Zodra het weer warmer wordt en mensen massaal de natuur in trekken, duiken ook de teken weer op. In bossen, parken, hoog gras en zelfs in sommige tuinen zitten ze verstopt te wachten op een voorbijlopende gastheer. De meeste Nederlanders weten inmiddels dat een tekenbeet gevaarlijk kan zijn vanwege de ziekte van Lyme, maar veel huisdiereigenaren vragen zich af: hoe zit dat eigenlijk bij honden en katten?
Kunnen honden en katten ook Lyme krijgen? En hoe groot is het risico echt? Volgens dierenarts Piet Hellemans is het antwoord duidelijk: ja, ook honden en katten kunnen besmet raken met de bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt. Toch ligt het verhaal iets genuanceerder dan veel mensen denken. Want hoewel dieren besmet kunnen raken, worden ze daar lang niet altijd zichtbaar ziek van.
Toch waarschuwen dierenartsen dat onderschatting gevaarlijk kan zijn. Zeker nu teken in Nederland steeds vaker voorkomen en het tekenseizoen langer lijkt te duren door zachtere winters en hogere temperaturen. Voor baasjes van honden en katten is alertheid daarom belangrijker dan ooit.
Teken zitten overal
Veel mensen denken dat teken alleen diep in het bos voorkomen, maar dat klopt allang niet meer. Teken worden tegenwoordig in bijna heel Nederland gevonden. Vooral plekken met hoog gras, struiken, bladeren en schaduwrijke begroeiing zijn populair bij deze kleine beestjes.
Voor honden is het risico extra groot omdat zij vaak dwars door grasvelden, bosranden en struiken lopen. Ook katten lopen gevaar, vooral katten die veel buiten komen en door tuinen, bosjes of weilanden struinen. Volgens het RIVM is controle na een wandeling of buitenmoment daarom ontzettend belangrijk.
Veel mensen controleren zichzelf wel op teken, maar vergeten hun huisdier. En juist daar gaat het regelmatig mis. Een teek kan zich namelijk urenlang vastbijten zonder dat het dier daar direct last van lijkt te hebben.
Ziekte van Lyme bij dieren
De ziekte van Lyme ontstaat door de bacterie Borrelia Burgdorferi, die via een tekenbeet kan worden overgedragen. Bij mensen kan Lyme flinke klachten veroorzaken, zoals vermoeidheid, spierpijn, zenuwproblemen en gewrichtsklachten.
Bij honden en katten verloopt een besmetting vaak anders. Volgens dierenarts Piet Hellemans worden er geregeld antistoffen tegen Lyme gevonden bij dieren, zonder dat zij daadwerkelijk ziek worden. Dat betekent dus dat een hond of kat besmet kan raken zonder duidelijke symptomen te ontwikkelen.
Toch betekent dat niet dat het risico volledig genegeerd kan worden. In sommige gevallen kunnen dieren namelijk wel degelijk klachten krijgen. Vooral wanneer een besmetting langere tijd onopgemerkt blijft, kunnen problemen ontstaan.
Klachten vaak moeilijk herkenbaar
Een van de grootste problemen bij Lyme bij dieren is dat symptomen vaak vaag zijn. Een hond kan bijvoorbeeld lusteloos worden, minder willen lopen of pijnlijke gewrichten krijgen. Sommige dieren krijgen koorts of lopen ineens mank.
Bij katten zijn klachten nog moeilijker te herkennen, omdat katten pijn vaak goed verbergen. Daardoor merken baasjes soms pas laat dat er iets mis is. Bovendien lijken sommige symptomen sterk op andere aandoeningen.
Juist daarom adviseren dierenartsen om niet alleen op klachten te letten, maar vooral preventief te werken. Want voorkomen blijft veel makkelijker dan behandelen. Zeker bij dieren die dagelijks buiten komen.
Waarom honden meer risico lopen
Honden lopen over het algemeen meer risico op tekenbeten dan katten. Dat komt simpelweg doordat honden vaker door gras en natuurgebieden wandelen. Ook blijft hun vacht soms langer vochtig en warm, wat teken prettig vinden.
Vooral actieve honden die veel buiten komen, lopen verhoogd risico. Denk aan honden die vaak mee gaan naar het bos, strand, park of camping. Maar ook stadshonden zijn niet automatisch veilig.
Teken worden namelijk steeds vaker aangetroffen in stadsparken en groenstroken. Daardoor neemt de kans op besmetting overal toe. Veel baasjes onderschatten dat risico nog steeds.
Katten lijken sterker
Opvallend genoeg lijken katten iets minder gevoelig voor ernstige Lyme-klachten dan honden. Waarom dat precies zo is, weten experts nog niet volledig. Toch betekent dat niet dat katten geen gevaar lopen.
Ook katten kunnen teken oplopen en besmet raken met bacteriën. Daarnaast kunnen teken nog andere ziektes overbrengen. En omdat katten zichzelf vaak goed schoonlikken, wordt een teek soms pas laat ontdekt.
Dat maakt dagelijkse controle extra belangrijk. Vooral rondom de kop, hals en oren zitten teken graag verstopt. Bij langharige katten zijn ze soms nauwelijks zichtbaar.
