Ze staan in één klik in je winkelmandje: fatbikes met dikke banden, een gashendel en soms zelfs een complete set om de boel op te voeren.
Voor een paar honderd euro wordt zo’n pakket online besteld en een paar dagen later staat de bezorger al voor de deur.
Handig? Zeker. Maar precies dat gemak zorgt ervoor dat het probleem in Nederland steeds groter wordt.
De overheid maakt zich serieus zorgen over de verkeersveiligheid, alleen blijkt het verrassend lastig om die stroom aan illegale fatbikes echt te stoppen.
De vraag groeit vooral onder jongeren. En hoe meer fatbikes er op straat verschijnen, hoe vaker er wordt geklaagd over hoge snelheden, gevaarlijke situaties en bijna-ongelukken.
Het kabinet wil ingrijpen, maar loopt achter de feiten aan. Niet omdat er geen regels zijn, maar omdat online handel sneller beweegt dan toezicht en handhaving.
Makkelijk besteld, sneller geleverd dan veel mensen denken
Op buitenlandse webshops worden elektrische tweewielers aangeboden die verdacht veel lijken op een e-bike, maar ondertussen functies hebben die in Nederland niet zomaar mogen.
Denk aan een gashendel, te veel vermogen of een constructie die het eenvoudig maakt om de snelheidsbegrenzing te omzeilen. Vaak komen deze producten rechtstreeks uit China en worden ze binnen ongeveer een week geleverd.
Dat maakt het laagdrempelig.
Geen winkel, geen vragen, geen uitleg. Gewoon bestellen, betalen en rijden.
En juist dat is gevaarlijk, want veel kopers weten niet eens dat ze in feite op iets rijden dat in de ogen van de wet eerder richting bromfiets gaat dan richting fiets.
Het gevolg: onverzekerd de weg op, risico op boetes en vooral een veel grotere kans op ongelukken.
Waarom de overheid zo weinig grip heeft op die import
Nederland is een doorvoerland en dat maakt het extra ingewikkeld. Jaarlijks komen er gigantisch veel producten Europa binnen via logistieke routes die (deels) langs Nederland lopen.
Tussen al die pakketten zitten ook elektrische voertuigen die niet aan Europese regels voldoen. Alles controleren is simpelweg niet te doen.
Daar komt nog iets bij: bij de invoer worden producten vaak netjes “op papier” omschreven. Een fatbike kan worden opgegeven als e-bike of als iets dat nog niet bedoeld is voor gebruik op de openbare weg.
En zolang de papieren kloppen, is het juridisch lastig om zo’n zending tegen te houden. Met andere woorden: het product kan legaal binnenkomen, terwijl het later illegaal wordt gebruikt.
Een juridisch grijs gebied aan de grens
Fatbikes vallen niet altijd netjes in één categorie. Een normale e-bike mag ondersteuning geven tot 25 km/u en moet trapondersteuning hebben, geen gashendel die zelfstandig aandrijft zoals bij een scooter.
Zodra er een gashendel op zit of het vermogen te hoog is, kom je al snel in bromfietsgebied terecht. En dan horen er andere regels bij: kenteken, helm, verzekering, typegoedkeuring.
Het lastige is dat een product bij binnenkomst nog niet “klaar hoeft te zijn” voor de openbare weg. Sommige aanbieders leveren onderdelen of instructies mee waarmee kopers het thuis “afmaken”.
Daardoor ontstaat een schemerzone: aan de poort lijkt het product onschuldig, maar in de praktijk wordt het daarna opgevoerd en als snelle e-bike gebruikt.
Niemand weet hoeveel illegale fatbikes echt bij consumenten belanden
Een van de opvallendste punten is dat er nauwelijks harde cijfers zijn. Hoeveel illegale fatbikes bereiken daadwerkelijk Nederlandse woonkamers?
Hoeveel pakketten worden onderschept? En hoeveel daarvan gaan direct naar consumenten in plaats van naar winkels of tussenhandelaren?
Over dat soort vragen is weinig concreet bekend, omdat er bij binnenkomst niet altijd wordt geregistreerd op kenmerken zoals vermogen, opvoerset of gashendel.
Dat betekent dat het probleem zich grotendeels afspeelt buiten het zicht. Pas als de fatbike wordt aangeboden op een platform, of als iemand ermee op straat rijdt, wordt zichtbaar dat het om een verboden of onveilig voertuig gaat.
Toezicht verschuift naar de fase ná levering
Omdat vasthouden aan de grens vaak niet kan, komt de nadruk te liggen op de fase daarna: de verkoop en het gebruik. Daar komen toezichthouders zoals ILT en NVWA in beeld. Zij speuren online naar aanbiedingen die niet aan de regels voldoen.
Platforms worden vervolgens gevraagd om advertenties te verwijderen en verkopers aan te pakken waar mogelijk.
Sinds de Europese Digital Services Act is die verplichting voor grote platforms steviger geworden. Grote partijen moeten sneller reageren op meldingen, duidelijker zijn over handelaren en actiever optreden tegen illegale producten. Dat helpt, maar het is geen wondermiddel.
