Zonnepanelen op een huurwoning klonken jarenlang als een simpele manier om de energierekening omlaag te brengen. De verhuurder regelde de installatie, de huurder betaalde maandelijks een bedrag voor de panelen en daar stond een lagere stroomrekening tegenover. Voor honderdduizenden huurders werkte dat systeem prima. Vanaf 1 januari 2027 dreigt die rekensom echter compleet om te slaan.
Door het verdwijnen van de salderingsregeling kan de vergoeding voor zonnepanelen straks hoger uitvallen dan het financiële voordeel dat ze opleveren. Naar schatting gaat maar liefst 85 procent van de huurders met zonnepanelen daardoor maandelijks geld toeleggen op de installatie. Extra pijnlijk: stoppen met de panelen is meestal geen optie.
Mis geen artikelen! Volg TrendyVandaag in Google →
Zonnepanelen huurwoning worden duurder
De afgelopen jaren hebben woningcorporaties op grote schaal geïnvesteerd in zonnepanelen. Inmiddels liggen ze op ongeveer een half miljoen corporatiewoningen. Daar komen naar schatting nog eens 75.000 woningen van particuliere verhuurders bij.
Voor huurders werd vaak een constructie gebruikt waarbij de financiële opbrengst als het ware werd verdeeld. Een deel van het voordeel kwam bij de huurder terecht en een ander deel werd gebruikt om de investering van de verhuurder terug te verdienen.
Gemiddeld betalen huurders volgens de aangeleverde cijfers ongeveer 3,50 euro per zonnepaneel per maand. Bij acht panelen betekent dat bijvoorbeeld 28 euro per maand en bij tien panelen 35 euro. Tot nu toe kon daar voldoende voordeel op de energierekening tegenover staan.
Vanaf 2027 verandert juist dat laatste. De vaste maandelijkse kosten blijven bestaan, terwijl de manier waarop opgewekte elektriciteit financieel wordt gewaardeerd ingrijpend verandert.
Salderingsregeling stopt in 2027
De grote oorzaak is het einde van de salderingsregeling op 1 januari 2027. Onder de huidige regeling kan opgewekte zonnestroom worden verrekend met elektriciteit die op een ander moment van het net wordt afgenomen.
Dat is gunstig voor huishoudens met zonnepanelen. Overdag produceren panelen vaak veel elektriciteit, terwijl het daadwerkelijke stroomverbruik juist op andere momenten kan plaatsvinden. Dankzij salderen was dat verschil financieel minder belangrijk.
Na 1 januari 2027 kan opgewekte elektriciteit niet langer op dezelfde manier worden weggestreept tegen het eigen verbruik. Daardoor wordt het belangrijker hoeveel zonnestroom iemand direct gebruikt op het moment dat de panelen produceren.
Voor huurders speelt vervolgens nog een extra probleem: zij hebben de panelen vaak niet zelf gekocht, maar betalen er maandelijks servicekosten voor. Die kosten verdwijnen niet automatisch mee met de salderingsregeling.
Veel huurders gaan geld toeleggen
Volgens de schatting uit de aangeleverde informatie gaat ongeveer 85 procent van de huurders met zonnepanelen na de wijziging netto betalen voor de installatie. Het kan gaan om enkele euro’s tot enkele tientallen euro’s per maand.
Dat klinkt bij de laagste bedragen misschien beperkt, maar op jaarbasis kan het snel oplopen. Een nadeel van bijvoorbeeld 20 euro per maand betekent uiteindelijk 240 euro per jaar. Bij 30 euro per maand gaat het om 360 euro.
Juist voor sociale huurders kan zo’n extra kostenpost merkbaar zijn. Bovendien komt de verandering niet op zichzelf te staan. Ook andere onderdelen van de energierekening staan onder druk door hogere prijzen voor gas en elektriciteit en oplopende netwerkkosten.
Daarmee ontstaat een opvallende situatie. Een verduurzamingsmaatregel die oorspronkelijk bedoeld was om woonlasten te verlagen, kan voor een grote groep huurders juist een extra maandelijkse kostenpost worden.
Panelen laten verwijderen lukt meestal niet
Wie denkt de zonnepanelen dan simpelweg op te zeggen, loopt tegen een volgend probleem aan. De panelen zijn doorgaans eigendom van de woningcorporatie en huurders kunnen ze volgens branchevereniging Aedes niet zomaar eenzijdig laten verwijderen.
