In 2025 gaan verschillende Nederlandse steden uitstootvrije zones invoeren, en deze veranderingen hebben een flinke impact op aannemers, schilders, stukadoors en andere ‘klusjesmannen’ die dagelijks met hun bedrijfsbusjes op pad zijn.
Uit onderzoek van Trustoo blijkt namelijk dat bijna de helft van de vakmensen nog geen uitstootvrije bestelbus heeft en daardoor straks de binnenstad niet meer in mag.
Concreet betekent dit dat 42 procent van de klusbedrijven, van schilders tot dakdekkers, in de nieuwe emissiezones geen klussen meer kan uitvoeren. Bovendien geeft 64 procent van deze ondernemers aan dat zij minstens nog drie jaar nodig hebben voordat ze over kunnen stappen op uitstootvrije bedrijfswagens.
Deze cijfers onderstrepen het probleem: het overgrote deel van deze vakmensen is simpelweg nog niet klaar voor de overstap naar emissievrij vervoer, vaak door de hoge kosten en de beperkte subsidies. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de ondernemers zelf, maar ook voor de klanten in deze zones.
Trustoo waarschuwt dat door de verminderde beschikbaarheid van lokale klusbedrijven, bewoners van binnensteden straks waarschijnlijk hogere kosten moeten betalen.
“Wanneer veel lokale vakmensen niet meer in de binnenstad kunnen werken, wordt het voor bewoners van de uitstootvrije zones moeilijk om een betaalbare klusjesman te vinden. Ze zullen vaker afhankelijk worden van grotere bedrijven die vaak hogere tarieven rekenen,” aldus Lars Freriks van Trustoo.
De invoering van uitstootvrije zones betekent dat bewoners in de binnensteden waarschijnlijk dieper in de buidel moeten tasten voor klussen in en rondom hun woning. Terwijl de kosten voor grotere, landelijk opererende bedrijven vaak hoger zijn door onder andere hogere overheadkosten, hebben zij wel vaak de middelen om te investeren in uitstootvrije voertuigen.
Als gevolg zullen kleinere, lokale klusbedrijven die niet op korte termijn een uitstootvrije bus kunnen aanschaffen, steeds minder bereikbaar zijn voor deze bewoners.
Een schilder of loodgieter van om de hoek, die eerst binnen een paar minuten met de bus voor de deur stond, moet straks misschien wel van verder weg komen of kan zelfs helemaal niet meer werken in de binnenstad. Dit betekent niet alleen hogere kosten voor bewoners, maar ook minder flexibiliteit.
Denk bijvoorbeeld aan spoedklussen, zoals een lekkage of een verstopte afvoer. De consument verliest hiermee een stuk keuzevrijheid en flexibiliteit in wie ze inhuren voor hun klus, en kan niet meer vanzelfsprekend rekenen op een lokale, betaalbare vakman.
Hoewel de noodzaak om over te stappen naar uitstootvrij vervoer steeds groter wordt, geven veel klusbedrijven aan dat zij deze stap niet zomaar kunnen maken.
De kosten voor elektrische bedrijfswagens zijn hoog, en de infrastructuur – zoals voldoende laadpunten en parkeerplekken – laat nog te wensen over in sommige binnensteden. Veel vakmensen moeten bovendien vaak langere afstanden afleggen voor meerdere klussen op een dag, en de beperkte actieradius van de meeste elektrische voertuigen maakt dat moeilijker.
“Voor veel ondernemers zijn de kosten simpelweg te hoog, en ze moeten nu de balans vinden tussen hun dagelijkse uitgaven en investeren in een elektrische bus. Dat is niet voor iedereen haalbaar,” zegt Freriks.
Bovendien geven veel ondernemers aan dat de huidige subsidieregelingen voor elektrische voertuigen niet toereikend zijn voor hun bedrijfssituatie. Kleine bedrijven hebben vaak niet de middelen om een nieuwe bus volledig zelf te bekostigen, en de overgang naar elektrisch vervoer vraagt ook om tijd en planning.
De bedrijven kunnen niet zomaar hun oude bus inwisselen voor een nieuw elektrisch voertuig zonder eerst goed te kijken naar het financiële plaatje en hoe deze overstap hun werkzaamheden beïnvloedt. Daarom verwacht een groot deel van de ondernemers dat ze minstens drie jaar nodig hebben voordat ze definitief de overstap kunnen maken.
De invoering van uitstootvrije zones zorgt ervoor dat zowel ondernemers als consumenten nieuwe stappen moeten overwegen. Vakmensen kunnen kijken naar alternatieve financieringsopties, zoals leaseconstructies of gezamenlijke initiatieven met andere kleine ondernemers om de kosten voor elektrische voertuigen te delen.
Daarnaast zijn er subsidies die, hoewel beperkt, wel kunnen helpen om de eerste stap naar emissievrij vervoer iets toegankelijker te maken.
Ook kunnen ondernemers samenwerken met bedrijven die al wel een uitstootvrij voertuig hebben om zo samen klanten in de binnenstad te bedienen. Voor klanten in de binnenstad kan het betekenen dat zij hun klussen ruimer van tevoren moeten plannen, om er zeker van te zijn dat ze een vakman kunnen vinden die beschikbaar is binnen de beperkingen van de uitstootvrije zones.
Voor de lange termijn zou een oplossing ook kunnen liggen in verruimde subsidieregelingen vanuit de overheid en gemeentes, die het voor ondernemers aantrekkelijker en toegankelijker maken om de overstap naar uitstootvrij vervoer te maken.
Wanneer de overheid en lokale instanties meer steun bieden, kunnen meer ondernemers de kosten van deze transitie dragen, en wordt het voor bewoners makkelijker om betaalbare, lokale vakmensen in te huren.
De komst van uitstootvrije zones is een belangrijk onderdeel van de verduurzaming van binnensteden. Toch laat het zien hoe complex de overgang naar een duurzame samenleving is, vooral voor kleinere bedrijven. Terwijl de steden ernaar streven om schoner en gezonder te worden, krijgen veel ondernemers te maken met obstakels en kosten die niet makkelijk te overbruggen zijn.
De invoering van emissievrije zones is dus niet alleen een milieu-kwestie, maar raakt ook de lokale economie en de toegankelijkheid van betaalbare diensten voor de bewoners.
Voor nu lijkt het erop dat vooral de kleinere, lokale ondernemers – en indirect hun klanten – de gevolgen zullen voelen van deze nieuwe regels.
Of de uitstootvrije zones een positieve bijdrage gaan leveren, hangt voor een groot deel af van hoe deze ondernemers zich aan de nieuwe omstandigheden kunnen aanpassen en of zij de steun krijgen die ze nodig hebben om deze veranderingen door te voeren.
