Nederland en kerst: een combinatie die voor veel mensen draait om gezelligheid, familie en natuurlijk lekker eten. Het kerstdiner is het moment om flink uit te pakken en tradities in ere te houden. Maar wat eten Nederlanders nu eigenlijk het liefst tijdens de feestdagen? Uit een recent onderzoek blijkt dat vlees nog steeds een prominente plek heeft op de kersttafel, al is er een lichte verschuiving zichtbaar in wat en hoe we eten.
In 2024 geeft 75 procent van de Nederlanders aan vlees te eten tijdens het kerstdiner, een lichte daling ten opzichte van 2023, toen dat percentage nog op 78 procent lag.
Hoewel het verschil klein is, lijkt het een indicatie dat steeds meer mensen op zoek gaan naar alternatieven voor het traditionele stuk vlees op hun bord. Toch blijft vlees een stevige favoriet tijdens kerst, met biefstuk en rollade als populaire keuzes.
Wat kerst voor veel Nederlanders bijzonder maakt, is het samenzijn rondom de tafel. En als het op het delen van een maaltijd aankomt, blijkt gourmetten nog altijd de absolute favoriet. In 2024 kiest 35 procent van de Nederlanders ervoor om met de kerstdagen de bakplaat op tafel te zetten en samen kleine stukjes vlees, groenten en andere lekkernijen te bakken.
Het sociale aspect van gourmetten speelt hier een grote rol. Iedereen zit gezellig rondom de bakplaat, maakt zijn eigen mini-maaltijd en het voelt net wat informeler dan een klassiek driegangendiner.
Naast gourmetten blijft biefstuk populair, met 21 procent van de respondenten die dit gerecht als favoriet aanwijst. Het is eenvoudig te bereiden, heeft een luxe uitstraling en past perfect bij feestelijke bijgerechten zoals aardappelgratin en verse groenten.
Rollade staat op de derde plaats, goed voor 18 procent van de stemmen. Deze klassieker blijft geliefd vanwege de veelzijdigheid en het gemak waarmee je een hele groep kunt bedienen.
Toch zien we ook een andere trend: het gebruik van minder vlees tijdens het kerstdiner. Hoewel de meeste Nederlanders vlees op tafel hebben staan, is het aantal borden met vlees licht afgenomen.
Een mogelijke verklaring hiervoor is de groeiende bewustwording rondom duurzaamheid, gezondheid en dierenwelzijn. Steeds meer mensen kiezen ervoor om vlees deels te vervangen of helemaal achterwege te laten.
Alternatieven zoals vis blijven echter achter. Slechts 5 procent van de ondervraagden geeft aan vis te eten tijdens het kerstdiner. Dat kan ermee te maken hebben dat vis niet dezelfde feestelijke uitstraling heeft als bijvoorbeeld een goed stuk biefstuk of een mooie rollade.
Vegetarische en veganistische gerechten zijn ook nog niet massaal doorgebroken tijdens de feestdagen. Dit jaar geeft 4 procent van de Nederlanders aan een vegetarisch kerstdiner te organiseren, terwijl 1 procent kiest voor volledig veganistische gerechten.
Het lijkt erop dat veel mensen nog wat huiverig zijn om traditionele gerechten volledig los te laten. Kerst draait voor velen om het in stand houden van oude gewoonten, en het vervangen van vlees kan voelen alsof je breekt met die tradities.
Maar kleine veranderingen, zoals een gerecht zonder vlees of een plantaardig bijgerecht, worden steeds normaler en geaccepteerder.
Wat dit onderzoek laat zien, is dat Nederlanders trouw blijven aan hun geliefde kersttradities, maar dat er langzaam ruimte komt voor nieuwe invloeden.
Gourmetten blijft onovertroffen populair, maar er zijn ook subtiele verschuivingen zichtbaar in de manier waarop mensen kerst vieren. De keuze voor minder vlees kan een voorbode zijn van een bredere trend die de komende jaren verder zal groeien.
Voor nu blijft het duidelijk dat vlees en gezelligheid een centrale rol spelen in het Nederlandse kerstfeest. Maar wie weet, misschien staan er over een paar jaar meer plantaardige gerechten op tafel naast de klassieke rollade en biefstuk.
Eén ding is zeker: kerst blijft een moment van samen genieten, ongeacht wat er precies op het menu staat.
