlijk langer, zonder dat daarvoor extra kerstversiering nodig is.
Voor liefhebbers van Kerstmis kan dat een belangrijk argument zijn. Het optuigen van de boom kost vaak behoorlijk wat tijd, zeker wanneer er uitgebreid wordt versierd. Dan is het begrijpelijk dat mensen er graag wat langer plezier van hebben.
Tegelijkertijd vinden anderen dat juist de beperkte periode de feestdagen bijzonder maakt. Wanneer de kerstboom maandenlang blijft staan, verdwijnt voor hen misschien een deel van het speciale gevoel.
Beide keuzes zijn begrijpelijk. Het gaat uiteindelijk om de manier waarop iemand de feestdagen het liefst beleeft.
Dit is het beste moment voor kerstversiering
Wie graag vasthoudt aan Nederlandse gewoontes, kan het beste wachten tot 6 december. Dat is voor veel gezinnen het vertrouwde moment waarop Sinterklaas plaatsmaakt voor de kerstboom.
Wie de christelijke adventstraditie volgt, kan al beginnen op de vierde zondag vóór Kerstmis. En wie de boom liever pas rond Kerstavond neerzet, sluit aan bij een andere traditionele invulling van de kerstperiode.
Maar wie simpelweg graag in november de lampjes aandoet, hoeft zich nergens voor te verantwoorden. Er bestaat geen officiële regel die dat verbiedt en de verschillende tradities bieden voldoende ruimte om zelf een keuze te maken.
Hetzelfde geldt voor het opruimen. Driekoningen op 6 januari is een bekende traditionele einddatum, maar ook daar mag iedereen op zijn eigen manier mee omgaan.
De conclusie is dus misschien wel het prettigste nieuws voor kerstliefhebbers: er is geen enkele reden om op een officiële toestemming te wachten. Of de boom nu half november, na Sinterklaas of pas vlak voor Kerstmis verschijnt, het belangrijkste is dat de versiering bijdraagt aan een fijne sfeer in huis.
En voor wie nu al zin heeft om de kerstballen van zolder te halen, is dat waarschijnlijk precies het antwoord waarop werd gehoopt.