Dat kan in de regel alleen wanneer daarover overeenstemming wordt bereikt met de corporatie. De huurder heeft daardoor veel minder vrijheid dan een woningeigenaar die zelf zonnepanelen heeft gekocht.
Ook het uitschakelen van de zonnepanelen biedt geen eenvoudige uitweg. De maandelijkse servicekosten blijven volgens de aangeleverde informatie namelijk gewoon bestaan.
Een huurder kan daardoor in een situatie terechtkomen waarin de installatie financieel nauwelijks of niet meer voordelig is, maar waarin stoppen met betalen eveneens niet zomaar mogelijk is. Dat is precies waarom huurdersorganisaties en woningcorporaties al langere tijd naar een oplossing zoeken.
Servicekosten moeten volgens Woonbond omlaag
De Woonbond ziet vooral een oplossing in het verlagen van de maandelijkse servicekosten. Volgens woordvoerder Mathijs ten Broeke zou de vergoeding moeten dalen naar ongeveer 2 euro per zonnepaneel per maand.
Dat bedrag wordt gezien als ongeveer het kantelpunt waarop de zonnepanelen voor huurders weer financieel aantrekkelijk kunnen worden. Het verschil met de huidige gemiddelde vergoeding van 3,50 euro is behoorlijk.
Bij tien panelen gaat het bijvoorbeeld om een daling van 35 naar 20 euro per maand. Daarmee zou een huurder jaarlijks 180 euro minder aan servicekosten betalen.
Zo’n verlaging kan echter niet zonder financiële gevolgen voor woningcorporaties. Volgens de Woonbond is ongeveer 400 tot 500 miljoen euro nodig om de servicekosten voldoende terug te brengen.
Den Haag reserveert geen geld
Al ongeveer anderhalf jaar wordt geprobeerd om vanuit Den Haag financiële ondersteuning te krijgen voor het probleem. Het idee is dat woningcorporaties met behulp daarvan hun maandelijkse tarieven kunnen verlagen.
Er was daarom enige hoop gevestigd op de rijksbegroting voor 2027. Huurdersorganisaties en verhuurders hoopten dat daarin geld beschikbaar zou worden gesteld om de overgang na het einde van de salderingsregeling op te vangen.
Volgens de aangeleverde informatie is het probleem in de begrotingsplannen echter niet eens benoemd. Daarmee ontbreekt voorlopig de gewenste landelijke financiële oplossing.
De Woonbond wijst daarbij op een opvallend verschil. Volgens de organisatie levert het verdwijnen van de salderingsregeling de schatkist jaarlijks ongeveer 700 miljoen euro extra energiebelasting op. De benodigde 400 tot 500 miljoen euro voor lagere servicekosten zou volgens de bond juist een eenmalig bedrag zijn.
Thuisbatterij blijkt geen simpele oplossing
Een thuisbatterij leek aanvankelijk een mogelijke manier om het probleem op te lossen. Wanneer zonnestroom overdag wordt opgeslagen, kan die elektriciteit later worden gebruikt wanneer de zon niet meer schijnt.
Dat wordt na het verdwijnen van salderen interessanter, omdat direct gebruik van zelf opgewekte stroom belangrijker wordt. Verschillende partijen hebben daarom gekeken of batterijen bij huurwoningen uitkomst konden bieden.
Er zijn volgens de aangeleverde informatie ook proeven uitgevoerd. De uitkomst daarvan bood voorlopig weinig perspectief: de thuisbatterijen bleken in deze situaties ongeveer twee keer te duur om rendabel te kunnen worden ingezet.
Daarmee valt een oplossing die technisch aantrekkelijk klinkt financieel voorlopig af. Zeker bij grote aantallen sociale huurwoningen zouden de benodigde investeringen snel oplopen.
Langere afschrijving kan huurders helpen
Woningcorporaties onderzoeken daarom ook een andere mogelijkheid. Zonnepanelen worden momenteel vaak over ongeveer vijftien jaar afgeschreven, terwijl de technische levensduur van de panelen volgens de aangeleverde informatie rond de 25 jaar ligt.