Nederlandse platforms worden strenger, maar het probleem verhuist
Met Nederlandse platforms zoals Marktplaats en Bol kunnen afspraken worden gemaakt.
Daardoor is het openlijke aanbod van illegale fatbikes op grote Nederlandse platforms volgens deze lijn afgenomen. Moderatie wordt strenger, filters worden beter en advertenties worden sneller weggehaald.
Alleen schuift het probleem daarmee vooral door. Handelaren spelen een kat-en-muisspel: een advertentie wordt verwijderd en kort daarna verschijnt er weer een nieuwe, met net andere woorden of foto’s. En ondertussen verhuist het aanbod steeds vaker naar plekken waar toezicht veel lastiger is.
Social media als nieuw verkooppodium
Een groeiend deel van de handel verschuift naar social media.
Denk aan Snapchat, TikTok en besloten groepen of kanalen waar advertenties niet zo zichtbaar zijn als op Marktplaats. Daar zijn minder drempels, minder controle en kan verkoop sneller en anoniemer verlopen.
Hoe groot die parallelle markt is, is lastig vast te stellen. Veel transacties gebeuren via privéberichten en gesloten communities. Daardoor blijven cijfers achter en blijft het voor de overheid gissen hoe groot het probleem werkelijk is.
AliExpress en andere buitenlandse platforms liggen onder een vergrootglas
De Europese Commissie kijkt ondertussen nadrukkelijk naar grote internationale platforms waar veel producten worden aangeboden die niet aan Europese regels voldoen. Daarbij gaat het niet alleen om fatbikes, maar om een bredere stroom aan potentieel illegale of onveilige producten.
Het idee is simpel: als platforms beter moeten controleren en transparanter moeten worden, dan kan een deel van de instroom worden afgeremd.
Bij aanhoudende nalatigheid kunnen er forse boetes volgen, die zelfs kunnen oplopen tot een percentage van de wereldwijde omzet.
Dat klinkt stevig, maar de praktijk blijft taai: aanbieders zijn flexibel, producten veranderen snel van omschrijving en handhaving is traag.
Helmplicht voor jongeren speelt mee, maar is niet alleen voor fatbikes
Los van fatbikes werkt het ministerie aan plannen rond verkeersveiligheid, waaronder een helmplicht voor jongeren op e-bikes.
Dat wordt niet neergezet als “fatbike-oplossing”, maar als reactie op zorgelijke trends rond letsel, met name hersenletsel bij jongeren in de leeftijdsgroep 12 tot 18 jaar.
Een belangrijk punt daarbij is uitvoerbaarheid. Een aparte set regels voor “fatbikes” klinkt logisch, maar in de praktijk is het moeilijk te handhaven.
Wat is precies een fatbike? Alleen dikke banden? Een bepaald frame? Of gaat het om vermogen en snelheid? Onderzoeken wijzen er in dit soort discussies vaak op dat onderscheid op uiterlijk zelden werkt in de handhaving.
Campagnes en gedrag moeten het verschil maken
Naast handhaving en toezicht blijft de overheid inzetten op gedragsverandering. Campagnes moeten jongeren en ouders duidelijk maken wat de risico’s zijn van opvoeren en rijden met een voertuig dat eigenlijk niet is toegestaan.
Het gaat dan niet alleen om boetes, maar vooral om aansprakelijkheid, verzekeringsproblemen en gevaar op de weg.
Een opgevoerde fatbike die betrokken raakt bij een ongeluk kan grote gevolgen hebben.
Als blijkt dat het voertuig niet aan de regels voldeed, kan verzekeren ingewikkeld worden en kunnen kosten op de bestuurder of ouders terechtkomen. Juist die realiteit is voor veel jongeren niet zichtbaar wanneer ze online een “snelle bike” bestellen.
Wat er op korte termijn verandert en waarom dit nog even doorgaat
De verwachting is dat er in het voorjaar van 2026 nieuwe voorstellen komen rond veiligheid en gedrag.
Tot die tijd blijft de situatie hard: illegale fatbikes zijn online eenvoudig te krijgen, terwijl de overheid vooral ná levering kan optreden. Dat maakt de aanpak vaak reactief in plaats van preventief.
De kern is dat internet sneller is dan toezicht.
Zolang pakketten snel binnenkomen, advertenties zich verplaatsen naar besloten kanalen en het juridisch ingewikkeld blijft om bij import direct in te grijpen, blijft het dweilen met de kraan open.
Waar dit voor ouders en jongeren op neerkomt
Wie in de verleiding komt om zo’n fatbike met gashendel of opvoerset te bestellen, doet er verstandig aan om eerst te checken wat er wél en niet mag.
Want achter het gemak van een snelle levering zit een risico dat veel groter is dan het prijskaartje. Niet alleen voor de portemonnee, maar vooral voor de veiligheid op straat.
En ondertussen blijft de grote vraag hangen: hoe lang kan dit nog zo doorgaan voordat er wél echt harde rem komt op de online instroom?
Het probleem is zichtbaar op straat, maar de bron zit online. En daar loopt de overheid voorlopig nog achter de feiten aan.
