De winter lijkt nog even zijn tanden te laten zien, maar niet voor lang. De komende dagen krijgen we te maken met ijskoude nachten waarin de temperatuur plaatselijk richting de -10 graden zakt. Toch is dit koude weer van korte duur. Vanaf woensdag draait de wind naar het zuiden en dan wordt het ineens zeer zacht. Volgens de laatste voorspellingen kunnen de temperaturen eind volgende week zomaar oplopen tot 17 graden.
Dat betekent dat Nederland binnen enkele dagen van bibberen in de vorst naar vroeg lenteweer gaat. Maar hoe kan dat eigenlijk? En wordt het echt terrasjesweer?
Matige tot strenge vorst in de nachten
Op dit moment voert een oostenwind koude lucht aan vanuit Oost-Europa. Hierdoor krijgen we de komende dagen te maken met temperaturen die flink onder het vriespunt kunnen zakken, vooral tijdens heldere nachten. In het noordoosten van Nederland, waar nog een dun laagje sneeuw ligt, kan het zelfs tot -10 graden afkoelen.
Vrijdagochtend werd het in Woensdrecht al -6,6 graden, en aan de grond was het op sommige plekken zelfs -10. De verwachting is dat dit de komende nachten niet anders zal zijn.
Overdag stijgt de temperatuur wel boven het vriespunt, maar echt warm wordt het niet. Temperaturen van 3 tot 5 graden zullen het maximum zijn, al zal de februari-zon overdag wel wat kracht hebben.
Toch betekent de huidige kou niet dat we met een langdurige winterse periode te maken hebben. Door de opwarming van de aarde is er simpelweg minder strenge kou in Oost-Europa en Rusland, waardoor echt winterweer steeds minder voorkomt.
Kans op natuurijs, maar niet voor lang
Door de strenge nachtkou en weinig wind zou er op sommige plaatsen een dun laagje ijs kunnen ontstaan. Skeelerbanen die onder water zijn gezet of ondiepe weilanden kunnen net genoeg ijs produceren om voorzichtig op te schaatsen. Op dieper water zal het echter niet voldoende vriezen.
Maar zelfs dat dunne laagje ijs zal van korte duur zijn. Vanaf woensdag draait de wind naar het zuiden en wordt de koude lucht snel verdreven. Dan is het gedaan met de vorst en schaatsplannen.
Van ijskoude nachten naar bijna zomerse temperaturen
De weerkaarten laten zien dat er vanaf woensdag een grote omslag plaatsvindt. Een zuidelijke stroming brengt zachte lucht vanuit Spanje richting Nederland. Dat betekent dat de temperaturen in een paar dagen tijd van ver onder het vriespunt naar dubbele cijfers zullen schieten.
Voor vrijdag en het weekend worden temperaturen van 14 tot 16 graden verwacht. In het zuiden kan het lokaal zelfs 17 graden worden. Dat zou betekenen dat we te maken krijgen met de eerste officiële lentedag van het jaar, en dat nog vóór maart is begonnen.
Het contrast met het winterse weer van dit weekend kan bijna niet groter. Wie op zondag nog met handschoenen en een dikke jas over straat loopt, kan volgende week in een trui of zelfs een T-shirt op het terras zitten.
Is dit echt terrasweer?
De grote vraag is natuurlijk: gaan we volgende week massaal het terras op? De temperaturen zijn er in ieder geval naar. Maar er is nog een belangrijke factor: de bewolking en neerslag.
Hoewel de temperaturen flink oplopen, wordt er ook meer bewolking verwacht. Mogelijk kan er af en toe wat regen vallen, waardoor het net te fris aan kan voelen voor een terrasje. Maar als de zon even doorbreekt, kan het zeker lenteachtig aanvoelen.
Een ander punt om rekening mee te houden is de wind. Zuidelijke winden kunnen vaak wat zachter aanvoelen dan de koude noordoostenwind die we nu hebben, maar bij veel bewolking en windstoten kan de gevoelstemperatuur alsnog lager liggen dan de voorspelde 15-17 graden.
Klimaatverandering en extreme temperatuurschommelingen
De plotselinge overgang van strenge vorst naar bijna lenteachtige temperaturen laat goed zien hoe grillig het weer in Nederland tegenwoordig is. Zulke extreme schommelingen komen steeds vaker voor en worden mede toegeschreven aan klimaatverandering.
Door de opwarming van de aarde veranderen de patronen in de atmosfeer. Koude periodes duren minder lang, en warmte kan in de winter opeens snel doorbreken. Dit betekent dat we vaker korte, intense koude periodes kunnen zien die direct worden gevolgd door ongebruikelijk hoge temperaturen.
Het is een patroon dat meteorologen de afgelopen jaren vaker hebben gezien en waar we waarschijnlijk nog meer van zullen meemaken.
Wat kunnen we verwachten?
Hoewel het nog vijf dagen duurt voordat de omslag echt plaatsvindt, zijn meteorologen het er grotendeels over eens dat de kans op een zachte tweede helft van februari groot is.
- 90% van de weerberekeningen voorspelt een overgang naar zachter weer.
- 20% van de berekeningen gaat zelfs voor temperaturen boven de 15 graden.
Dit betekent dat de kans groot is dat we binnenkort afscheid nemen van de winterkou en ons kunnen voorbereiden op een paar vroege lentedagen.
Conclusie: van winterjas naar zonnebril in een paar dagen tijd
Nederland staat aan de vooravond van een enorme temperatuurwisseling. De komende dagen moeten we nog even door de kou heen, met nachten waarin het kwik tot -10 graden kan dalen.
Maar vanaf woensdag verandert alles: de wind draait, en warme lucht vanuit Spanje zorgt ervoor dat we ineens richting de 17 graden gaan.
Het enige dat nog onzeker is, is of het echt terrasweer wordt. Bewolking en mogelijk wat regen kunnen roet in het eten gooien. Maar één ding is zeker: het contrast met de komende nachten kan bijna niet groter.
Dus haal je dikke winterjas maar uit de kast voor de komende dagen, maar zet ook alvast je zonnebril klaar. Het Nederlandse weer blijft onvoorspelbaar, en dat zullen we volgende week weer merken.