Wanneer die afschrijving over een langere periode wordt uitgesmeerd, kunnen de jaarlijkse kosten van de installatie lager worden. Dat zou vervolgens ruimte kunnen bieden om de servicekosten voor huurders te verlagen.
Het klinkt administratief, maar voor huurders kan het verschil direct merkbaar zijn in het maandbedrag. Iedere verlaging van de vaste kosten maakt de kans groter dat de opbrengst van de zonnestroom weer opweegt tegen wat voor de installatie betaald moet worden.
Of corporaties dit op grote schaal kunnen en zullen toepassen, is nog niet duidelijk. Wel laat het zien dat verschillende routes worden onderzocht nu een landelijke financiële oplossing vooralsnog ontbreekt.
Vertrouwen in verduurzaming krijgt klap
Het financiële probleem rond zonnepanelen heeft volgens de Woonbond inmiddels een tweede gevolg. Sommige huurders zouden steeds minder vertrouwen hebben in beloften dat verduurzaming uiteindelijk geld oplevert.
Dat kan ook gevolgen hebben voor andere maatregelen. Denk aan isolatie, warmtepompen of een aansluiting op een warmtenet. Wanneer huurders eerder akkoord gingen met zonnepanelen vanwege het vooruitzicht op lagere woonlasten en dat voordeel later verdwijnt, kan dat toekomstige gesprekken lastiger maken.
Aedes herkent volgens de bron een vergelijkbare terughoudendheid bij warmtenetten. Daar zorgt onzekerheid over toekomstige warmtetarieven ervoor dat huurders minder enthousiast kunnen zijn over een aansluiting.
Dat is voor woningcorporaties een lastig probleem. Zij moeten woningen verder verduurzamen, maar hebben daarbij in veel gevallen ook medewerking en vertrouwen van bewoners nodig.
Nieuwe zonnepanelen storten volledig in
De onzekerheid is inmiddels duidelijk terug te zien in het aantal nieuwe zonnepanelen op sociale huurwoningen. De installatie ervan is vrijwel stilgevallen.
Waar eerder jaarlijks ongeveer 70.000 nieuwe installaties werden geplaatst, is dat aantal volgens de aangeleverde cijfers teruggelopen naar ongeveer 11.000 per jaar. Dat betekent een daling van ruim 80 procent.
Woningcorporaties krijgen nieuwe projecten nauwelijks nog kostendekkend gefinancierd. Wanneer de huurder niet voldoende voordeel overhoudt en tegelijkertijd servicekosten moet betalen, wordt het moeilijker om nieuwe installaties aantrekkelijk te maken.
Het einde van de salderingsregeling raakt daarmee niet alleen mensen die nu al zonnepanelen op hun huurwoning hebben. Ook de verdere uitbreiding van zonnepanelen binnen de sociale huursector wordt erdoor afgeremd.
Huurders zitten met lastige rekensom
Voor honderdduizenden huurders komt 1 januari 2027 daardoor steeds dichterbij als een belangrijk omslagpunt. De zonnepanelen blijven stroom produceren, maar de financiële rekensom verandert.
Hoe groot het nadeel voor een individuele huurder wordt, hangt onder meer af van het aantal zonnepanelen, de hoogte van de servicekosten en hoeveel opgewekte elektriciteit direct in de woning wordt gebruikt. Niet iedere huurder zal daardoor exact hetzelfde bedrag verliezen.
De verwachting uit de bron dat ongeveer 85 procent netto gaat toeleggen, maakt echter duidelijk dat het niet om een klein probleem gaat. Zeker wanneer het nadeel oploopt tot enkele tientallen euro’s per maand, wordt dat op jaarbasis een serieus bedrag.
Het wrange is dat huurders vaak weinig mogelijkheden hebben om zelf in te grijpen. De panelen verwijderen kan doorgaans niet zonder toestemming van de verhuurder en uitschakelen voorkomt de servicekosten evenmin.
Wat jarenlang als een prima deal werd gezien, kan daardoor vanaf 2027 voor veel huurders precies de andere kant op vallen. Zonder lagere servicekosten of een andere compensatie dreigt een opvallende situatie: zonnepanelen blijven duurzame elektriciteit opwekken, maar een grote groep huurders gaat er financieel juist op achteruit.
