Steeds meer Nederlanders rijden regelmatig de grens over naar Duitsland om voordelig sigaretten en tabak in te slaan. Vooral in grensregio’s is het een bekend fenomeen: even tanken, boodschappen doen en meteen een paar sloffen sigaretten meenemen.
Maar aan dat prijsvoordeel lijkt mogelijk een einde te komen. De Duitse regering werkt namelijk aan een forse verhoging van de tabaksbelasting, waardoor rokers binnenkort aanzienlijk dieper in de buidel moeten tasten.
De plannen zijn nog niet definitief goedgekeurd, maar de eerste cijfers zijn inmiddels uitgelekt. En die zorgen direct voor veel reacties. Vooral de verwachte prijs van een pakje sigaretten springt in het oog. Bij sommige merken zou de grens van 10 euro per pakje al snel worden overschreden.
Tabaksbelasting flink omhoog
Volgens Duitse media wil de regering de tabaksbelasting vanaf september 2026 fors verhogen. Uit een conceptvoorstel van het Duitse ministerie van Financiën blijkt dat de belasting op sigaretten gemiddeld met ongeveer 13 procent stijgt.
Daardoor wordt elke sigaret afzonderlijk zwaarder belast. Het belastingbedrag per sigaret stijgt volgens de plannen van 12,28 cent naar 12,90 cent. Daarnaast wordt ook het percentage belasting per pakje verhoogd. Hierdoor lopen de prijzen in de winkels snel op.
Voor veel rokers betekent dat een nieuwe financiële tegenvaller. De afgelopen jaren zijn sigaretten al meerdere keren duurder geworden, maar deze verhoging behoort tot de grootste prijsstijgingen van de afgelopen periode.
Pakje sigaretten richting 10 euro
De gevolgen worden direct zichtbaar aan de kassa. Een gemiddeld pakje sigaretten kost momenteel in Duitsland ongeveer 7,76 euro. Als de plannen doorgaan, stijgt die prijs vanaf september naar ongeveer 8,90 euro.
Daar blijft het niet bij. Vanaf januari 2027 volgt namelijk alweer een nieuwe verhoging. Dan komt hetzelfde pakje uit op ongeveer 9,48 euro.
Voor premiummerken kan de situatie nog extremer worden. Volgens berekeningen zullen veel A-merken al vanaf september meer dan 10 euro per pakje kosten. Dat is een psychologische grens die voor veel rokers jarenlang ondenkbaar leek.
Bovendien bestaat de kans dat tabaksfabrikanten zelf ook nog extra prijsverhogingen doorvoeren bovenop de hogere belasting. In dat geval kunnen de uiteindelijke prijzen zelfs nog hoger uitvallen.
Ook shag wordt duurder
Niet alleen sigaretten worden getroffen door de nieuwe belastingmaatregelen. Ook rokers die hun sigaretten zelf draaien krijgen te maken met hogere prijzen.
Een pakje shag van 30 gram kost momenteel ongeveer 6,55 euro. Na de eerste belastingverhoging stijgt die prijs naar ongeveer 7,39 euro. Vanaf januari 2027 loopt dat verder op tot ongeveer 7,76 euro.
Veel rokers stapten de afgelopen jaren juist over op shag om geld te besparen. Door deze nieuwe maatregelen wordt dat voordeel steeds kleiner.
Voor consumenten betekent dit dat vrijwel alle traditionele tabaksproducten duurder worden. Daarmee probeert de Duitse overheid het roken verder terug te dringen.
Iqos en tabaksticks niet ontzien
Ook gebruikers van verhitte tabaksproducten ontspringen de dans niet. Producten zoals Iqos en vergelijkbare systemen vallen eveneens onder de nieuwe belastingregels.
Een pakje Terea-tabaksticks kost momenteel ongeveer 7,80 euro. Ook deze producten zullen volgens de plannen duurder worden. Exacte prijzen verschillen per merk, maar duidelijk is dat ook deze alternatieven voor traditionele sigaretten geraakt worden.
Daarmee kiest Duitsland voor een brede aanpak waarbij vrijwel alle vormen van tabaksgebruik duurder worden gemaakt.
Miljarden voor de schatkist
De Duitse regering verwacht veel extra inkomsten door de belastingverhoging. Volgens berekeningen moet de maatregel ongeveer 2,8 miljard euro extra opleveren voor de staatskas.
