De start van het nieuwe kabinet onder leiding van Rob Jetten verliep niet zonder onrust. Op de ochtend van de beëdiging verzamelden zich tientallen demonstranten bij Paleis Huis ten Bosch in Den Haag.
De actie zorgde voor hoorbare verstoring tijdens een van de meest symbolische momenten van de kabinetsvorming: de beëdiging en de traditionele bordesscène.
De demonstranten uitten felle kritiek op het klimaatbeleid van het nieuwe kabinet en maakten duidelijk dat ze weinig vertrouwen hebben in de koers die Jetten en zijn ministers willen varen.
Demonstratie bij Paleis Huis ten Bosch
De actie werd georganiseerd door Extinction Rebellion, een actiegroep die vaker opduikt bij politieke en maatschappelijke gebeurtenissen. Maandagochtend namen de activisten plaats bij de hekken van Paleis Huis ten Bosch, waar het kabinet officieel werd beëdigd.
De groep ging op de grond zitten, zette fietsen neer bij de hekken en hield spandoeken omhoog met teksten als “Jetten, doe wat je beloofd hebt”.
De hekken rondom het paleis waren gesloten en de demonstranten bevonden zich aan de kant van het bordes, de plek waar later die dag de officiële foto werd gemaakt van de ministersploeg.
Hoewel de actie buiten de hekken plaatsvond, was deze duidelijk hoorbaar. Tijdens de bordesscène klonken op de achtergrond fluitjes en sirenes, waarmee de demonstranten hun ongenoegen kracht bijzetten.
Kritiek op klimaatkoers van kabinet-Jetten
Volgens de actievoerders voert het nieuwe kabinet een te weinig ambitieus klimaatbeleid. Zij vinden dat eerdere beloftes, die in eerdere campagnes en debatten werden gedaan, niet worden waargemaakt. Vooral Rob Jetten ligt daarbij onder een vergrootglas.
Een van de demonstranten stelde tegenover de media dat Jetten zijn eerdere standpunten volledig zou hebben laten varen.
Volgens hen is het nieuwe beleid nauwelijks te onderscheiden van dat van de VVD en ontbreekt het aan stevige maatregelen op het gebied van klimaat en milieu.
Die koerswijziging wordt door de actievoerders gezien als onacceptabel, zeker gezien de urgentie die zij zelf voelen rondom klimaatverandering.
Ook spreken zij van kiezersbedrog. Volgens de demonstranten is de afstand tussen wat beloofd werd en wat nu wordt uitgevoerd te groot geworden.
Ook asielbeleid ligt onder vuur
Naast klimaatbeleid richtte de kritiek zich ook op het voortzetten van bestaand asielbeleid. Met name het feit dat het kabinet vasthoudt aan de lijn van voormalig asielminister Marjolein Faber, is de demonstranten een doorn in het oog.
Zij vinden dat een nieuw kabinet ook daadwerkelijk een nieuwe koers moet durven varen. Dat dit volgens hen niet gebeurt, voedt de woede en het gevoel dat er te weinig verandert, ondanks een nieuwe premier en een andere samenstelling van de regering.
Beëdiging van het minderheidskabinet
Ondanks de protesten ging de officiële ceremonie volgens protocol door. Het minderheidskabinet-Jetten werd maandagochtend beëdigd in de Oranjezaal van Paleis Huis ten Bosch. In totaal telt het kabinet achttien ministers en tien staatssecretarissen.
De bewindspersonen legden hun eed of belofte af ten overstaan van Willem-Alexander. Vier ministers die ook deel uitmaakten van het vorige kabinet hoefden niet opnieuw beëdigd te worden, omdat zij hun functie voortzetten.
Voorafgaand aan de plechtigheid ondertekenden de koning en de premier de Koninklijke Besluiten. Daarmee werd de officiële overdracht van macht formeel vastgelegd. Na afloop volgde een groepsfoto binnen in het paleis, waarna de traditionele bordesfoto met alleen de ministers werd gemaakt.
Derde kabinet in korte tijd
Met de beëdiging van het kabinet-Jetten is Nederland toe aan zijn derde nieuwe kabinet in iets meer dan vier jaar tijd.
Die politieke instabiliteit vormt de achtergrond waartegen het nieuwe kabinet van start gaat. Voor veel burgers en actiegroepen is het geduld inmiddels op, wat zichtbaar werd tijdens de demonstratie bij het paleis.
De protestactie onderstreept dat de nieuwe regering direct onder druk staat. Waar een beëdiging normaal gesproken een moment van ceremonie en rust is, werd deze keer duidelijk dat het politieke debat geen pauze kent.
Jetten spreekt van grote verantwoordelijkheid
Voorafgaand aan de beëdiging nam Rob Jetten via sociale media het officiële account van de minister-president over. In een bericht sprak hij over een grote verantwoordelijkheid en een gezamenlijke belofte om zich in te zetten voor iedereen in Nederland.
Die woorden worden door critici echter met scepsis ontvangen.
De demonstranten bij Huis ten Bosch zien het als mooie taal die niet strookt met de beleidskeuzes die volgens hen worden gemaakt. Juist dat contrast tussen woorden en daden zorgt voor extra spanning rond de start van het kabinet.
Signaal voor de komende periode
De demonstratie bij Paleis Huis ten Bosch kan worden gezien als een voorbode voor wat het kabinet-Jetten te wachten staat.
Actiegroepen hebben duidelijk gemaakt dat zij het beleid scherp zullen blijven volgen en bereid zijn om zich te laten horen op symbolische momenten.
Voor Rob Jetten betekent dit dat zijn premierschap begint in een sfeer van wantrouwen en kritische blikken. De verwachtingen zijn hoog, maar het draagvlak is fragiel. Elke beleidskeuze, zeker op het gebied van klimaat en asiel, zal nauwlettend worden gevolgd en beoordeeld.
Conclusie: onrustige start voor nieuw kabinet
De beëdiging van het kabinet-Jetten werd overschaduwd door protesten van klimaatactivisten die hun onvrede duidelijk kenbaar maakten.
De actie bij Paleis Huis ten Bosch laat zien dat het nieuwe kabinet direct te maken krijgt met maatschappelijke weerstand.
Of Rob Jetten erin slaagt om het vertrouwen van deze kritische groepen terug te winnen, zal de komende maanden moeten blijken.
Eén ding is duidelijk: de start is onrustig, en de lat ligt hoog voor een kabinet dat belooft er te zijn voor iedereen in Nederland.