Zo bescherm je huisdieren
Volgens dierenarts Piet Hellemans zijn er meerdere manieren om honden en katten preventief te beschermen tegen teken. De bekendste optie is een anti-tekenband. Zo’n band geeft stoffen af die teken afschrikken of doden.
Daarnaast bestaan er pipetjes met een teekwerend middel dat op de huid wordt aangebracht. Ook tabletjes worden steeds populairder. Die werken vaak wekenlang en zorgen ervoor dat teken sterven zodra ze bijten.
Toch waarschuwt Piet nadrukkelijk voor een veelgemaakte fout. Middelen voor honden mogen absoluut niet zomaar bij katten gebruikt worden. Sommige stoffen zijn namelijk extreem giftig voor katten.
Daardoor kunnen ernstige gezondheidsproblemen ontstaan. Veel baasjes realiseren zich dat pas wanneer het al te laat is. Daarom blijft goed advies van de dierenarts belangrijk.
Dit bericht op Instagram bekijken
Dagelijks controleren essentieel
Zelfs wanneer een dier beschermd is met een band of middel, blijft dagelijkse controle belangrijk. Geen enkel middel biedt namelijk honderd procent garantie. Volgens dierenartsen zitten teken het liefst op plekken waar de huid dun is.
Denk aan achter de oren, onder de oksels, in de liezen, tussen de tenen en onder de kin. Daarom is het slim om na elke wandeling of buitenmoment even goed te controleren.
Bij langharige honden of katten kost dat soms iets meer tijd, maar het kan veel problemen voorkomen. Hoe sneller een teek verwijderd wordt, hoe kleiner de kans op besmetting. Dat geldt zowel voor mensen als dieren.
Teek gevonden? Meteen verwijderen
Wanneer een teek wordt ontdekt, is snel handelen belangrijk. Veel mensen twijfelen nog steeds over de beste manier om een teek te verwijderen. Volgens dierenartsen werkt een speciale tekentang of tekenhaak het beste.
Daarmee kan de teek voorzichtig dicht op de huid worden vastgepakt en eruit worden gedraaid. Belangrijk is dat de teek volledig verwijderd wordt. Knijpen, trekken of olie gebruiken wordt afgeraden.
Daardoor kan de teek juist extra bacteriën afgeven. Na het verwijderen is het slim om de plek nog enkele dagen in de gaten te houden. Ontstaat er roodheid, zwelling of afwijkend gedrag bij het dier, dan is een bezoek aan de dierenarts verstandig.
Waarom teken toenemen
Dat teken steeds vaker voorkomen, heeft meerdere oorzaken. Experts wijzen onder meer naar zachtere winters en klimaatverandering. Daardoor overleven meer teken de wintermaanden.
Ook groeien natuurgebieden en groenstroken in sommige delen van Nederland sterk. Daarnaast komen mensen én huisdieren vaker buiten. Die combinatie zorgt ervoor dat tekenbeten steeds vaker voorkomen.
Voor huisdiereigenaren betekent dat extra alertheid. Want hoewel Lyme bij dieren vaak zonder klachten verloopt, willen baasjes natuurlijk elk risico beperken.
Niet alleen Lyme gevaarlijk
Veel mensen denken bij teken direct alleen aan de ziekte van Lyme. Maar teken kunnen ook andere ziektes overdragen. Bij honden komt bijvoorbeeld babesiose soms voor, een ernstige aandoening die rode bloedcellen aantast.
Ook ehrlichiose en anaplasmose worden steeds vaker genoemd door dierenartsen. Deze ziektes komen vooral voor in het buitenland, maar door reizen met huisdieren stijgt ook in Nederland de aandacht hiervoor.
Vooral honden die meegaan op vakantie naar Zuid-Europa lopen extra risico. Daarom adviseren dierenartsen om vóór vertrek altijd te controleren welke bescherming nodig is.
Vakantie verhoogt risico
Steeds meer Nederlanders nemen hun hond mee op vakantie. Vooral campings, wandelgebieden en natuurvakanties zijn populair. Maar juist daar zitten vaak veel teken.
In landen als Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk en Italië komen bovendien andere tekensoorten voor. Sommige daarvan verspreiden gevaarlijkere ziektes dan de Nederlandse teek. Daardoor is goede voorbereiding essentieel.
Veel baasjes realiseren zich pas achteraf dat hun hond in het buitenland besmet kan zijn geraakt. Een simpele controle tijdens de vakantie kan dan veel problemen voorkomen.
Waarom baasjes alert moeten blijven
Hoewel de meeste honden en katten niet ernstig ziek worden van Lyme, blijft waakzaamheid belangrijk. Juist omdat klachten soms pas laat ontstaan of moeilijk herkenbaar zijn. Bovendien willen veel huisdiereigenaren simpelweg geen enkel risico lopen.
Een kleine teek kan uiteindelijk grote gevolgen hebben wanneer besmetting onopgemerkt blijft. Daarom benadrukken dierenartsen steeds opnieuw hoe belangrijk preventie is. Controleer dagelijks, gebruik bescherming en verwijder teken direct.
Dat simpele advies kan een hoop ellende voorkomen. Zeker nu teken in Nederland steeds vaker voorkomen en ziektes als Lyme volop in de aandacht blijven staan.