Dat geld is onder meer bedoeld voor verschillende overheidsuitgaven en financiële regelingen. Voorstanders van de maatregel wijzen erop dat hogere accijnzen niet alleen geld opleveren, maar ook gezondheidsvoordelen kunnen hebben.
Uit onderzoek blijkt namelijk dat hogere prijzen vooral jongeren kunnen ontmoedigen om te beginnen met roken. Daarnaast stoppen sommige bestaande rokers wanneer de kosten te hoog worden.
Critici wijzen echter op een ander effect. Zij vrezen dat consumenten vaker in het buitenland gaan kopen of op zoek gaan naar goedkopere alternatieven.
Nederlanders merken het ook
Hoewel de plannen uit Duitsland komen, kunnen ook Nederlanders de gevolgen voelen. Vooral inwoners van provincies zoals Limburg, Gelderland en Overijssel maken regelmatig gebruik van Duitse prijsverschillen.
Voor veel mensen was Duitsland jarenlang aantrekkelijk vanwege goedkopere sigaretten. Wanneer de prijzen daar verder stijgen, wordt dat voordeel kleiner.
Dat kan ertoe leiden dat minder Nederlanders de grens oversteken voor tabak. Tegelijkertijd blijven er vaak nog verschillen bestaan tussen de accijnzen in Europese landen.
Daardoor kan grenshandel ook in de toekomst interessant blijven voor sommige consumenten.
Discussie over rookgedrag
De belastingverhoging zorgt ondertussen voor een bredere discussie over roken en overheidsbeleid. Voorstanders vinden dat hogere prijzen een effectieve manier zijn om het aantal rokers terug te dringen.
Roken blijft immers een van de belangrijkste oorzaken van ernstige gezondheidsproblemen. Door sigaretten duurder te maken hopen overheden dat minder mensen beginnen met roken en meer mensen stoppen.
Tegenstanders vinden juist dat vooral mensen met lagere inkomens worden geraakt. Zij wijzen erop dat veel rokers ondanks prijsstijgingen blijven roken en daardoor een steeds groter deel van hun inkomen kwijt zijn aan tabak.
Die discussie speelt niet alleen in Duitsland, maar ook in andere Europese landen.
Rookvrije generatie als doel
De plannen passen binnen een bredere Europese trend. Overheden proberen steeds vaker maatregelen te nemen om roken verder terug te dringen.
Een opvallend voorbeeld komt uit het Verenigd Koninkrijk. Daar werd onlangs gewerkt aan plannen voor een zogenaamde rookvrije generatie. Daarbij zouden jongeren die na een bepaalde datum geboren zijn nooit legaal sigaretten kunnen kopen.
Ook andere landen onderzoeken vergelijkbare maatregelen. Het doel is om het aantal rokers de komende decennia drastisch te verminderen.
Hogere belastingen vormen daarbij een belangrijk instrument.
Nog niet definitief besloten
Toch is het nog niet honderd procent zeker dat alle voorgestelde prijsstijgingen daadwerkelijk doorgaan. De plannen moeten eerst nog worden besproken in het Duitse parlement.
De stemming staat voorlopig gepland voor juni. Daarna volgt ook nog behandeling in de Duitse Bondsraad.
Tot die tijd kunnen wijzigingen worden aangebracht. De tabaksindustrie heeft zich vooralsnog terughoudend opgesteld en nog geen uitgebreide reactie gegeven op de plannen.
Daardoor bestaat nog altijd de mogelijkheid dat bepaalde onderdelen worden aangepast voordat de wet definitief wordt aangenomen.
Rokers moeten rekening houden met meer
Als de plannen uiteindelijk worden goedgekeurd, lijkt één ding vrijwel zeker: roken wordt in Duitsland opnieuw een stuk duurder.
Vooral mensen die dagelijks een pakje sigaretten roken zullen dat snel merken. Op jaarbasis kunnen de extra kosten oplopen tot honderden euro’s.
Voor Nederlanders die regelmatig in Duitsland hun tabak kopen, wordt het daarom verstandig om de ontwikkelingen goed in de gaten te houden. Waar Duitsland jarenlang bekendstond als een voordelig alternatief, lijkt dat prijsverschil langzaam kleiner te worden.
De komende maanden zullen uitwijzen of de belastingverhoging definitief doorgaat. Maar alleen al de eerste cijfers zorgen ervoor dat veel rokers zich voorbereiden op een toekomst waarin een pakje sigaretten van meer dan 10 euro steeds normaler wordt.
